Αν κάποιος έβλεπε έναν άνθρωπο, σε ένα πάρκο για παράδειγμα να περπατά προς τα πίσω, πιθανότατα θα θεωρούσε ότι πρόκειται για κάποιον εκκεντρικό τύπο με κάπως παράξενες συνήθειες. Αυτό ίσως πριν από λίγο καιρό, γιατί τα πράγματα ως φαίνεται έχουν αλλάξει. Σήμερα, το λεγόμενο retro walking ή περπάτημα προς τα πίσω έχει κερδίσει οπαδούς αλλά και το ενδιαφέρον ερευνητών, φυσικοθεραπευτών και ειδικών της άσκησης, καθώς τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να προσφέρει οφέλη που ξεπερνούν την απλή γυμναστική.
Γιατί το περπάτημα προς τα πίσω είναι πιο απαιτητικό
Σε αντίθεση με το συμβατικό περπάτημα, η κίνηση προς τα πίσω απαιτεί μεγαλύτερη συγκέντρωση και καλύτερο έλεγχο του σώματος. Ο εγκέφαλος καλείται να επεξεργαστεί διαφορετικά τις πληροφορίες που λαμβάνει από τους μύες και τις αρθρώσεις, καθώς η κίνηση αυτή δεν είναι αυτοματοποιημένη όπως το φυσιολογικό βάδισμα. Μελέτες έχουν δείξει ότι το περπάτημα προς τα πίσω ενεργοποιεί περισσότερο περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον κινητικό έλεγχο και τον χωρικό προσανατολισμό.
Παράλληλα, φαίνεται να ενεργοποιεί διαφορετικές μυϊκές ομάδες στα πόδια και τον κορμό, συμβάλλοντας στη βελτίωση της δύναμης και του συντονισμού.
Τι δείχνουν οι μελέτες για ισορροπία και κινητικότητα
Ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα της επιστημονικής βιβλιογραφίας αφορά την ισορροπία. Κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική εξάσκηση στο περπάτημα προς τα πίσω μπορεί να βελτιώσει την ισορροπία, τη σταθερότητα και την ταχύτητα βάδισης σε διαφορετικές ομάδες πληθυσμού.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η συγκεκριμένη μορφή άσκησης ενισχύει την ιδιοδεκτικότητα, δηλαδή την ικανότητα του σώματος να αντιλαμβάνεται τη θέση και την κίνησή του στον χώρο. Αυτή η δεξιότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς σχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο πτώσεων.
Ορισμένες μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι το περπάτημα προς τα πίσω ασκεί μικρότερες πιέσεις στα γόνατα σε σχέση με το συμβατικό βάδισμα, γεγονός που μπορεί να το καταστήσει χρήσιμο σε προγράμματα αποκατάστασης για άτομα με οστεοαρθρίτιδα ή άλλα προβλήματα των κάτω άκρων.
Μπορεί να ωφελήσει και τον εγκέφαλο;
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων δεν περιορίζεται μόνο στη σωματική λειτουργία. Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι ενδείξεις ότι το περπάτημα προς τα πίσω μπορεί να συμβάλει και στην ενίσχυση ορισμένων γνωστικών λειτουργιών.
Σύμφωνα με ειδικούς του UCLA Health, η συγκεκριμένη δραστηριότητα φαίνεται να συνδέεται με βελτιώσεις στη συγκέντρωση, στον συντονισμό και σε ορισμένες πτυχές της γνωστικής απόδοσης. Αυτό πιθανόν συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος καλείται να εκτελέσει μια πιο σύνθετη κινητική διαδικασία σε σχέση με το συμβατικό περπάτημα.
Αν και οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες μελέτες, τα μέχρι σήμερα δεδομένα θεωρούνται αρκετά ενθαρρυντικά.
Ποιοι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί
Παρά τα πιθανά οφέλη, το περπάτημα προς τα πίσω δεν είναι χωρίς κινδύνους. Η περιορισμένη ορατότητα αυξάνει την πιθανότητα πτώσεων ή τραυματισμών, ιδιαίτερα σε άτομα με προβλήματα ισορροπίας.
Οι ειδικοί συνιστούν στους αρχάριους να ξεκινούν σε ασφαλές περιβάλλον, χωρίς εμπόδια, ή ακόμη και σε διάδρομο με υποστήριξη. Μερικά λεπτά εξάσκησης την ημέρα είναι αρκετά για να δοκιμάσει κανείς αυτή τη διαφορετική μορφή άσκησης χωρίς να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά του.
Φωτογραφία: Photo by Edward Berthelot/Getty Images