Γιατί ο οργανισμός δεν μπορεί να διατηρείται υγιής και λειτουργικός για πάντα; Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, φέρνει τους επιστήμονες πιο κοντά στην απάντηση, εντοπίζοντας ένα γονίδιο που φαίνεται να εξυπηρετεί έναν σημαντικό «εξελικτικό συμβιβασμό».
Τα οφέλη στην αρχή της ζωής
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το γονίδιο vgll3, φαίνεται να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην αρχή της ζωής. Στα ψάρια που μελετήθηκαν, η δράση του συνδέθηκε με ταχύτερη ανάπτυξη, μεγαλύτερο σωματικό μέγεθος και νωρίτερη αναπαραγωγική ωρίμανση. Με απλά λόγια, τα ψάρια αποκτούσαν πιο γρήγορα τα χαρακτηριστικά που θα μπορούσαν να αυξήσουν τις πιθανότητές τους να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν στη φύση.
Ωστόσο, το όφελος αυτό δεν αποδείχθηκε «δωρεάν». Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα ίδια ψάρια εμφάνιζαν αργότερα στη ζωή τους περισσότερους όγκους και μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι ορισμένοι βιολογικοί μηχανισμοί που ευνοούν την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή σε νεαρή ηλικία, μπορεί να έχουν αρνητικές συνέπειες καθώς ο οργανισμός γερνά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του εξελικτικού «συμβιβασμού» που περιγράφει η θεωρία της ανταγωνιστικής πλειοτροπίας.
Τι είναι η ανταγωνιστική πλειοτροπία
Η θεωρία της ανταγωνιστικής πλειοτροπίας (Antagonistic Pleiotropy Theory), είναι μια εξελικτική βιολογική έννοια που προτάθηκε από τον George C. Williams το 1953. Εξηγεί γιατί γερνάμε και γιατί δεν έχουμε εξελιχθεί ώστε να ζούμε για πάντα ή να είμαστε άνοσοι σε ασθένειες.
Κατά τον ορισμό της, ένα γονίδιο ελέγχει περισσότερα από ένα φαινοτυπικά χαρακτηριστικά στον οργανισμό. Ένα τέτοιο γονίδιο μπορεί λοιπόν να προσφέρει μεγάλο όφελος για την επιβίωση και την αναπαραγωγή στη νεαρή ηλικία, αλλά να προκαλεί σοβαρά προβλήματα (όπως γήρανση ή ασθένειες) σε μεγαλύτερη ηλικία
Τι μπορεί να σημαίνουν τα ευρήματα της μελέτης για τον άνθρωπο
Το ενδιαφέρον είναι ότι το vgll3 δεν υπάρχει μόνο στα ψάρια αλλά και στον άνθρωπο. Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η ανακάλυψη μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που συνδέουν την ανάπτυξη, τη γήρανση και τον καρκίνο.
Επόμενος στόχος τους είναι να διερευνήσουν αν είναι δυνατό να διατηρηθούν τα οφέλη που προσφέρει το γονίδιο στην πρώιμη ζωή χωρίς να εμφανίζονται οι αρνητικές συνέπειες που παρατηρούνται αργότερα. Αν αυτό καταστεί εφικτό, θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους στην πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με τη γήρανση και στη βελτίωση της υγιούς μακροβιότητας.
ΠΗΓΗ: scitechdail
Φωτογραφία: istock