Έναν νέο τεχνικό οδηγό για να βοηθηθούν οι χώρες να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις λοιμώξεις από μύκητες και την αυξανόμενη αντοχή τους στα (λιγοστά) υπάρχοντα αντιμυκητιασικά φάρμακα, εξέδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Το έγγραφο παρέχει ένα πλαίσιο για την ενίσχυση των εθνικών και περιφερειακών αντιδράσεων στις μυκητιασικές λοιμώξεις, που αποτελούν μία «αόρατη» απειλή για την υγεία μας.
Όπως αναφέρει ο ΠΟΥ, οι λοιμώξεις από μύκητες προσβάλλουν ετησίως περισσότερα από 300 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Εν τούτοις, δεν αναγνωρίζονται ούτε διαγιγνώσκονται επαρκώς. Μοιραία λοιπόν είναι υποδεέστερη από την επιθυμητή και η αντιμετώπισή τους.
Οι μύκητες προκαλούν ευρύ φάσμα επιφανειακών και εύκολα αντιμετωπίσιμων λοιμώξεων. Εκείνες που ανησυχούν τον ΠΟΥ είναι οι διηθητικές, οι οποίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερα αντοχή στα υπάρχοντα φάρμακα και έχουν υψηλά ποσοστά θνησιμότητας.
Ο νέος οδηγός αποτελεί την νεώτερη από μία σειρά δράσεων που έχει αναλάβει ο ΠΟΥ για να αναχαιτίσει την διασπορά των μυκήτων, η οποία εντείνεται λόγω παραγόντων όπως:
- Η κλιματική αλλαγή
- Τα αυξανόμενα διεθνή ταξίδια
- Η εκτεταμένη χρήση των αντιμυκητιασικών φυτοφαρμάκων στην γεωργία
Το 2022, ο διεθνής οργανισμός εξέδωσε κατάλογο με 19 μύκητες οι οποίοι έχουν εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα δημοσίας υγείας και για τους οποίους απαιτούνται επειγόντως νέες θεραπείες.
Το νέο έγγραφο του ΠΟΥ καλεί τις χώρες να επικεντρωθούν σε τέσσερις βασικούς τομείς για να μειωθούν οι θάνατοι από τις λοιμώξεις που προκαλούν οι μύκητες και ταυτοχρόνως να αναχαιτισθεί η αντοχή τους στα φάρμακα. Οι τομείς αυτοί είναι:
- Ενίσχυση της ευαισθητοποίησης, της ετοιμότητας και της αντίδρασης
- Επέκταση της ισότιμης πρόσβασης σε αντιμυκητιασικά φάρμακα και διαγνωστικά τεστ, με παράλληλη ενίσχυση της έρευνας για νέες θεραπείες και εξετάσεις
- Δημιουργία δικτύων εργαστηρίων και συστημάτων επιτήρησης για την παρακολούθηση και την ανίχνευση των μυκητιασικών λοιμώξεων
- Αντιμετώπιση των κοινωνικών, γεωργικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που ευνοούν τις λοιμώξεις από μύκητες και την αντιμυκητιασική αντοχή.
Οι πιο επίφοβοι μύκητες
Μεταξύ των μυκήτων που ανησυχούν πολύ τον ΠΟΥ συμπεριλαμβάνεται ο candida (κάντιντα) auris. Αναγνωρίσθηκε μόλις το 2009, αλλά έχει ήδη αναπτύξει αντοχή σε πολλά αντιμυκητιασικά φάρμακα.
Ο μύκητας αυτός μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις στους ασθενείς που νοσηλεύονται σε βαριά κατάσταση ή έχουν σοβαρά εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, αναφέρει ο Εθνικός Οργανισμός Δημοσίας Υγείας (ΕΟΔΥ).
Πολύ πρόσφατα, ο μύκητας αυτός μετονομάστηκε (ή καλύτερα επαναταξινομήθηκε) ως Candodozymα, διότι διαφέρει σημαντικά από άλλους μύκητες του είδους candida.
Στην Ελλάδα, ο εν λόγω μύκητας ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά το 2019. Έκτοτε, έχουν εντοπιστεί περιστατικά λοίμωξης και αποικισμού σε πολλές υγειονομικές μονάδες. Μία από τις σοβαρότερες λοιμώξεις που προκαλεί είναι η μυκηταιμία (λοίμωξη στο αίμα από τους μύκητες).
Οι σοβαρές λοιμώξεις από τον συγκεκριμένο μύκητα αποβαίνουν μοιραίες στο 29-62% των ασθενών, σύμφωνα με τα υπάρχοντα επιδημιολογικά δεδομένα.
Άλλοι μύκητες που προβληματίζουν τον ΠΟΥ είναι:
- Άλλα στελέχη της κάντιντα (Candida albicans και Candida glabrata)
- Ο ασπέργιλλος fumigatus (είναι περιβαλλοντικός μύκητας. Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις στους πνεύμονες. Απειλεί ιδιαιτέρως τους πάσχοντες από κυστική ίνωση)
- Ο κρυπτόκοκκος neoformans (είναι ένας περιβαλλοντικός μύκητας του προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις σε πνεύμονες και εγκέφαλο)
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι ακόμα και αν δεν αποδειχθούν θανατηφόρες, οι λοιμώξεις από αυτούς και άλλους μύκητες μπορεί να προκαλέσουν χρόνιες, καταστροφικές ασθένειες. Μπορεί επίσης να έχουν μακροχρόνιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Φωτογραφία: iStock