Μπορεί το κάψιμο από τον ήλιο να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στο δέρμα μας; Ένα έγκαυμα από τον ήλιο μπορεί να φαίνεται ως μια προσωρινή ενόχληση του καλοκαιριού, όμως οι επιπτώσεις του ενδέχεται να διαρκούν πολύ περισσότερο από όσο πιστεύουμε.
Σύμφωνα με νέα μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Dermatology, τα άτομα που έχουν υποστεί επώδυνα ή σοβαρά ηλιακά εγκαύματα με φουσκάλες στη διάρκεια της ζωής τους εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ακανθοκυτταρικού καρκινώματος του δέρματος (cSCC), μιας από τις συχνότερες μορφές καρκίνου του δέρματος.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 17 μελέτες με περισσότερους από 321.000 συμμετέχοντες και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν μέτρια συχνότητα σοβαρών ηλιακών εγκαυμάτων παρουσίαζαν 51% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ενώ για όσους είχαν συχνά εγκαύματα ο κίνδυνος αυξανόταν κατά 69%.
Οι ειδικοί στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ στη Νέα Υόρκη αποκαλούν αυτά τα εγκαύματα «ηλιακά εγκαύματα που αλλάζουν τη ζωή», επειδή η βλάβη που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία στο DNA των κυττάρων του δέρματος μπορεί να έχει δια βίου επιπτώσεις.
Μπορεί να νιώθουμε ανακούφιση όταν υποχωρεί ένα ηλιακό έγκαυμα, αλλά η βλάβη στο DNA παραμένει.
«Όταν το σώμα επιδιορθώνει αυτή τη ζημιά από ένα έγκαυμα, μερικές φορές μπορεί να συμβούν λάθη», δήλωσε η Adrienne Victor, ογκολόγος στο Ινστιτούτο Καρκίνου Wilmot του Πανεπιστημίου του Ρότσεστερ, η οποία δεν συμμετείχε στην ανάλυση. «Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι μεταλλάξεις μπορούν να συσσωρευτούν και να συμβάλουν στην ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος».
Δείτε επίσης: Καρκίνος στο δέρμα: Οι παρανοήσεις για ήλιο και αντηλιακά αυξάνουν τον κίνδυνο
Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα
«Τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα λόγω πολλαπλών παραγόντων κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της βιολογίας των κυττάρων του δέρματός τους που παράγουν χρωστική ουσία, της μεγαλύτερης πιθανότητας έκθεσης στον ήλιο και της ασυνεπούς χρήσης αντηλιακής προστασίας», εξηγούν οι ερευνητές.
Προηγούμενες μετα-αναλύσεις που εξέτασαν άλλους καρκίνους του δέρματος και ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων έχουν διαπιστώσει παρόμοια αποτελέσματα: όσο πιο σοβαρά είναι τα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία, ανά δεκαετία ή κατά τη διάρκεια μιας ζωής, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος μελανώματος.
Ουσιαστικά, η ζημιά αθροίζεται και τα συχνά σοβαρά εγκαύματα είναι επικίνδυνα, επομένως η αποφυγή τους πιθανότατα συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου καρκίνου του δέρματος.
Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν
Η υπεριώδης ακτινοβολία είναι γνωστό καρκινογόνο και η έκθεση στον ήλιο σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου έχει πολύ πραγματικό αντίκτυπο στην πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου, αλλά υπάρχουν και άλλες σημαντικές παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπόψη.
Η γενετική παίζει ρόλο, αλλά επιπλέον υπάρχουν και οι επιλογές τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, που μπορούν να συμβάλουν.
Η χρήση σολάριουμ αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μελανώματος, με μια μελέτη του 2025 να υποδηλώνει ότι η τακτική έκθεση σε τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να είναι χειρότερη για το δέρμα από το ηλιακό φως.
Δείτε επίσης: Φωτοευαισθησία: Πώς ο ήλιος, τα φάρμακα και τα καλλυντικά μπορούν να βλάψουν το δέρμα σας
Μερικοί άνθρωποι αποφεύγουν το αντηλιακό λόγω μύθων ότι τα συστατικά του μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του δέρματος.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία είναι η κύρια αιτία των περισσότερων καρκίνων του δέρματος.
Φωτογραφία iStock