Η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν είναι εύκολη υπόθεση, αλλά μία διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να την δυσκολέψει ακόμα περισσότερο, προειδοποιούν επιστήμονες από την Ιταλία.
Σε μεγάλη, πολυετή μελέτη που πραγματοποίησαν διαπίστωσαν πως οι ασθενείς που κατανάλωναν πολλά τέτοιου είδους τρόφιμα, είχαν κατά 59% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο τους.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες ανήκαν σε επτά κατηγορίες:
- Ροφήματα με προσθήκη ζάχαρης ή με τεχνητά γλυκαντικά, τεχνητά γλυκαντικά και ποτά
- Γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα
- Επεξεργασμένα κρεατικά
- Αλμυρά σνακ και φαγητά
- Λιπαρά αλείμματα και σάλτσες
- Αμυλούχα τρόφιμα
- Τρόφιμα και γλυκά με ζάχαρη
Γιατί είναι ανθυγιεινά
Τα τρόφιμα αυτά είναι συνήθως ανθυγιεινά επειδή συχνά περιέχουν λιγοστά απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και φυτικές ίνες, λένε οι ερευνητές. Και αυτό διότι δεν παρασκευάζονται από ολόκληρες φυσικές τροφές, αλλά από επεξεργασμένες στις οποίες στη συνέχεια προστίθενται χημικά πρόσθετα, ενισχυτικά γεύσης, συντηρητικά, γαλακτωματοποιητές και μεγάλες ποσότητες σακχάρων και ανθυγιεινών λιπαρών.
Με άλλα λόγια, περιέχουν συστατικά «τα οποία ο ανθρώπινος οργανισμός δεν είναι καλά προσαρμοσμένο για να διαχειριστεί», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Marialaura Bonaccio, από την Ερευνητική Μονάδα Επιδημιολογίας & Πρόληψης του Μεσογειακού Νευρολογικού Ινστιτούτου Neuromed.
«Η διατροφή των ασθενών μετά τη διάγνωση του καρκίνου μπορεί να επηρεάσει την επιβίωσή τους. Ωστόσο οι περισσότερες έως τώρα μελέτες στη συγκεκριμένη πληθυσμιακή ομάδα εστίαζαν σε συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά και όχι στο πόσο επεξεργασμένα ήταν τα τρόφιμα», πρόσθεσε.
Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι οι ουσίες που χρησιμοποιούνται κατά την βιομηχανική επεξεργασία των τροφίμων μπορεί:
- Να επέμβουν στις μεταβολικές διεργασίες
- Να διαταράξουν το μικροβίωμα του εντέρου (δηλαδή τις αποικίες των βακτηρίων που εκ φύσεως υπάρχουν σε αυτό)
- Να διεγείρουν την ανάπτυξη φλεγμονής
«Επομένως, ακόμα και εάν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν παρόμοιο θερμιδικό φορτίο και θρεπτική σύσταση με τα ελάχιστα επεξεργασμένα ή τα φυσικά τρόφιμα, μπορεί να ασκούν πιο επιβλαβείς επιδράσεις στον οργανισμό», τόνισε.
Η νέα μελέτη
Για να εξακριβώσουν αν και πώς επηρεάζουν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα τους ασθενείς με καρκίνο, οι ερευνητές παρακολούθησαν 24.325 εθελοντές από τον Μάρτιο του 2005 έως τον Δεκέμβριο του 2022. Όλοι είχαν ηλικία 35 ετών και άνω όταν δήλωσαν συμμετοχή στη μελέτη.
Οι ερευνητές εστίασαν την προσοχή τους σε 802 από αυτούς που διαγνώσθηκαν με καρκίνο. Οι 476 ήσαν γυναίκες και οι 326 άνδρες.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν με δύο τρόπους την ποσότητα των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων που κατανάλωναν καθημερινά:
- Ως ποσοστό επί του συνολικού βάρους της τροφής που έτρωγαν καθημερινά
- Ως ποσοστό επί των συνολικών θερμίδων που κατανάλωναν καθημερινά
Επιπλέον, συνυπολόγισαν διάφορους άλλους παράγοντες κινδύνους (π.χ. το κάπνισμα, το σωματικό βάρος, το στάδιο του καρκίνου κ.λπ.). Τέλος, εξέτασαν αν και τι είδους διαφορές υπήρχαν στην έκβαση του καρκίνου τους τα επόμενα 14,6 χρόνια, αναλόγως με τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα που κατανάλωναν.
Τα ευρήματα
Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. Όπως γράφουν οι ερευνητές, οι ασθενείς που έτρωγαν τα περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είχαν κατά 59% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από τον καρκίνο τους.
Είχαν επίσης 48% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από κάθε αιτία. Και αυτό διότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα αυξάνουν και τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και άλλων ασθενειών.
Για να βρουν μία εξήγηση γι’ αυτά τα ευρήματα, οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια τις εξετάσεις στις οποίες κατά διαστήματα υποβάλλονταν οι εθελοντές τους. Σε αυτές αναζήτησαν δείκτες φλεγμονής, μεταβολισμού και καρδιαγγειακής υγείας που θα μπορούσαν να έχουν παίξει ρόλο.
Όπως διαπίστωσαν, το επίπεδο της φλεγμονής στον οργανισμό τους και ο καρδιακός ρυθμός τους σε κατάσταση ηρεμίας εξηγούσαν το 37% της συσχέτισης της θνησιμότητας από καρκίνο με τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Πώς θα τα αναγνωρίσετε
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν πως όταν ένας άνθρωπος έχει καρκίνο, πρέπει να εστιάζει στα ολόκληρα τρόφιμα, τόνισε η Dr. Bonaccio.
«Η έμφαση πρέπει να δίνεται σε ελάχιστα επεξεργασμένα, σπιτικά φαγητά, τα οποία ωφελούν γενικότερα την υγεία», είπε. «Και αν δεν ξέρει κάποιος ποια είναι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ας κοιτάξει τις συσκευασίες τους. Οτιδήποτε περιέχει πάνω από 5 συστατικά ή έστω και ένα χημικό πρόσθετο, πιθανότατα είναι υπερεπεξεργασμένο».
Φωτογραφία: iStock