Το μπαμπού μπορεί να κρύβει σημαντικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία, τέτοια που να το τοποθετούν στη λίστα των πιο υποσχόμενων «υπερτροφών» του μέλλοντος.
Σε αυτό τουλάχιστον το συμπέρασμα καταλήγει νέα πρωτοποριακή μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advances in Bamboo Science.
- Διαβάστε επίσης: 10 καθημερινά superfoods που χαρίζουν μοναδικά οφέλη στην υγεία
Μπαμπού – Τι ξέραμε μέχρι τώρα
Αν και το μπαμπού, μας γνωστό κυρίως για τις χρήσεις του στην κατασκευή ή τη διακόσμηση, αποτελεί εδώ και αιώνες μέρος της ασιατικής διατροφής. Τα βλαστάρια του κα τα μπουμπούκια του καταναλώνονται κυρίως ως τραγανό συνοδευτικό σε πιάτα από την Κίνα έως την Ταϊλάνδη. Ωστόσο, η επιστημονική του αξιολόγηση ως τρόφιμο είχε μείνει μέχρι πρότινος στο περιθώριο.
Τι επιδίωξε η μελέτη
Η ερευνητική ομάδα από το Anglia Ruskin University (ARU) στο Ηνωμένο Βασίλειο επιχείρησε μια συστηματική ανασκόπηση της διαθέσιμης επιστημονικής βιβλιογραφίας σχετικά με την κατανάλωση μπαμπού και τις πιθανές επιδράσεις του στην υγεία.
Η εν λόγω ανασκόπηση δεν περιορίστηκε σε μια απλή καταγραφή των ιδιοτήτων του μπαμπού, αλλά βασίστηκε σε δύο διαφορετικούς τύπους μελετών: από τη μία, μελέτες που έγιναν σε ανθρώπους, δηλαδή ερευνητικά πρωτόκολλα στα οποία συμμετείχαν εθελοντές που κατανάλωσαν μπαμπού (in vivo), και από την άλλη, εργαστηριακά πειράματα σε ανθρώπινα κύτταρα, που διεξήχθησαν υπό ελεγχόμενες συνθήκες σε δοκιμαστικούς σωλήνες ή πλάκες καλλιέργειας (in vitro).
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί εάν και πώς το μπαμπού επηρεάζει διάφορες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.
Με άλλα λόγια, η ανασκόπηση αυτή επιχείρησε να χαρτογραφήσει πώς το μπαμπού μπορεί να λειτουργήσει ως τρόφιμο που δεν προσφέρει απλώς θρέψη, αλλά και στοχευμένα οφέλη για την υγεία μας.
Το διατροφικό προφίλ του μπαμπού
Τα μπουμπούκια μπαμπού εμφανίζουν αξιοσημείωτο διατροφικό προφίλ:
- Πλούσια σε πρωτεΐνη
- Μέτρια περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες (όπως κυτταρίνη, ημικυτταρίνη και λιγνίνη)
- Χαμηλά σε λιπαρά
- Περιέχουν απαραίτητα αμινοξέα
- Παρέχουν βιταμίνες: Α, Β6, Β1 (θειαμίνη), Β3 (νιασίνη), Ε
- Και μέταλλα: κυρίως σελήνιο και κάλιο
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα της μελέτης
1. Βελτίωση μεταβολικής και καρδιαγγειακής υγείας
- Οι ανθρώπινες δοκιμές έδειξαν βελτιωμένο γλυκαιμικό έλεγχο, σημαντικό για τη διαχείριση του σακχαρώδους διαβήτη.
- Βελτιώθηκε επίσης το λιπιδαιμικό προφίλ των συμμετεχόντων, κάτι που συνδέεται με μειωμένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
2. Υποστήριξη της υγείας του εντέρου
- Οι φυτικές ίνες του μπαμπού ενισχύουν τη λειτουργία του εντέρου.
