Η έλλειψη σιδήρου είναι μία από τις συχνότερες διατροφικές ελλείψεις παγκοσμίως και αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα στα πρώτα χρόνια της ζωής. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης που μεταφέρει το οξυγόνο στο αίμα. Όταν δεν υπάρχει σε επαρκείς ποσότητες, μπορεί να εμφανιστεί σιδηροπενική αναιμία, η οποία στα μικρά παιδιά μπορεί να επηρεάσει τη σωματική ανάπτυξη, τη λειτουργία του εγκεφάλου και την άμυνα απέναντι στις λοιμώξεις.
Τα συμπληρώματα σιδήρου χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση της έλλειψης όταν χρειάζονται. Υπάρχει όμως ένα μειονέκτημα. Ο οργανισμός δεν απορροφά πάντα ολόκληρη την ποσότητα μιας μεγάλης δόσης. Ο σίδηρος που περισσεύει μπορεί να φτάσει στο παχύ έντερο, όπου ενδέχεται να ευνοήσει την ανάπτυξη ορισμένων ανεπιθύμητων βακτηρίων. Τα συμπληρώματα μπορεί επίσης να προκαλέσουν γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως δυσκοιλιότητα ή διάρροια.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στα βρέφη και στα νήπια, καθώς το μικροβίωμα του εντέρου τους βρίσκεται ακόμη σε ανάπτυξη.
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 30 Ιουλίου 2026 στο Nature Communications, εξέτασε μια διαφορετική προσέγγιση. Πώς τα παιδιά θα μπορούν να λαμβάνουν περισσότερο σίδηρο μέσα από ένα καθημερινό τρόφιμο, χωρίς να διαταράσσεται το μικροβίωμα του εντέρου.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν κεχρί και συγκεκριμένα μια ειδική ποικιλία που αναπτύχθηκε στην Ινδία μέσω παραδοσιακών διασταυρώσεων. Η ποικιλία αυτή περιείχε σχεδόν τριπλάσιο σίδηρο και περισσότερο ψευδάργυρο από το συμβατικό κεχρί.
Τι έδειξε η μελέτη στα παιδιά με έλλειψη σε σίδηρο
Στη δοκιμή συμμετείχαν 223 παιδιά ηλικίας 12 έως 18 μηνών που ζούσαν σε φτωχές συνοικίες της Βομβάης, όπου η έλλειψη σιδήρου και η αναιμία είναι συχνές.
Για εννέα μήνες, περίπου τα μισά παιδιά κατανάλωναν γεύματα με το εμπλουτισμένο (βιοενισχυμένο) κεχρί. Τα υπόλοιπα έτρωγαν αντίστοιχα γεύματα με τη συμβατική ποικιλία. Το εμπλουτισμένο δημητριακό περιείχε 8,7 mg σιδήρου ανά 100 γραμμάρια, έναντι 3 mg στο συμβατικό κεχρί.
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν παράλληλα το μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή το σύνολο των μικροοργανισμών που ζουν στο πεπτικό σύστημα και συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, στην πέψη και στην άμυνα του οργανισμού.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μεγαλύτερη ποσότητα σιδήρου μέσω του τροφίμου δεν διατάραξε το αναπτυσσόμενο μικροβίωμα. Αντίθετα, καταγράφηκαν αλλαγές που οι ερευνητές θεωρούν πιθανώς ωφέλιμες. Αυξήθηκε η δραστηριότητα μικροβιακών μηχανισμών που σχετίζονται με την άμυνα απέναντι σε παθογόνους μικροοργανισμούς, ενώ στο τέλος της μελέτης παρατηρήθηκαν λιγότεροι δείκτες που συνδέονται με επιβλαβή βακτήρια.
Βιοενισχυμένο κεχρί – Μια διαφορετική προσέγγιση για περισσότερο σίδηρο
Η μέθοδος ονομάζεται βιοενίσχυση και βασίζεται στην αύξηση της περιεκτικότητας ενός φυτού σε θρεπτικά συστατικά ήδη από την καλλιέργειά του. Έτσι, ο σίδηρος προσλαμβάνεται μέσα από ένα συνηθισμένο τρόφιμο και όχι ως μεγάλη συμπληρωματική δόση.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Τα πρώτα ευρήματα, όμως, δείχνουν ότι τρόφιμα φυσικά πλουσιότερα σε σίδηρο θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ακόμη εργαλείο για την αντιμετώπιση της έλλειψής του, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η σιδηροπενική αναιμία είναι συχνή.
Φωτογραφία: istock