Iatropedia

Βιταμίνη D2 ή D3; Ποια μορφή είναι πιο αποτελεσματική – Νέα μελέτη

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Τι αποκαλύπτουν τα δεδομένα για τα οστά, το έντερο και τα επίπεδα βιταμίνης στον οργανισμό

Η βιταμίνη D3 βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας, όχι μόνο για τον καθοριστικό της ρόλο στην υγεία των οστών, αλλά και για τη συνολική της επίδραση στον οργανισμό. Πρόκειται για τη βασική μορφή βιταμίνης D στον άνθρωπο, η οποία παράγεται στο δέρμα με την έκθεση στον ήλιο και συμμετέχει σε κρίσιμες λειτουργίες, όπως η ρύθμιση του ασβεστίου, η μυϊκή λειτουργία και η άμυνα του ανοσοποιητικού.

Παρά τη σημασία της, η επιστημονική συζήτηση δεν έχει καταλήξει οριστικά στο ποια μορφή βιταμίνης D είναι πιο αποτελεσματική. Εκτός από τη βιταμίνη D3 (χοληκαλσιφερόλη), υπάρχει και η βιταμίνη D2 (εργοκαλσιφερόλη), η οποία προέρχεται κυρίως από φυτικές και μυκητιακές πηγές. Και οι δύο μορφές χρησιμοποιούνται σε συμπληρώματα και εμπλουτισμένα τρόφιμα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί ένα κρίσιμο ερώτημα: λειτουργούν πραγματικά με τον ίδιο τρόπο στον οργανισμό;

Σε αυτό το πλαίσιο, μια νέα πειραματική μελέτη επιχειρεί να εξετάσει για πρώτη φορά συνολικά τη δράση των δύο μορφών βιταμίνης D, τόσο στο αίμα όσο και σε βασικά όργανα-στόχους, όπως το έντερο, τα οστά και οι νεφροί.

Βιταμίνη D2 ή D3; Πώς σχεδιάστηκε η μελέτη

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε νεαρούς αρσενικούς αρουραίους της σειράς Sprague-Dawley. Οι ερευνητές εφάρμοσαν ένα μοντέλο «έλλειψης και επαναπλήρωσης» βιταμίνης D.

Τα ζώα χωρίστηκαν σε ομάδες και έλαβαν:

Στόχος ήταν να αξιολογηθεί όχι μόνο η αύξηση των επιπέδων βιταμίνης στο αίμα, αλλά και η λειτουργική επίδραση στα βασικά όργανα.

Η βασική διαφορά: επίπεδα βιταμίνης στο αίμα

Όταν οι ερευνητές έδωσαν βιταμίνη D3, ο οργανισμός κατάφερε να αυξήσει πιο εύκολα τα επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα. Δηλαδή, η D3 βοήθησε το σώμα να «γεμίσει» πιο αποτελεσματικά με βιταμίνη D.

Αντίθετα, όταν έδωσαν βιταμίνη D2, το αποτέλεσμα ήταν πιο αδύναμο. Τα επίπεδα δεν ανέβηκαν στον ίδιο βαθμό. Το πιο ενδιαφέρον όμως φάνηκε όταν έδωσαν και τις δύο μαζί. Εκεί, η D2 δεν βοήθησε, αντίθετα, φάνηκε να εμποδίζει τη δράση της D3. Δηλαδή, η D3 δεν μπόρεσε να ανεβάσει τα επίπεδα της βιταμίνης D, όσο θα μπορούσε αν δινόταν μόνη της.

Με άλλα  λόγια:

Επίδραση στο έντερο: καλύτερη απορρόφηση ασβεστίου

Η μελέτη δεν περιορίστηκε μόνο στα επίπεδα βιταμίνης στο αίμα, αλλά εξέτασε και κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό. Tο πώς επηρεάζεται η απορρόφηση του ασβεστίου στο έντερο. Για να το μετρήσουν με ακρίβεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια ειδική μέθοδο με ραδιενεργό ασβέστιο (45Ca), η οποία επιτρέπει να παρακολουθούν πόσο ασβέστιο απορροφά πραγματικά ο οργανισμός.

Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Τα ζώα που έλαβαν βιταμίνη D3 απορροφούσαν περισσότερο ασβέστιο σε σχέση με εκείνα που έλαβαν βιταμίνη D2. Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη ήταν η δόση της D3, τόσο πιο έντονο ήταν το αποτέλεσμα.

Αυτό το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί το ασβέστιο είναι βασικό δομικό στοιχείο των οστών. Επομένως, η D3 δεν ανεβάζει μόνο τα επίπεδα βιταμίνης στο αίμα, αλλά βοηθά και το σώμα να χρησιμοποιεί καλύτερα το ασβέστιο, κάτι που είναι κρίσιμο για γερά και ανθεκτικά οστά.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η D3:

Επίδραση στους νεφρούς και σε γονίδια

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά στους νεφρούς, δηλαδή το όργανο που βοηθά το σώμα να ρυθμίζει ουσίες όπως το ασβέστιο. Σε συνθήκες έλλειψης βιταμίνης D, ο οργανισμός δυσκολεύεται να «κρατήσει» το ασβέστιο και το χάνει πιο εύκολα. Όταν όμως ξεκίνησε η χορήγηση βιταμίνης D, φάνηκε ξεκάθαρα η διαφορά ανάμεσα στις δύο μορφές. Η βιταμίνη D3 βοήθησε τους νεφρούς να επανέλθουν πιο αποτελεσματικά στη φυσιολογική τους λειτουργία, επιτρέποντας στο σώμα να διατηρεί το ασβέστιο όπως πρέπει. Αντίθετα, η βιταμίνη D2 είχε πιο περιορισμένη δράση. Με απλά λόγια, η D3 δεν ανεβάζει μόνο τα επίπεδα βιταμίνης στο αίμα, αλλά βοηθά συνολικά τον οργανισμό να λειτουργεί πιο σωστά, ειδικά στη διαχείριση του ασβεστίου, που είναι κρίσιμο για την υγεία των οστών.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Η μελέτη καταλήγει ότι η βιταμίνη D3 είναι πιο αποτελεσματική από τη βιταμίνη D2 τόσο στην αύξηση των επιπέδων βιταμίνης στο αίμα όσο και στη βελτίωση των βασικών λειτουργιών του οργανισμού.

Παράλληλα, αναδεικνύεται ένα σημαντικό εύρημα: ο συνδυασμός D2 και D3 δεν φαίνεται να ενισχύει τη δράση, αλλά μπορεί να τη μειώνει. Ωστόσο, πρόκειται για προκλινική μελέτη σε ζωικό μοντέλο. Αν και τα ευρήματα είναι ισχυρά, απαιτούνται κλινικές μελέτες σε ανθρώπους για την πλήρη επιβεβαίωσή τους.

Παρά ταύτα, τα δεδομένα προσθέτουν σημαντικές πληροφορίες στη συνεχιζόμενη επιστημονική συζήτηση για το ποια μορφή βιταμίνης D είναι τελικά η πιο κατάλληλη για πρόληψη και αποκατάσταση.

Φωτογραφία: istock