Η ξαφνική ζάλη ή ο ίλιγγος μπορεί να υποδηλώνει ότι ένα άτομο χρειάζεται επείγουσα ιατρική φροντίδα, ιδιαίτερα εάν εμφανίζεται μαζί με δυσκολία στο περπάτημα, την ομιλία, την όραση ή την ακοή, μούδιασμα ή έντονο πονοκέφαλο.

Η ζάλη μπορεί να υποχωρήσει από μόνη της, αλλά είναι καλή ιδέα να ζητήσετε ιατρική βοήθεια, ιδιαίτερα εάν υπάρχουν άλλα συμπτώματα ή εάν η ζάλη επανεμφανιστεί.

Οι άνθρωποι που αισθάνονται ξαφνική ζάλη μπορεί να την περιγράψουν ως απλό αίσθημα ζαλάδας, απώλειας ισορροπίας ή λιποθυμίας.

Τι να κάνετε αν νιώσετε ξαφνική ζάλη στο σπίτι

• Ξαπλώστε ακίνητοι σε ένα σκοτεινό, ήσυχο δωμάτιο.
• Κουνήστε το κεφάλι αργά και προσεκτικά.
• Προσπαθήστε να χαλαρώσετε.
• Χρησιμοποιήστε ένα στήριγμα για να μειώσετε τις πιθανότητες πτώσης.
• Ξαπλώστε με το κεφάλι ελαφρώς ανασηκωμένο, χρησιμοποιώντας δύο ή περισσότερα μαξιλάρια.
• Σηκωθείτε αργά από το κρεβάτι και καθίστε στην άκρη για μια στιγμή πριν σηκωθείτε.
• Ανάψτε το φως, αν ξυπνάτε κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Επίσης, προσπαθήστε να αποφύγετε να σκύβετε για να σηκώνετε αντικείμενα και να τεντώνετε τον αυχένα. Αντί να σκύβετε, κάντε βαθύ κάθισμα για να χαμηλώσετε το σώμα.

Δείτε επίσης: Στομαχικός ίλιγγος: Πως τα πεπτικά προβλήματα επιδεινώνουν τη ζάλη

Πιθανές αιτίες

Συχνές αιτίες που προκαλούν ξαφνική ζάλη είναι κάποια προβλήματα στο εσωτερικό του αυτιού, που μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία του σώματος.

Καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως (BPPV)

Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης (BPPV) είναι μια συχνή πάθηση που προκαλεί επαναλαμβανόμενα επεισόδια ιλίγγου. Μπορούν να προκληθούν από αλλαγές στη θέση του κεφαλιού όταν το άτομο:

• γυρίζει στο κρεβάτι
• ισιώνει
• σκύβει
• κοιτάζει ψηλά

Λαβυρινθίτιδα

Η λαβυρινθίτιδα αναφέρεται στη φλεγμονή του λαβυρίνθου με υγρό στο εσωτερικό αυτί.

Παράλληλα με τη ζάλη, μπορεί να προκαλέσει:

• ναυτία
• απώλεια ακοής
• βουητό στα αυτιά ή εμβοές
• αστάθεια

Η λαβυρινθίτιδα μερικές φορές ακολουθεί μια λοίμωξη, όπως ένα κρυολόγημα ή μια γρίπη.

Αιθουσαία νευρίτιδα

Αυτή η πάθηση εμφανίζεται όταν ένα νεύρο στο εσωτερικό αυτί που ονομάζεται αιθουσαίο νεύρο εμφανίζει φλεγμονή, συνήθως λόγω ιογενούς λοίμωξης.

Ένα άτομο μπορεί να βιώσει:

• ζάλη
• ναυτία
• αστάθεια

Αυτή η πάθηση δεν επηρεάζει την ακοή του ατόμου.

Σύμφωνα με έρευνα από το 2020, η αιθουσαία νευρίτιδα μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετές εβδομάδες ή μήνες.

Δείτε επίσης: Επίμονη ζάλη: Τι συμβαίνει όταν νιώθετε συνεχώς πως χάνετε την ισορροπία σας

Νόσος του Menière

Αυτή η προοδευτική πάθηση του έσω ωτός μπορεί να προκαλέσει απώλεια ακοής. Η υποκείμενη αιτία της νόσου του Ménière είναι ακόμη ασαφής, αλλά τα συμπτώματα εμφανίζονται λόγω συσσώρευσης υγρού σε ένα μέρος του εσωτερικού αυτιού, που ονομάζεται λαβύρινθος.

Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

• ιογενείς λοιμώξεις
• αλλεργίες
• αυτοάνοσες αντιδράσεις

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• ίλιγγος
• εμβοές ή βουητό στο αυτί
• αίσθημα πίεσης στο αυτί

Οι θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν φάρμακα, αλλαγές στη διατροφή και, εάν είναι δυνατόν, μείωση των επιπέδων στρες και άγχους.

Χαμηλή αρτηριακή πίεση

Η ξαφνική ζάλη μπορεί να προκληθεί από χαμηλή αρτηριακή πίεση.

Ένα άτομο μπορεί να έχει μεταγευματική υπόταση – όταν η αρτηριακή πίεση πέφτει μετά από ένα γεύμα – ή ένα άτομο μπορεί να έχει ορθοστατική υπόταση, δηλαδή ξαφνικό αίσθημα ζάλης όταν σηκώνεται απότομα.

Άλλα συμπτώματα χαμηλής αρτηριακής πίεσης περιλαμβάνουν:

• λιποθυμία
• πονοκεφάλους
• θολή όραση
• αδυναμία
• ναυτία

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ή να είναι πιο έντονα το πρωί, όταν η αρτηριακή πίεση είναι φυσικά χαμηλότερη, κατά τη διάρκεια άσκησης, μετά από ένα μεγάλο γεύμα ή σε περιόδους σημαντικού στρες ή άγχους.

Δείτε επίσης: Πώς φεύγει η ζαλάδα: Αποτελεσματικές τεχνικές ανακούφισης και πότε να ανησυχήσετε

Κρίση πανικού

Ένα άτομο με διαταραχή πανικού βιώνει ξαφνικά, επαναλαμβανόμενα επεισόδια έντονου φόβου. Αυτά ονομάζονται κρίσεις πανικού και μπορούν να διαρκέσουν αρκετά λεπτά.

Οι κρίσεις πανικού μπορούν να προκαλέσουν σωματικά συμπτώματα που εμφανίζονται και εντείνονται πολύ γρήγορα, όπως:

• αίσθημα ζάλης ή λιποθυμίας
• γρήγορος καρδιακός παλμός
• πόνος στο στήθος ή στην κοιλιά
• αδυναμία στα πόδια
• ναυτία
• έντονη εφίδρωση
• τρέμουλο

Άλλες αιτίες ξαφνικής ζάλης

Υπάρχουν πολλές άλλες αιτίες αυτού του προβλήματος, όπως:

• φαρμακευτική αγωγή, με ζάλη ως παρενέργεια
• εξάντληση από τη θερμότητα
• αφυδάτωση
• άγχος
• αναιμία από έλλειψη σιδήρου
• μολύνσεις αυτιών
• ημικρανία
• χαμηλό σάκχαρο στο αίμα, σε άτομα με διαβήτη
• αυχενική ζάλη, η οποία είναι ζάλη ή ίλιγγος που σχετίζεται με πόνο ή προβλήματα στον αυχένα

Η αλλαγή της προβληματικής φαρμακευτικής αγωγής ή η θεραπεία του υποκείμενου προβλήματος υγείας θα επιλύσει τη ζάλη, σε αυτές τις περιπτώσεις.

Φωτογραφία iStock