Iatropedia

Τι μας κλέβει τη βιταμίνη D: Σπανάκι, όσπρια και 2 ροφήματα μπορεί να μειώσουν τα οφέλη από τα συμπληρώματα

Η σωστή λήψη του συμπληρώματος μπορεί να επηρεάσει το πόσο αποτελεσματικά αξιοποιεί ο οργανισμός τη βιταμίνη D.

Η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή και ο τρόπος με τον οποίο παίρνουμε το συμπλήρωμα μπορεί να επηρεάσει το πόσο καλά αξιοποιείται από τον οργανισμό. Δεν χρειάζεται βέβαια εξ αιτίας της να αποκλείσουμε τρόφιμα από τη διατροφή μας, αλλά ορισμένοι συνδυασμοί δεν είναι οι ιδανικοί.

Πολλοί, για παράδειγμα, παίρνουν συχνά το συμπλήρωμα βιταμίνης D το πρωί μαζί με τον καφέ τους. Τι γίνεται όμως όταν οι εξετάσεις εξακολουθούν να δείχνουν χαμηλά επίπεδα; Εκτός από τη δόση και τη συνέπεια στη λήψη, σημασία μπορεί να έχει και το τι τρώμε την ίδια στιγμή.

Η βασική εξήγηση είναι απλή: η βιταμίνη D απορροφάται καλύτερα όταν το γεύμα περιέχει κάποια ποσότητα λίπους. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καφές, τα όσπρια ή το σπανάκι «ακυρώνουν» τη βιταμίνη D. Σημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, άλλος συνδυασμός μπορεί να βοηθήσει περισσότερο.

Ο καφές μόνος του δεν είναι το ιδανικό «πρωινό»

Αν κάποιος παίρνει τη βιταμίνη D μόνο με έναν σκέτο καφέ, χάνει το βασικό πλεονέκτημα που προσφέρει ένα γεύμα με λίπος. Η απορρόφηση γίνεται καλύτερα όταν το συμπλήρωμα συνοδεύεται, για παράδειγμα, από αυγά, αβοκάντο, πλήρες γιαούρτι, ξηρούς καρπούς ή λίγο ελαιόλαδο.

Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η πολύ υψηλή κατανάλωση καφεΐνης μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι η καφεΐνη ευθύνεται άμεσα.

Όσπρια: Αν και δεν εμποδίζουν άμεσα τη βιταμίνη D, χρειάζεται προσοχή ο συνδυασμός

Φασόλια, φακές, ρεβίθια και σόγια είναι ιδιαίτερα θρεπτικά τρόφιμα. Περιέχουν όμως φυτικά οξέα ή φυτικά άλατα (phytates), τα οποία μπορούν να δεσμεύουν ορισμένα μέταλλα, μεταξύ των οποίων και το ασβέστιο, μειώνοντας την απορρόφησή του.

Η λεπτομέρεια έχει σημασία: τα φυτικά οξέα δεν εμποδίζουν άμεσα την απορρόφηση της βιταμίνης D. Επειδή όμως η βιταμίνη D και το ασβέστιο λειτουργούν μαζί για την υγεία των οστών, όσοι παίρνουν συνδυασμένο συμπλήρωμα ασβεστίου και βιταμίνης D, καλό θα είναι να προτιμούν να το λαμβάνουν μία ή δύο ώρες μακριά από ένα γεύμα πολύ πλούσιο σε όσπρια.

Τι συμβαίνει με το σπανάκι

Παρόμοια είναι η εξήγηση για το σπανάκι. Περιέχει οξαλικά, ουσίες που μπορούν να ενωθούν με το ασβέστιο στο έντερο και να μειώσουν την ποσότητα που απορροφάται.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα πιάτο σπανάκι «μπλοκάρει» τη βιταμίνη D. Αν όμως κάποιος παίρνει ταυτόχρονα ασβέστιο και βιταμίνη D για την υγεία των οστών, ίσως είναι προτιμότερο να μην τα συνδυάζει συστηματικά με ένα πολύ μεγάλο γεύμα πλούσιο σε οξαλικά.

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν, μεταξύ άλλων, ορισμένα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και το ραβέντι.

Αλκοόλ: Εδώ μετρά κυρίως η ποσότητα

Στην περίπτωση του αλκοόλ το ζήτημα δεν είναι αν θα πιει κάποιος ένα ποτήρι την ίδια ώρα με το συμπλήρωμα. Η χρόνια και μεγάλη κατανάλωση είναι αυτή που προκαλεί ανησυχία.

Το ήπαρ συμμετέχει στη μετατροπή της βιταμίνης D σε μορφές που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο οργανισμός. Η βαριά κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να βλάψει το ήπαρ, ενώ ορισμένες ηπατικές παθήσεις μπορούν να επηρεάσουν και την απορρόφηση λιπών και λιποδιαλυτών βιταμινών.

Ποιος είναι τελικά ο καλύτερος τρόπος

Για τους περισσότερους από εμάς, η απλούστερη πρακτική είναι να παίρνουμε τη βιταμίνη D μαζί με ένα γεύμα που περιέχει λίγο λίπος.

Αν, παρ’ όλα αυτά, οι τιμές της βιταμίνης D παραμένουν χαμηλές παρά τη συστηματική λήψη συμπληρώματος, η αιτία μπορεί να βρίσκεται αλλού: στη δόση, σε προβλήματα απορρόφησης ή σε άλλο υποκείμενο παράγοντα.

Τέλος, υπάρχει ένα ακόμη σημαντικό σημείο. Περισσότερη βιταμίνη D δεν σημαίνει απαραίτητα και καλύτερα. Επειδή αποθηκεύεται στον οργανισμό, η υπερβολική λήψη συμπληρωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε τοξικότητα και αύξηση του ασβεστίου στο αίμα. Γι’ αυτό η αύξηση της δόσης δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα, αλλά έπειτα από ιατρική αξιολόγηση.

Φωτογραφία: istock