- Εντοπίστηκαν προβιοτικές δράσεις, δηλαδή ενίσχυση της ανάπτυξης ευεργετικών βακτηρίων στο έντερο.
- Μειώθηκε η κυτταρική τοξικότητα και αυξήθηκε η κυτταρική βιωσιμότητα.
3. Μείωση τοξικών ουσιών σε μαγειρεμένα τρόφιμα
- Το μπαμπού φαίνεται να αναστέλλει τη δημιουργία φουράνιου* και μειώνει την παραγωγή ακρυλαμιδίου*, δύο τοξικών ουσιών που σχηματίζονται κατά το τηγάνισμα ή το ψήσιμο*.
Κίνδυνοι και θέματα ασφαλείας
Παρότι το μπαμπού εμφανίζει πολλαπλά οφέλη, η κατανάλωσή του χωρίς σωστή προετοιμασία ενέχει κινδύνους:
- Ορισμένα είδη περιέχουν κυανογενείς γλυκοσίδες, ενώσεις που απελευθερώνουν κυανίδιο* εάν το τρόφιμο δεν έχει προβραστεί.
- Ενδέχεται να επηρεάζει τη λειτουργία του θυρεοειδούς, αυξάνοντας τον κίνδυνο βρογχοκήλης (διόγκωσης του θυρεοειδούς αδένα).
- Όλοι αυτοί οι κίνδυνοι μπορούν να αποφευχθούν με σωστό βρασμό πριν την κατανάλωση.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα των επιστημόνων για το μέλλον
Ο καθηγητής Λι Σμιθ, επικεφαλής της μελέτης, τονίζει:
«Το μπαμπού καταναλώνεται εδώ και αιώνες στην Ασία, όμως μπορεί να γίνει παγκόσμια διατροφική λύση, αρκεί να διαχειριστούμε σωστά τους κινδύνους. Η διατροφική του πυκνότητα και οι ευεργετικές του επιδράσεις μάς καλούν να το επανεξετάσουμε σοβαρά.»
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι τα διαθέσιμα δεδομένα από ανθρώπινες μελέτες είναι ακόμη περιορισμένα, μόλις 4 μελέτες πληρούσαν τα επιστημονικά κριτήρια, και απαιτούνται περισσότερες, υψηλής ποιότητας κλινικές δοκιμές πριν διατυπωθούν επίσημες συστάσεις.
Σημειώσεις:
*Το φουράνιο είναι μια οργανική, ετεροκυκλική χημική ένωση που βρίσκεται φυσικά σε πολλά τρόφιμα (όπως ο καφές, τα δημητριακά, οι ντομάτες) και παράγεται κατά την επεξεργασία τους με υψηλή θερμότητα, λειτουργώντας ως πρόδρομη ουσία για άλλες ενώσεις.
Ενώ παράγεται από φυσικά συστατικά, έχει ταξινομηθεί ως πιθανώς καρκινογόνος σε ζώα, αυξάνοντας την ανησυχία για την κατανάλωσή του, ιδίως σε προϊόντα καφέ και βρεφικές τροφές
*Το ακρυλαμίδιο είναι μια οργανική χημική ένωση που σχηματίζεται σε αμυλούχα τρόφιμα κατά το ψήσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες (πάνω από 120°C) και θεωρείται δυνητικά καρκινογόνο για τον άνθρωπο, γι’ αυτό συνίσταται η μείωση της έκθεσης μέσω προσεκτικότερου μαγειρέματος
*Το κυανίδιο είναι μια ομάδα χημικών ενώσεων που περιέχουν τον «κυανιούχο» δεσμό άνθρακα-αζώτου (CN) και είναι γνωστό ως εξαιρετικά τοξική ουσία (δηλητήριο), η οποία δρα ακαριαία, αλλά υπάρχει και σε φυσικές μορφές, σε τρόφιμα.
Φωτογραφία: istock