Το επιδόρπιο, το παγωτό ή το γλυκό που αποζητούμε μετά το φαγητό μας, συχνά θεωρείται ως η πρώτη συνήθεια που πρέπει να κοπεί όταν κάποιος προσπαθεί να χάσει λίγο βάρος ή γενικά να τρώει πιο υγιεινά. Είναι αυτή η κίνηση ορθή; Ας δούμε τι λένε οι ειδικοί επί της διαροφής.
Το πρόβλημα δεν είναι το γλυκό ή το παγωτό, αλλά η ποσότητα
Το πρόβλημα φαίνεται ότι βρίσκεται κυρίως στην ποσότητα και τη συχνότητα κατανάλωσης πρόσθετων σακχάρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC για τα πρόσθετα σάκχαρα, τα γλυκά και τα γλυκά σνακ αποτελούν μία από τις βασικές πηγές τους, ενώ η υπερβολική πρόσληψη συνδέεται με αύξηση βάρους, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Μάλιστα, μια μικρή μελέτη σε ανθρώπους που προσπαθούσαν να χάσουν βάρος, η οποία δημοσιεύθηκε το 2025, έδειξε ότι η πλήρης στέρηση όχι μόνο δεν είναι θέσφατο, αλλά μπορεί να μην βοηθά καν.
Συγκεκριμένα, όσοι ενσωμάτωναν σε ισορροπημένα γεύματα τρόφιμα που λαχταρούσαν, παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση της επιθυμίας για συγκεκριμένα τρόφιμα και καλύτερα αποτελέσματα στην απώλεια βάρους.
Οι ερευνητές, πάντως, μελέτησαν μόλις 30 άτομα, επομένως τα ευρήματα χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία.
Με αυτή τη λογική, η Washington Post ζήτησε από έξι ειδικούς στη διατροφή και την υγεία να περιγράψουν τα γλυκά που επιλέγουν οι ίδιοι όταν θέλουν κάτι γλυκό.
Μήλα με βρώμη και ξηρούς καρπούς
Η Katherine McManus, διευθύντρια του Τμήματος Διατροφής και του προγράμματος πρακτικής διαιτολογίας στο Brigham and Women’s Hospital, επιλέγει ένα απλό σπιτικό γλυκό με μήλα.
Σιγοβράζει φρέσκα μήλα, προσθέτει κανέλα και μοσχοκάρυδο και στη συνέχεια τα ψήνει με ένα μείγμα από βρώμη, ξηρούς καρπούς και αλεύρι ολικής άλεσης.
Το πλεονέκτημα αυτής της επιλογής είναι ότι το γλυκό δεν βασίζεται αποκλειστικά στη ζάχαρη και το λευκό αλεύρι. Περιέχει φρούτο, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και συνεπώς περισσότερες φυτικές ίνες.
Η McManus είναι διευθύντρια του Τμήματος Διατροφής στο Brigham and Women’s Hospital και συμμετέχει επίσης στο πρόγραμμα διαχείρισης βάρους του νοσοκομείου.
Μαύρη σοκολάτα με ξηρούς καρπούς
Ο Christopher Damman, γαστρεντερολόγος και αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο University of Washington, με ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον στο μικροβίωμα, προτιμά ξηρούς καρπούς καλυμμένους με μαύρη σοκολάτα. (gastro.uw.edu)
Η επιλογή συνδυάζει δύο διαφορετικές ομάδες τροφίμων. Η μαύρη σοκολάτα περιέχει πολυφαινόλες και συνήθως λιγότερη ζάχαρη από τη σοκολάτα γάλακτος, ενώ οι ξηροί καρποί προσφέρουν φυτικές ίνες, πρωτεΐνη και ακόρεστα λιπαρά. Ο Damman ξεχωρίζει μάλιστα ιδιαίτερα τα φιστίκια Αιγίνης με μαύρη σοκολάτα.
Μούρα και φράουλες αντί για ένα πολύ βαρύ γλυκό
Ο Arif Kamal, ογκολόγος και Chief Patient Officer της American Cancer Society, στρέφεται κυρίως στα φρούτα.
Οι δύο επιλογές που προτείνει είναι:
- μούρα με μικρή ποσότητα ελαφριάς σαντιγί,
- ένα κομμάτι ελαφρύ κέικ τύπου angel food με φρέσκες φράουλες.
