Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ: 60 χρόνια λειτουργίας – 12.215 επισκέψεις και 2.119 νοσηλείες το 2025

Περισσότερες από 12.000 επισκέψεις στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία και 2.119 νοσηλείες καταγράφηκαν το 2025 στην Πνευμονολογική Κλινική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), η οποία συμπληρώνει φέτος 60 χρόνια λειτουργίας, έχοντας εξελιχθεί από μια κλινική με αποκλειστικό αντικείμενο τη φυματίωση σε ένα σύγχρονο κέντρο αντιμετώπισης σχεδόν του συνόλου των παθήσεων του αναπνευστικού.

Τα στοιχεία αυτά αναφέρει η διευθύντρια της Πνευμονολογικής Κλινικής του ΑΠΘ, καθηγήτρια Πνευμονολογίας Κατερίνα Μανίκα, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή την παρουσίαση της Κλινικής στο συνέδριο «Συναντήσεις Πνευμονολογίας: Καρκίνος του Πνεύμονα & Αναπνευστικές Λοιμώξεις», που αρχίζει αύριο στη Θεσσαλονίκη και θα ολοκληρωθεί στις 27 Σεπτεμβρίου.

Το συνέδριο διοργανώνεται από την Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ και το Αριστοτέλειο Ινστιτούτο Πνευμονολογίας, με το επιστημονικό πρόγραμμα να εστιάζει στις σύγχρονες εξελίξεις στον καρκίνο του πνεύμονα και στις αναπνευστικές λοιμώξεις.

Από τη φυματίωση σε όλο το φάσμα της Πνευμονολογίας

Η Πανεπιστημιακή Φυματιολογική Κλινική εγκαταστάθηκε το 1966 στο τότε Κέντρο Νοσημάτων Θώρακος Βορείου Ελλάδος, στο Ασβεστοχώρι, αρχικά με 100 κλίνες, οι οποίες στη συνέχεια αυξήθηκαν σε 120. Αποκλειστικό της αντικείμενο ήταν τότε η νοσηλεία ασθενών με πνευμονική φυματίωση.

Σταδιακά, όπως εξηγεί η κ. Μανίκα, το αντικείμενό της διευρύνθηκε και αναπτύχθηκαν εξειδικευμένα τμήματα και ιατρεία για τον καρκίνο του πνεύμονα, το άσθμα και τη ΧΑΠ, τις διάμεσες πνευμονοπάθειες, τις αναπνευστικές λοιμώξεις, την κυστική ίνωση και την επεμβατική Πνευμονολογία.

Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ – Περισσότερες από 12.000 επισκέψεις σε έναν χρόνο

Η έκταση της δραστηριότητας της Κλινικής αποτυπώνεται στα στοιχεία του 2025. Συγκεκριμένα:

• 2.119 νοσηλείες
• 12.215 επισκέψεις στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία
• 29 εξειδικευμένα εξωτερικά ιατρεία σε εβδομαδιαία βάση
• 2.253 επισκέψεις στη Μονάδα Βρογχικού Άσθματος και ΧΑΠ
• 1.567 επισκέψεις στη Μονάδα Διαμέσων Πνευμονοπαθειών και Σαρκοείδωσης
• 1.144 επισκέψεις στο Ιατρείο Φυματίωσης και Αναπνευστικών Λοιμώξεων
• 954 επισκέψεις στο Ιατρείο Κυστικής Ίνωσης Ενηλίκων
• 1.117 επισκέψεις στο Ιατρείο Καρκίνου του Πνεύμονα
• 402 επισκέψεις στο ιατρείο προσυμπτωματικού ελέγχου για καρκίνο του πνεύμονα.

Στο Τμήμα Ογκολογίας Πνεύμονα πραγματοποιήθηκαν επίσης 3.255 χημειοθεραπείες, ενώ στη Μονάδα Βρογχοσκοπήσεων και Επεμβατικής Πνευμονολογίας έγιναν 1.001 βρογχοσκοπήσεις, από τις οποίες 367 με EBUS, καθώς και 15 θωρακοσκοπήσεις.

