Iatropedia

Βιταμίνη Κ2: Τα οφέλη για την καρδιά, τα οστά και την πήξη του αίματος

Δεν είναι τόσο γνωστή όσο άλλες βιταμίνες, όμως η βιταμίνη Κ2 φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία της καρδιάς, των οστών και της πήξης του αίματος. Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα και σε ποιες τροφές βρίσκεται.

Η βιταμίνη Κ2 τα τελευταία χρόνια προσελκύει ολοένα και μεγαλύτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω του σημαντικού ρόλου της στην υγεία της καρδιάς, των οστών και της πήξης του αίματος. Αν και οι περισσότεροι γνωρίζουν γενικά τη βιταμίνη Κ, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ομάδα βιταμινών με διαφορετικές λειτουργίες και πηγές.

Η πιο γνωστή μορφή είναι η βιταμίνη Κ1 (φυλλοκινόνη), η οποία προέρχεται κυρίως από φυτικές τροφές, όπως τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και ορισμένα φρούτα. Αντίθετα, η βιταμίνη Κ2 (μενακινόνη) βρίσκεται κυρίως σε ζωικά προϊόντα και τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση.

Όπως εξηγεί η Julia Zumpano, κλινική διαιτολόγος που συνεργάζεται με την Cleveland Clinic στις ΗΠΑ, η βιταμίνη Κ2 δεν είχε μέχρι πρόσφατα την προσοχή που της αναλογεί: «Γνωρίζαμε ότι υπάρχει, αλλά δεν της είχαμε δώσει τη σημασία που της αξίζει για τον ρόλο που παίζει στον οργανισμό».

Τι είναι η βιταμίνη Κ2

Η βιταμίνη Κ είναι μια ομάδα λιποδιαλυτών βιταμινών, δηλαδή απορροφώνται και αποθηκεύονται μαζί με τα λίπη στον οργανισμό. Περιλαμβάνει τη βιταμίνη Κ1 και τη βιταμίνη Κ2, η οποία με τη σειρά της χωρίζεται σε υποτύπους (MK-4 έως MK-13).

Παρότι έχουν παρόμοιες βασικές λειτουργίες, οι δύο μορφές, η Κ1 και η Κ2,  διαφέρουν σημαντικά στον τρόπο που δρουν στο σώμα και στο πόσο παραμένουν σε αυτό.

Η  Κ2 απορροφάται πιο αργά και παραμένει στον οργανισμό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, σε σύγκριση με την Κ1. Αυτό της δίνει περισσότερο χρόνο να επηρεάσει θετικά διάφορες λειτουργίες.

Τα βασικά οφέλη της 

Συμβάλλει στη φυσιολογική πήξη του αίματος

Η Κ παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία της πήξης του αίματος. Άλλωστε, το γράμμα «Κ» προέρχεται από τη γερμανική λέξη Koagulation, που σημαίνει πήξη.

Η ισορροπία, ωστόσο, σε αυτή τη λειτουργία, είναι ζωτικής σημασίας. Όταν το αίμα δεν πήζει επαρκώς, αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας. Αντίθετα, όταν η πήξη είναι υπερβολική, μπορεί να σχηματιστούν επικίνδυνοι θρόμβοι, που συνδέονται με σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.

Η  Κ συμβάλλει στη διατήρηση αυτής της ισορροπίας, ώστε το αίμα να «πήζει όσο χρειάζεται». Ωστόσο, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως αν η βιταμίνη Κ1 και η βιταμίνη Κ2 έχουν την ίδια συμβολή σε αυτή τη διαδικασία.

Ενισχύει την υγεία των οστών

Η υγεία των οστών δεν εξαρτάται μόνο από το ασβέστιο. Η βιταμίνη Κ παίζει σημαντικό ρόλο ενεργοποιώντας την οστεοκαλσίνη, μια πρωτεΐνη που βοηθά το ασβέστιο να ενσωματωθεί στα οστά.

Έρευνες δείχνουν ότι χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Κ σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων. Παράλληλα, πρώιμες μελέτες υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη Κ2 μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της οστικής πυκνότητας, ιδιαίτερα σε άτομα με οστεοπόρωση.

Σε ορισμένες χώρες της Ασίας, όπως η Ιαπωνία, συγκεκριμένες μορφές βιταμίνης Κ2 χρησιμοποιούνται ακόμη και ως θεραπεία για την οστεοπόρωση.

Προστατεύει την καρδιά

Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη της βιταμίνης Κ2 αφορά την καρδιαγγειακή υγεία, καθώς βοηθά στην απομάκρυνση του ασβεστίου από τα αιμοφόρα αγγεία.

Όταν το ασβέστιο συσσωρεύεται στα αγγεία, μπορεί να οδηγήσει σε σκλήρυνση (ασβεστοποίηση), αυξάνοντας τον κίνδυνο υπέρτασης και καρδιακών παθήσεων. Η Κ ενεργοποιεί πρωτεΐνες που εμποδίζουν την εναπόθεση ασβεστίου στις αρτηρίες, συμβάλλοντας έτσι στην πρόληψη της δημιουργίας αθηρωματικής πλάκας.

Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η βιταμίνη Κ2 μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από την Κ1 σε αυτή τη διαδικασία.

Σε μία μελέτη, άτομα που κατανάλωναν τουλάχιστον 32 μικρογραμμάρια βιταμίνης Κ2 ημερησίως. είχαν 50% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια.

Άλλες έρευνες έδειξαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν υψηλή ποσότητα τροφών πλούσιων σε βιταμίνη Κ2 (αλλά όχι βιταμίνης Κ1) είχαν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρδιαγγειακά επεισόδια , όπως καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια. Για κάθε 10 μικρογραμμάρια βιταμίνης Κ2 που κατανάλωναν ημερησίως, ο κίνδυνος καρδιακών παθήσεων μειώθηκε κατά 9%.

Πού τη βρίσκουμε

Σε αντίθεση με την Κ1, που βρίσκεται σε «υγιεινές» φυτικές τροφές, η Κ2 εντοπίζεται συχνότερα σε ζωικά και ζυμωμένα προϊόντα.

Παρότι ορισμένες από αυτές τις τροφές δεν θεωρούνται πάντα ιδανικές για μια καρδιοπροστατευτική διατροφή, υπάρχουν και επιλογές που συνδυάζουν θρεπτική αξία και περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ2.

Συμπληρώματα και προσοχή

Η U.S. Food and Drug Administration δεν έχει ακόμη εγκρίνει επίσημους ισχυρισμούς υγείας για τη βιταμίνη Κ, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα. Ωστόσο, τα συμπληρώματα βιταμίνης Κ2 φαίνεται να έχουν ενδιαφέρον, καθώς παραμένουν περισσότερο στον οργανισμό σε σχέση με την Κ1.

Σημαντικό:
Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα πρέπει να συμβουλεύονται τον γιατρό τους πριν αυξήσουν την πρόσληψη βιταμίνης Κ.

ΠΗΓΗ: clevelandclinic

Φωτογραφία: istock