Το τσάι παρέχει πολλά οφέλη στην υγεία, καθώς επηρεάζει πολλά όργανα και συστήματα του οργανισμού. Ωστόσο έχει σημασία πως το καταναλώνουμε, σύμφωνα με νέα ανασκόπηση της ιατρικής βιβλιογραφίας.
Η ανασκόπηση δημοσιεύθηκε στην διατροφική επιθεώρηση Beverage Plant Research. Όπως γράφουν οι ερευνητές, το τσάι είναι ένα από τα ροφήματα με την μεγαλύτερη κατανάλωση παγκοσμίως.
Από τις ποικιλίες του, αυτές που καταναλώνονται περισσότερο είναι το μαύρο (55% της παγκόσμιας κατανάλωσης τσαγιού) και το πράσινο (34%). Υπάρχουν όμως και άλλες ξεχωριστές ποικιλίες, όπως το oolong, το λευκό, το μαύρο και το κίτρινο.
Οι δυνητικές επιδράσεις του στην υγεία έχουν μελετηθεί εκτενώς, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους. Από τα συστατικά του, ξεχωρίζουν οι πολυφαινόλες του, κυρίως οι κατεχίνες και τα παράγωγά τους. Άλλα γνωστά δραστικά συστατικά του είναι η καφεΐνη και το αμινοξύ θεανίνη.
Οι έως τώρα μελέτες με αυτό έχουν παράσχει ισχυρά στοιχεία ότι η συστηματική κατανάλωσή του μπορεί να συμβάλλει στην πρόληψη:
- Των καρδιαγγειακών παθήσεων
- Της παχυσαρκίας
- Του σακχαρώδους διαβήτη
- Ορισμένων μορφών καρκίνου (κυρίως του στόματος, του παχέος εντέρου και του πνεύμονος)
Οι ποσότητές του που φαίνεται ότι δρουν προστατευτικά έναντι αυτών των νοσημάτων είναι περίπου 1,5 έως 2 φλιτζάνια τσάι την ημέρα. Όσον αφορά την ποικιλία, οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ως πιο προστατευτικό το πράσινο τσάι.
Και στους ηλικιωμένους
Υπάρχουν επίσης υποσχόμενες ενδείξεις ότι το τσάι μπορεί να μειώνει και τον κίνδυνο έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών στους ηλικιωμένους. Ενδέχεται επίσης να τους προστατεύει από την απώλεια της μυϊκής μάζας, που εντείνεται με την πάροδο του χρόνου.
Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι το τσάι αντιμικροβιακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Είναι επίσης πιθανό να μειώνει τα επίπεδα ουρικού οξέος στο αίμα. Τα δεδομένα και γι’ αυτές τις επιδράσεις προέρχονται ως επί το πλείστον από μελέτες με πράσινο τσάι. Είναι δε αρκετά ελπιδοφόρα, ώστε να διερευνηθούν περαιτέρω σε κλινικές μελέτες, τονίζουν οι ερευνητές.
Μαύρο vs πράσινου
Μολονότι οι περισσότερες από τις προαναφερθείσες επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί κυρίως σε μελέτες με πράσινο τσάι, αυτό δεν σημαίνει ότι το μαύρο δεν παρέχει ανάλογα οφέλη, διευκρινίζουν οι επιστήμονες. Έχει λ.χ. διαπιστωθεί ότι δύο φλιτζάνια μαύρο τσάι την ημέρα σχετίζεται με μειωμένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά αίτια.
Όπως το πράσινο, εξ άλλου, έτσι και το μαύρο διαθέτει πολυφαινόλες που μειώνουν:
- Την απορρόφηση των λιπιδίων
- Τα επίπεδα κακής (LDL) χοληστερόλης στο αίμα
- Την αρτηριακή πίεση
Επιπλέον, η κατανάλωση και των δύο βελτιώνει την διαστολή των αιμοφόρων αγγείων και έτσι την κυκλοφορία του αίματος.
Το πράσινο τσάι, όμως, ως φαίνεται παρέχει περισσότερα οφέλη στην υγεία επειδή έχει υψηλότερη περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες, σημειώνουν οι ερευνητές. Τα συστατικά αυτά εν πολλοίς οξειδώνονται κατά την επεξεργασία που οδηγεί στην παρασκευή του μαύρου τσαγιού, εξηγούν.
Τι να προσέχουμε
Οι επιστήμονες σημειώνουν στο άρθρο τους ότι δεν παρέχουν όλα τα προϊόντα με τσάι τα ίδια οφέλη. Τα συσκευασμένα έτοιμα τσάγια του εμπορίου συχνά περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη ή τεχνητά γλυκαντικά, τονίζουν. Περιέχουν επίσης συντηρητικά που μπορεί να εξασθενήσουν τα φυσικά οφέλη του.
Πρόσθετος λόγος ανησυχίας είναι τα μικροπλαστικά στα συσκευασμένα προϊόντα, προσθέτουν. Αν και δεν θεωρούνται σημαντικός κίνδυνος για τους περισσότερους ανθρώπους που πίνουν μέτριες ποσότητες, μπορεί να υπάρξει ζήτημα με την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Το πολύ τσάι μπορεί επίσης να επέμβει στην απορρόφηση ορισμένων θρεπτικών συστατικών από τον οργανισμό. Τέτοια συστατικά είναι ο σίδηρος και το ασβέστιο. Η δυσαπορρόφηση μπορεί να είναι σημαντικά σε όσους ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή ή έχουν ειδικές διατροφικές ανάγκες.
Συνολικά, οι επιστήμονες συνιστούν να προτιμάμε το παραδοσιακό, φρεσκοπαρασκευασμένο τσάι σε λογικές ποσότητες. Όσον αφορά τα συσκευασμένα τσάγια, συνιστούν κατανάλωση με μέτρο.
Φωτογραφία: iStock