Εκπαίδευση και 37 κλινικές μελέτες

Παράλληλα με το κλινικό έργο, η Κλινική διατηρεί σημαντική εκπαιδευτική και ερευνητική δραστηριότητα.

Κάθε χρόνο εκπαιδεύονται, σε συνεργασία με την Κλινική Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, 350 φοιτητές της Ιατρικής, 60 φοιτητές του Αγγλόγλωσσου Τμήματος και 15 φοιτητές Erasmus, ενώ την τελευταία τριετία έχουν δημοσιευθεί 101 εργασίες στο PubMed.

Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη 37 κλινικές μελέτες με 421 ενεργούς συμμετέχοντες ασθενείς, οι οποίες αφορούν τον καρκίνο του πνεύμονα, τη ΧΑΠ, το βρογχικό άσθμα, τις διάμεσες πνευμονοπάθειες, τις βρογχεκτασίες και την κυστική ίνωση.

Σε ό,τι αφορά την επόμενη ημέρα, η κ. Μανίκα αναφέρει ως προτεραιότητες την ανακαίνιση και αναδιαμόρφωση των χώρων, την ενίσχυση της στελέχωσης, την επέκταση του Ιατρείου Κυστικής Ίνωσης και τη μεταφορά της Μονάδας Βρογχοσκοπήσεων σε νέο χώρο.

Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία ειδικού Κέντρου Φυματίωσης, καθώς και η περαιτέρω ενίσχυση της ερευνητικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας της Κλινικής.

Καρκίνος του πνεύμονα: Νέες θεραπείες και έγκαιρη διάγνωση

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα του συνεδρίου. Όπως αναφέρει η κ. Μανίκα, οι εξελίξεις στις θεραπείες, ιδιαίτερα με την εισαγωγή νέων στοχευμένων θεραπειών, δημιουργούν πλέον μεγαλύτερη αισιοδοξία για την αντιμετώπιση της νόσου.

Ωστόσο, ο καρκίνος του πνεύμονα εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή αιτία θανάτου, με την έγκαιρη διάγνωση να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η πρόγνωση εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το στάδιο στο οποίο διαγιγνώσκεται η νόσος.

Οι σύγχρονες θεραπείες μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση των ασθενών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η νόσος παύει να είναι θανατηφόρα.

Η φυματίωση παραμένει παρούσα

Η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό αντικείμενο της Κλινικής, η οποία διαγιγνώσκει και νοσηλεύει περίπου 35 ασθενείς με φυματίωση κάθε χρόνο.

«Η φυματίωση είναι μια νόσος που υπάρχει και μας απασχολεί», επισημαίνει η κ. Μανίκα, αποδίδοντας την ευαλωτότητα του πληθυσμού, μεταξύ άλλων, στη γήρανσή του και στην παρουσία ανοσοκατεσταλμένων ασθενών.

Παράλληλα, αναφέρεται στις μεταναστευτικές ροές και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένοι ασθενείς στην ολοκλήρωση της μακράς θεραπείας, όταν δεν διαθέτουν σταθερό τόπο διαμονής ή μετακινούνται από πόλη σε πόλη.

Όπως σημειώνει, δεν είναι εύκολο να αποτυπωθεί με ακρίβεια η εξέλιξη της φυματίωσης στην Ελλάδα, καθώς, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για δηλούμενο νόσημα, δεν υπάρχει πλήρης καταγραφή των περιστατικών.

Έμφαση στον εμβολιασμό

Στο συνέδριο αναδεικνύεται επίσης η σημασία του εμβολιασμού για την πρόληψη των αναπνευστικών λοιμώξεων.

«Έχουμε εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο, για τον RSV, για τη γρίπη, για το COVID», αναφέρει η κ. Μανίκα, υπογραμμίζοντας ότι οι συστάσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το εμβόλιο και την ηλικία.

Ιδιαίτερη σημασία, προσθέτει, έχει ο εμβολιασμός των ευάλωτων ομάδων, μεταξύ άλλων των ασθενών με βρογχικό άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και καρδιολογικά νοσήματα.

Φωτογραφία: istock