Ντομάτα ωμή, μαγειρεμένη και πελτές: Η διαφορά που κρύβεται στο λυκοπένιο

  • Γιάννα Σουλάκη
ντομάτα
Τη βάζουμε ωμή στη σαλάτα, τη μαγειρεύουμε στη σάλτσα, τη χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά. Αλλά ξέρουμε πραγματικά τι αλλάζει στη διατροφική της αξία όταν περνά από το τηγάνι ή την κατσαρόλα;

Η ντομάτα είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά τρόφιμα της μεσογειακής διατροφής. Κι όμως, ένα από τα σημαντικότερα συστατικά της παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα ιδιαιτερότητα: ο τρόπος παρασκευής της μπορεί να επηρεάσει το πόσο εύκολα αξιοποιεί ο οργανισμός μας.

Ο λόγος για το λυκοπένιο, τη φυσική χρωστική που χαρίζει στην ντομάτα το κόκκινο χρώμα της και ανήκει στην οικογένεια των καροτενοειδών.

Γιατί η μαγειρεμένη ντομάτα έχει ενδιαφέρον

Το λυκοπένιο έχει μελετηθεί εκτενώς για τις αντιοξειδωτικές του ιδιότητες, χωρίς ωστόσο, αυτό να σημαίνει ότι η κατανάλωσή του προλαμβάνει ή θεραπεύει κάποια ασθένεια. Η θερμική επεξεργασία και η διάσπαση της δομής του τροφίμου, όμως, μπορούν να κάνουν το λυκοπένιο πιο διαθέσιμο για απορρόφηση από τον οργανισμό.

Με απλά λόγια, η μαγειρεμένη ντομάτα μπορεί να προσφέρει λυκοπένιο που απορροφάται ευκολότερα από εκείνο της ωμής ντομάτας.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η σάλτσα ντομάτας και ο πελτές παρουσιάζουν ιδιαίτερο διατροφικό ενδιαφέρον. Ιδιαίτερα αν συνδυάζεται με ελαιόλαδο. Κι αυτό γιατί το λυκοπένιο είναι λιποδιαλυτό, με αποτέλεσμα η κατανάλωσή του μαζί με λίπος να ενισχύει την απορρόφησή του.

Έτσι, ο συνδυασμός μαγειρεμένης ντομάτας με ελαιόλαδο έχει επιστημονική βάση από διατροφική άποψη. Δεν πρόκειται για κάποιο μαγικό μείγμα, αλλά για μια απλή αρχή της διατροφής που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στην ελληνική κουζίνα.

Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια: η παρατεταμένη θέρμανση και ο τρόπος παρασκευής επηρεάζουν διαφορετικά τα συστατικά των τροφίμων. Επομένως, δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο μαγειρεύουμε την ντομάτα τόσο το καλύτερο.

Να σταματήσουμε, λοιπόν, να τρώμε ωμές ντομάτες; Σε καμία περίπτωση. Η ωμή και η μαγειρεμένη ντομάτα έχουν θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή.

Τι συμβαίνει με την ωμή ντομάτα

Η ωμή ντομάτα προσφέρει, μεταξύ άλλων, βιταμίνη C, η οποία είναι ευαίσθητη στη θερμότητα. Το μαγείρεμα μπορεί να μειώσει μέρος της, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να αυξήσει τη βιοδιαθεσιμότητα του λυκοπενίου.

Συμπερασματικά, η διατροφική αξία δεν είναι ένας διαγωνισμός στον οποίο πρέπει να αναδειχθεί ένας νικητής. Το πραγματικό συμπέρασμα είναι ότι η ποικιλία στον τρόπο κατανάλωσης μπορεί να μας προσφέρει διαφορετικά διατροφικά πλεονεκτήματα.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες πλευρές της μεσογειακής διατροφής: ακόμη και ένα τόσο οικείο τρόφιμο, όπως η ντομάτα, έχει περισσότερα να μας αποκαλύψει από όσα φανταζόμαστε.

Φωτογραφία: iStock