Τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι γνωστά κυρίως για τη συμβολή τους στην καρδιαγγειακή υγεία. Τα τελευταία χρόνια, όμως, οι ερευνητές εξετάζουν και έναν διαφορετικό ρόλο τους: κατά πόσο μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά και ειδικότερα την επιθετικότητα.
Το ενδιαφέρον αυτό βασίζεται σε παλαιότερες παρατηρήσεις ότι η κακή διατροφή συνδέεται με αυξημένα προβλήματα συμπεριφοράς.
- Διαβάστε επίσης: Επτά επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων
Έχει επίσης διαπιστωθεί ότι πληθυσμοί με υψηλότερη κατανάλωση ψαριών – και άρα μεγαλύτερη πρόσληψη ωμέγα-3 – εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά βίαιης συμπεριφοράς. Ωστόσο, οι μεμονωμένες κλινικές μελέτες έδιναν μέχρι πρόσφατα αντικρουόμενα αποτελέσματα.
Για να δοθεί πιο σαφής απάντηση, πραγματοποιήθηκε μεγάλη μετα-ανάλυση 29 τυχαιοποιημένων ελεγχόμενων δοκιμών, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 3.918 άτομα. Οι μελέτες αυτές εξέταζαν αποκλειστικά την επίδραση των συμπληρωμάτων ωμέγα-3 στη μείωση της επιθετικής συμπεριφοράς.
Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα – Συμπεράσματα της μελέτης
Το συνολικό συμπέρασμα ήταν σταθερό: η λήψη ωμέγα-3 συνδέθηκε με μικρή αλλά στατιστικά σημαντική μείωση της επιθετικότητας. Το μέγεθος της επίδρασης θεωρείται μέτριο, αλλά επαναλαμβανόμενο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μείωση έφτανε έως και περίπου 25%. Το αποτέλεσμα αυτό επιβεβαιώθηκε ακόμη και όταν οι ερευνητές έλεγξαν διαφορετικούς τρόπους ανάλυσης των δεδομένων.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το όφελος παρατηρήθηκε ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, ύπαρξη διάγνωσης, διάρκεια λήψης ή δοσολογία. Με άλλα λόγια, τα ωμέγα-3 φαίνεται να έχουν παρόμοια επίδραση σε παιδιά και ενήλικες, σε άνδρες και γυναίκες, τόσο σε κλινικά όσο και σε γενικά δείγματα πληθυσμού.
Η επιθετικότητα δεν εκδηλώνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν οι παρορμητικές αντιδράσεις, για παράδειγμα ένα ξέσπασμα θυμού ή μια απότομη επιθετική απάντηση σε μια πρόκληση. Υπάρχουν όμως και πιο «σχεδιασμένες» μορφές επιθετικής συμπεριφοράς, όπου η πράξη δεν είναι στιγμιαία αλλά γίνεται πιο συνειδητά ή με πρόθεση.
Η ανάλυση έδειξε ότι τα ωμέγα-3 συνδέθηκαν με μείωση και των δύο τύπων συμπεριφοράς. Το αποτέλεσμα ήταν πιο έντονο όταν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν τη συμπεριφορά τους μέσω ερωτηματολογίων. Ωστόσο, η βελτίωση δεν περιοριζόταν μόνο σε αυτή την περίπτωση· καταγραφόταν επίσης, αν και ελαφρώς ηπιότερα, όταν η αξιολόγηση γινόταν από γονείς, εκπαιδευτικούς, φροντιστές ή άλλους παρατηρητές.
Με απλά λόγια, η επίδραση δεν φαίνεται να είναι απλώς θέμα «υποκειμενικής αίσθησης», αλλά καταγράφεται και από το περιβάλλον των συμμετεχόντων.
Πώς εξηγείται η επίδραση στην επιθετικότητα
Πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτή η επίδραση; Τα ωμέγα-3 αποτελούν βασικό δομικό στοιχείο των κυττάρων του εγκεφάλου και συμμετέχουν στη ρύθμιση της φλεγμονής και της επικοινωνίας μεταξύ των νευρικών κυττάρων. Η επαρκής παρουσία τους φαίνεται να σχετίζεται με καλύτερο έλεγχο των παρορμήσεων και πιο σταθερή συναισθηματική ρύθμιση.
Οι ερευνητές καταλήγουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία είναι πλέον αρκετά ώστε τα ωμέγα-3 να μπορούν να εξεταστούν ως συμπληρωματική παρέμβαση για τη μείωση της επιθετικότητας, είτε σε κοινότητα είτε σε κλινικά ή σωφρονιστικά περιβάλλοντα.
Δεν πρόκειται για «μαγική λύση» ούτε αντικαθιστούν ψυχολογικές ή ιατρικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, αποτελούν μια σχετικά ασφαλή και προσιτή επιλογή που μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο φροντίδας.
Τροφές με πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε Ω3 ωφέλιμα λιπαρά οξέα
Οι ειδικοί συνιστούν την λήψη τουλάχιστον 250-500 mg από ωμέγα 3 λιπαρά οξέα ημερησίως για τους ενήλικες. Μπορείτε να πάρετε υψηλές ποσότητες ω 3 λιπαρών από λιπαρά ψάρια, φύκια και αρκετές φυτικές τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά.
Οι 11 τροφές με τα περισσότερα ωμέγα 3 λιπαρά οξέα
Λινέλαιο: 7,196 mg ανά κουταλιά
Χαβιάρι: 6.789 mg ανά 100 γραμ.
Σκουμπρί: 5,134 mg ανά 100 γρ.
Σπόροι Chia: 4,915 mg ανά μερίδα 28 γρ.
Λάδι συκωτιού γάδου: 2,664 mg ανά κουταλιά
Καρύδια: 2,542 mg ανά μερίδα 28 γρ.
Σολομός: 2,260 mg ανά 100 γραμ.
Γαύρος: 2,113 mg ανά 100 γρ.
Ρέγγα: 1,729 mg ανά 100 γρ.
Σαρδέλες: 1.480 mg ανά 100 γραμ.
Στρείδια: 672 mg ανά 100 γρ.
Φωτογραφία: istock