Η αποβολή αερίων είναι ένα φυσιολογικό αποτέλεσμα της πέψης και μια φυσιολογική λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Οι περισσότεροι άνθρωποι αερίζονται αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μεγαλύτερη σημασία από τον ακριβή αριθμό έχει η αλλαγή σε σχέση με το συνηθισμένο πρότυπο κάθε ατόμου. Πότε σχετίζονται με παθήσεις και πότε να ανησυχήσετε;
Η αυξημένη παραγωγή αερίων μπορεί να οφείλεται στην κατάποση αέρα κατά τη διάρκεια του φαγητού ή του ποτού, αλλά και στην κατανάλωση τροφών που ζυμώνονται στο έντερο.
Παράγοντες όπως η γρήγορη κατανάλωση γευμάτων, τα ανθρακούχα ποτά, το κάπνισμα και η συζήτηση κατά τη διάρκεια του φαγητού ευνοούν την είσοδο περισσότερου αέρα στο πεπτικό σύστημα.
Ποιες τροφές προκαλούν συχνότερα αέρια
Ορισμένες τροφές περιέχουν υδατάνθρακες και φυτικές ίνες που δεν διασπώνται πλήρως στο λεπτό έντερο. Όταν φτάνουν στο παχύ έντερο, τα βακτήρια τα ζυμώνουν, παράγοντας αέρια.
Στις τροφές που συνδέονται συχνότερα με αυξημένη παραγωγή αερίων περιλαμβάνονται:
- Τα όσπρια, όπως φασόλια, φακές και ρεβίθια
- Λαχανικά όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο, τα κρεμμύδια και το σκόρδο
- Φρούτα όπως μήλα, αχλάδια, ροδάκινα και δαμάσκηνα
- Το γάλα και ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα
- Προϊόντα ολικής άλεσης
- Αναψυκτικά και άλλα ζαχαρούχα ποτά
- Προϊόντα χωρίς ζάχαρη που περιέχουν γλυκαντικά όπως σορβιτόλη, ξυλιτόλη ή ερυθριτόλη.
Πολλά από τα παραπάνω τρόφιμα ανήκουν στην κατηγορία των FODMAPs, δηλαδή ζυμώσιμων υδατανθράκων που μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα και αέρια σε ευαίσθητα άτομα, ιδιαίτερα σε όσους πάσχουν από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Πότε τα αέρια μπορεί να σχετίζονται με κάποιες παθήσεις
Αν και τις περισσότερες φορές η αιτία είναι αθώα, σε ορισμένες περιπτώσεις τα επίμονα αέρια μπορεί να συνδέονται με παθήσεις / προβλήματα του πεπτικού συστήματος.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Η δυσανεξία στη λακτόζη ή τη φρουκτόζη
- Η κοιλιοκάκη
- Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS)
- Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
- Η χρόνια δυσκοιλιότητα
- Διαταραχές της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών
- Η υπερανάπτυξη βακτηρίων στο λεπτό έντερο
Στις περιπτώσεις αυτές, τα αέρια συχνά συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, όπως κοιλιακή δυσφορία, διάρροια ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Γιατί παράγονται αέρια στο έντερο
Τα αέρια προέρχονται κυρίως από δύο πηγές: τον αέρα που καταπίνουμε και τη ζύμωση των τροφών από τα βακτήρια του εντέρου.
Όταν οι άπεπτοι υδατάνθρακες φτάνουν στο παχύ έντερο, τα βακτήρια τους διασπούν και παράγουν διάφορα αέρια. Ορισμένα είναι άοσμα, ενώ άλλα περιέχουν ενώσεις θείου που ευθύνονται για τη δυσάρεστη οσμή.
Η υπερβολική συσσώρευση αερίων μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, αίσθημα πίεσης στην κοιλιά, συχνό ρέψιμο και αυξημένο αερισμό.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τα αέρια
Απλές αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες συχνά αρκούν για να περιορίσουν το πρόβλημα:
- Αποφύγετε τα ανθρακούχα ποτά
- Καταναλώνετε μικρότερα και συχνότερα γεύματα
- Μασάτε αργά και καλά την τροφή σας
- Περιορίστε τις τροφές που φαίνεται να επιδεινώνουν τα συμπτώματα
- Κάντε έναν σύντομο περίπατο μετά το γεύμα
- Φροντίστε για την καλή εφαρμογή οδοντοστοιχιών, εφόσον χρησιμοποιείτε.
Ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν επίσης βελτίωση με αφεψήματα όπως τζίντζερ, χαμομήλι, μάραθο, κύμινο ή μέντα, αν και τα επιστημονικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους παραμένουν περιορισμένα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσουν σκευάσματα χωρίς ιατρική συνταγή, όπως πεπτικά ένζυμα ή προϊόντα που περιέχουν σιμεθικόνη, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού.
Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό
Η ιατρική αξιολόγηση είναι απαραίτητη όταν τα αέρια εμφανίζονται ξαφνικά, επιμένουν ή συνοδεύονται από ανησυχητικά συμπτώματα, όπως:
- Επίμονη διάρροια ή δυσκοιλιότητα
- Πυρετός
- Ναυτία ή έμετοι
- Έντονος κοιλιακός πόνος
- Αίμα στα κόπρανα ή αιμορραγία από το ορθό
- Δυσοσμία ή λιπαρή υφή κοπράνων
- Καούρες που επιμένουν
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Οι ειδικοί συνιστούν την καταγραφή των τροφών και των συμπτωμάτων για μερικές ημέρες, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στον εντοπισμό πιθανών αιτιών και στη διάγνωση.
Πηγή: VeryWellHealth / Φωτογραφία iStock