Η λογική είναι να παραμένει το φρούτο το βασικό συστατικό του γλυκού. Έτσι προστίθενται στη διατροφή φυτικές ίνες, βιταμίνες και φυτικές ενώσεις, χωρίς να χρειάζεται το επιδόρπιο να αποτελείται κυρίως από ζάχαρη και λίπος.
Χουρμάδες με φυστικοβούτυρο και λίγη σοκολάτα
Η Danna Raphael, κλινική διαιτολόγος στο Hospital for Special Surgery της Νέας Υόρκης, συνδυάζει χουρμάδες Medjool, φυστικοβούτυρο και λίγα κομματάκια μαύρης σοκολάτας. Η Raphael εργάζεται ως διαιτολόγος σε κλινικές υπηρεσίες του HSS.
Οι χουρμάδες προσφέρουν φυσική γλυκύτητα, φυτικές ίνες και κάλιο. Το φυστικοβούτυρο προσθέτει πρωτεΐνη και λιπαρά, ενώ χρειάζεται μόνο μικρή ποσότητα σοκολάτας για τη γεύση.
Η ίδια θεωρεί ότι ο συνδυασμός μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως γλυκό αλλά και ως σνακ πριν από την άσκηση.
Μαύρη σοκολάτα 70% και πάνω
Η διαιτολόγος Nichole Dandrea-Russert, η οποία ειδικεύεται στη φυτική διατροφή, δεν θεωρεί απαραίτητο το γλυκό να είναι περίπλοκο. Η δική της επιλογή είναι ένα μικρό κομμάτι μαύρης σοκολάτας.
Προτιμά σοκολάτα με τουλάχιστον 70% κακάο. Όσο αυξάνεται η περιεκτικότητα σε κακάο, συνήθως μειώνεται η αναλογία ζάχαρης, ενώ το κακάο περιέχει πολυφαινόλες και μαγνήσιο.
Το «κλειδί», βέβαια, είναι η ποσότητα. Μια σοκολάτα με υψηλή περιεκτικότητα σε κακάο εξακολουθεί να είναι θερμιδικά πυκνό τρόφιμο και δεν μετατρέπεται σε τρόφιμο ελεύθερης κατανάλωσης επειδή περιέχει ωφέλιμα συστατικά. Η Dandrea-Russert αναφέρει ότι η ίδια καταναλώνει συχνά ένα μικρό κομμάτι μετά το γεύμα.
Και παγωτό; Ναι, αλλά με διαφορετικό τρόπο
Η πιο απρόσμενη πρόταση προέρχεται από τον καρδιολόγο Dariush Mozaffarian, διευθυντή του Food Is Medicine Institute στο Tufts University και καθηγητή στο Friedman School of Nutrition Science and Policy.
Ο Mozaffarian αναφέρει ότι τρώει γλυκό τρεις ή τέσσερις φορές την εβδομάδα και συχνά επιλέγει μαύρη σοκολάτα με καφέ. Προτείνει, όμως, και μια μικρή μερίδα παγωτού βανίλια με φράουλες ή αμύγδαλα.
Η πρότασή του δεν σημαίνει ότι το παγωτό μετατρέπεται αυτομάτως σε «υγιεινό τρόφιμο». Η λογική είναι διαφορετική: μικρότερη μερίδα και προσθήκη τροφίμων με μεγαλύτερη διατροφική αξία, όπως φρούτα και ξηροί καρποί, αντί για μεγάλες ποσότητες σιροπιών, μπισκότων ή άλλων γλυκών συμπληρωμάτων.
Το γλυκό δεν χρειάζεται να είναι «όλα ή τίποτα»
Το κοινό στοιχείο στις περισσότερες προτάσεις των ειδικών δεν είναι κάποιο συγκεκριμένο «μαγικό» γλυκό. Είναι ο τρόπος με τον οποίο χτίζεται το επιδόρπιο.
Φρούτα, ξηροί καρποί, δημητριακά ολικής άλεσης και μικρότερες ποσότητες μαύρης σοκολάτας μπορούν να προσθέσουν φυτικές ίνες, πρωτεΐνη και άλλα θρεπτικά συστατικά σε ένα γλυκό.
Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη περιορισμού των πρόσθετων σακχάρων. Δείχνει, όμως, ότι μια ισορροπημένη διατροφή δεν χρειάζεται απαραίτητα να βασίζεται στην πλήρη απαγόρευση. Το γλυκό μπορεί να παραμένει μέρος της διατροφής, αρκεί να αντιμετωπίζεται ως μία επιλογή μέσα στο συνολικό διατροφικό πρότυπο και όχι ως καθημερινή πηγή μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης.
Φωτογραφία: istock