Η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται συχνά από έντονες και πιεστικές καταστάσεις. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι απαιτήσεις της εργασίας, η οικονομική ανασφάλεια και τα προβλήματα υγείας αποτελούν βασικούς παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν στρες.
«Το στρες αποτελεί την αντίδραση του οργανισμού σε έντονα πιεστικές συνθήκες και εκφράζεται ως μια διάχυτη, δυσάρεστη αίσθηση έντασης και εκνευρισμού, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα πνιγμού και δυσφορία. Αυτό επισημαίνει ο Ιωάννης Παληός, Καρδιολόγος, Διευθυντής Τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στο Metropolitan Hospital και Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών.
Όπως αναφέρει ο κ. Παληός, μπορεί επίσης να προκαλέσει:
δυσκολία στη συγκέντρωση,
- ζάλη,
- κεφαλαλγία,
- κόπωση,
- δύσπνοια,
- θωρακικό άλγος,
- ταχυκαρδία,
- αίσθημα παλμών
- εφίδρωση
Σε σοβαρότερες περιπτώσεις και έπειτα από έντονη συναισθηματική φόρτιση μπορεί να εμφανιστεί το σύνδρομο της «πληγωμένης καρδιάς», γνωστό και ως μυοκαρδιοπάθεια από στρες. Η κλινική εικόνα μπορεί να μοιάζει με εκείνη του εμφράγματος και απαιτεί επείγουσα ιατρική αντιμετώπιση.
Πώς το στρες επιβαρύνει την καρδιά
Μέσω της ενεργοποίησης του συμπαθητικού νευρικού συστήματος –του μηχανισμού που προετοιμάζει τον οργανισμό να αντιδράσει σε μια κατάσταση πίεσης ή κινδύνου– το στρες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το καρδιαγγειακό σύστημα.
Η αυξημένη έκκριση αδρεναλίνης μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, αρρυθμίες και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Η επιβάρυνση αυτή μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, μεταξύ των οποίων καρδιακά και εγκεφαλικά επεισόδια.
Το σύνδρομο της «πληγωμένης καρδιάς» εκδηλώνεται συνήθως με έντονο πόνο στο στήθος και απαιτεί μεταφορά του ασθενούς στο νοσοκομείο.
«Εκεί διαπιστώνεται σχεδόν πάντα παθολογικό ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπερηχογράφημα, ενώ παρατηρούνται αυξημένοι δείκτες μυοκαρδιακής νέκρωσης στο αίμα», δηλαδή δείκτες που υποδηλώνουν βλάβη του καρδιακού μυός, εξηγεί ο κ. Παληός.
Ωστόσο, κατά τον στεφανιογραφικό έλεγχο οι αρτηρίες της καρδιάς δεν παρουσιάζουν αποφράξεις. Με απλά λόγια, δεν είναι «βουλωμένες», όπως συμβαίνει συνήθως σε ένα έμφραγμα.
Η μυοκαρδιοπάθεια από στρες εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μέσης ηλικίας έπειτα από έντονη συναισθηματική φόρτιση. Αν και στο παρελθόν θεωρούνταν σχετικά αθώο σύνδρομο, σήμερα είναι γνωστό ότι μπορεί να συνοδευτεί από επιπλοκές, όπως αρρυθμίες, θρομβώσεις και οξεία καρδιακή ανεπάρκεια.
Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε το στρες
Πρώτο βήμα, σύμφωνα με τον κ. Παληό, είναι να αναγνωριστούν όσο γίνεται οι αιτίες που προκαλούν το στρες και να δοθεί έμφαση σε όσα μπορούμε να ελέγξουμε.
Ο ίδιος προτείνει μια σειρά από απλές καθημερινές συνήθειες και δραστηριότητες που μπορούν να βοηθήσουν στη χαλάρωση και στη μείωση της έντασης:
- Άσκηση και κίνηση, όπως περπάτημα, ποδηλασία, χορός, κολύμβηση ή ένας περίπατος στη φύση.
- Τεχνικές χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός και οι ασκήσεις αναπνοής.
- Λίγος χρόνος μακριά από έντονα ερεθίσματα, σε ένα ήσυχο περιβάλλον.
- Δημιουργικές δραστηριότητες, όπως ζωγραφική, χειροτεχνίες, κηπουρική, διάβασμα ή άλλα χόμπι.
- Ισορροπημένη διατροφή, αποχή από το κάπνισμα και διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους.
- Περιορισμός της καφεΐνης και της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.
- Καλύτερος προγραμματισμός του χρόνου και των επαγγελματικών υποχρεώσεων, ώστε να μειώνεται η καθημερινή πίεση και να εξασφαλίζεται επαρκής ύπνος.
- Καλές διαπροσωπικές σχέσεις, με αλληλοσεβασμό, κατανόηση, ευγένεια και ψυχραιμία στον επαγγελματικό και οικογενειακό χώρο.
Όπως τονίζει ο καρδιολόγος, πριν από την έναρξη αθλητικής δραστηριότητας πρέπει να προηγείται προληπτικός καρδιολογικός έλεγχος. Με τη σύμφωνη γνώμη του καρδιολόγου, η άσκηση μπορεί να συμβάλει τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία.
«Ο αλληλοσεβασμός, η κατανόηση, η ευγένεια και η ψυχραιμία, τόσο στον επαγγελματικό όσο και στον οικογενειακό χώρο, βοηθούν στην αποφυγή εντάσεων», αναφέρει ο κ. Παληός.
Όπως εξηγεί, η ένταση αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά.
«Σε κάθε περίπτωση που το στρες επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής, συστήνεται η επίσκεψη σε ειδικό ιατρό για την εύρεση των κατάλληλων λύσεων», καταλήγει.
Φωτογραφία: istock