Η ερώτηση αν η διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου, είναι από τις πιο συχνές που δέχονται οι γιατροί από ασθενείς και οικογένειες. Σύμφωνα με τον Δρ Μίκαελ Α. Σέκερες, επικεφαλής του Τμήματος Αιματολογίας και καθηγητή Ιατρικής στο Sylvester Comprehensive Cancer Center του Πανεπιστημίου του Μαϊάμι, η απάντηση είναι θετική.
Όπως επισημαίνει, παρότι ο καρκίνος συχνά εμφανίζεται χωρίς εμφανή αιτία και δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατροφή, ορισμένες διατροφικές επιλογές, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου.
- Διαβάστε επίσης – Η διατροφή μετά τη διάγνωση με καρκίνο: Έτοιμα γεύματα και αναψυκτικά αυξάνουν τον κίνδυνο θνησιμότητας
Διατροφή και καρκίνος – Περισσότερα φρούτα και λαχανικά
Οι επίσημες Διατροφικές Οδηγίες του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ, συστήνουν την κατανάλωση τριών μερίδων λαχανικών και δύο μερίδων φρούτων ημερησίως. Ωστόσο, κατά μέσο όρο, η κατανάλωση παραμένει χαμηλότερη.
Μεγάλη ανάλυση μελετών που περιέλαβε περισσότερους από 27.000 ανθρώπους εξέτασε τη σχέση μεταξύ χαμηλής και υψηλής κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών και της εμφάνισης καρκίνου. Τα σταυρανθή λαχανικά, όπως μπρόκολο, λάχανο και κουνουπίδι, φάνηκε να συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο αρκετών μορφών καρκίνου, μεταξύ των οποίων του στόματος, του οισοφάγου και του παχέος εντέρου.
Υψηλή κατανάλωση φρούτων συσχετίστηκε επίσης με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνους του πεπτικού συστήματος. Τα εσπεριδοειδή, τα μήλα και οι ντομάτες αναφέρονται συχνά ως παραδείγματα τροφών, με πιθανή προστατευτική δράση.
Δημητριακά ολικής άλεσης
Τα δημητριακά ολικής άλεσης, όπως καστανό ρύζι, βρώμη και κινόα, διατηρούν όλα τα θρεπτικά συστατικά του σπόρου. Κατανάλωση περίπου 30 γραμμαρίων ημερησίως έχει συσχετιστεί με έως και 30% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου παχέος εντέρου.
Ανασκόπηση μελετών σε περισσότερα από 2 εκατομμύρια άτομα, έδειξε ότι τρεις μερίδες την ημέρα μπορεί να μειώνουν κατά 6% τον συνολικό κίνδυνο θανάτου από καρκίνο. Η δράση αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της λειτουργίας του εντέρου.
Περιορισμός κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος
Πάνω από 800 επιστημονικές μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση κρέατος και καρκίνου. Τα πιο ισχυρά δεδομένα αφορούν τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η καθημερινή κατανάλωση 100 γραμμαρίων κόκκινου κρέατος συνδέεται με αύξηση του κινδύνου κατά 17%. Για 50 γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος, όπως μπέικον και λουκάνικα, η αύξηση φτάνει το 18%.
Η αυξημένη κατανάλωση έχει επίσης συσχετιστεί με καρκίνο παγκρέατος, προστάτη και στομάχου, καθώς και με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου μαστού.
Κόψτε τα ζαχαρούχα ποτά: τι δείχνουν τα δεδομένα
Η άμεση σύνδεση ζάχαρης και καρκίνου δεν έχει αποδειχθεί. Μελέτες όπως η Iowa Women’s Health Study, που παρακολούθησε περισσότερες από 35.000 γυναίκες για 25 χρόνια, δεν βρήκαν συσχέτιση μεταξύ κατανάλωσης ζάχαρης και καρκίνου παχέος εντέρου.
Ωστόσο, υπάρχει επιφύλαξη όσον αφορά τα ζαχαρούχα ποτά. Σε μελέτη περίπου 7.500 ατόμων, η υψηλή κατανάλωση σακχάρων σε υγρή μορφή, συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου και θνησιμότητας. Αν και οι μελέτες αυτές δεν αποδεικνύουν αιτιότητα, υποδηλώνουν ότι η συστηματική κατανάλωση αναψυκτικών και χυμών με ζάχαρη, δεν είναι αθώα.
Το βασικό μήνυμα
Ο Δρ Σέκερες τονίζει ότι καμία τροφή δεν αποτελεί «φάρμακο» έναντι του καρκίνου. Ωστόσο, μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής άλεσης, και, ταυτόχρονα, με περιορισμό κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και αποφυγή ζαχαρούχων ποτών, συνδέεται σταθερά με χαμηλότερο κίνδυνο.
Όπως υπογραμμίζει ο Δρ Σέκερες, πρόληψη δεν βασίζεται σε ακραίες αλλαγές, αλλά σε σταθερές, καθημερινές επιλογές που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.
Φωτογραφία: istock