Νέες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη για εξατομικευμένη θεραπεία, με στόχο την ανακούφιση από τις εξάψεις, τις νυχτερινές εφιδρώσεις, τις διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης, που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα των γυναικών.
Σοφία Καλανταρίδου
Καθηγήτρια Μαιευτικής – Γυναικολογίας ΕΚΠΑ
Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας
Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης
Οι νέες οδηγίες του Αμερικανικού Κολλεγίου Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG), οι οποίες δημοσιεύθηκαν στο τεύχος Νοεμβρίου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Obstetrics & Gynecology, δίνουν έμφαση στην επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης για κάθε γυναίκα, με βάση τις ανάγκες της, τις ενδείξεις, τις αντενδείξεις και το ατομικό ιατρικό ιστορικό της.
Όπως εξηγεί η Σοφία Καλανταρίδου, καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων πρέπει να προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γυναίκας, ώστε να διασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή ποιότητα ζωής.
Το μήνυμα που αναδεικνύεται είναι ότι, παρότι η εμμηνόπαυση αποτελεί φυσιολογική φάση της ζωής, οι γυναίκες δεν χρειάζεται να υπομένουν χωρίς βοήθεια συμπτώματα που επηρεάζουν την υγεία και την καθημερινότητά τους.
Ορμονικές και μη ορμονικές θεραπείες – Τι προβλέπουν οι οδηγίες
Σύμφωνα με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες του ACOG, η αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων δεν μπορεί να είναι ίδια για όλες τις γυναίκες. Οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν τόσο ορμονικές όσο και μη ορμονικές θεραπείες, με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εξάψεων, των νυχτερινών εφιδρώσεων, των διαταραχών ύπνου και της διάθεσης.
Καθοριστικό ρόλο στην επιλογή της κατάλληλης αγωγής έχουν το ιατρικό ιστορικό, οι ενδείξεις και οι πιθανές αντενδείξεις, καθώς και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε γυναίκας.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η σωματική άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και γενικότερα η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής.
Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη η φροντίδα κατά την εμμηνόπαυση να μην περιορίζεται μόνο στη χορήγηση φαρμάκων, αλλά να περιλαμβάνει συνολική υποστήριξη της σωματικής και ψυχικής υγείας.
FDA: Επανεξέταση των προειδοποιήσεων για την ορμονική θεραπεία
Οι νέες οδηγίες δημοσιεύονται σε μια περίοδο κατά την οποία η θεραπευτική αντιμετώπιση της εμμηνόπαυσης βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του διεθνούς επιστημονικού ενδιαφέροντος.
Τον Νοέμβριο του 2025, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε την απόφασή του να προχωρήσει στην αφαίρεση ορισμένων προειδοποιήσεων υψηλής σοβαρότητας (boxed warnings) από την επισήμανση συγκεκριμένων σκευασμάτων ορμονικής θεραπείας για την εμμηνόπαυση.
Οι προειδοποιήσεις αυτές αφορούσαν, μεταξύ άλλων, καρδιαγγειακούς κινδύνους, τον καρκίνο του μαστού και την άνοια και είχαν επιβληθεί στα ορμονικά σκευάσματα από το 2003.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την ενημέρωση της καθηγήτριας Σοφίας Καλανταρίδου, αντανακλά την ανάγκη επανεξέτασης των επιστημονικών δεδομένων και εξατομικευμένης αξιολόγησης των οφελών και των κινδύνων της ορμονικής θεραπείας.
Στις ΗΠΑ έχει επίσης ανακοινωθεί η δημιουργία νέας ερευνητικής δομής για την υγεία των γυναικών, στο πλαίσιο των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH), με στόχο την ενίσχυση της έρευνας σε όλα τα στάδια της ζωής τους και ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση.
Οι γυναίκες μπορεί να περνούν έως και το 40% της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση
Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική μετάβαση, η οποία όμως συνοδεύεται συχνά από σημαντικές σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, οι γυναίκες μπορεί πλέον να περνούν έως και το 40% της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση της καλής υγείας.
Οι ορμονικές διακυμάνσεις αυτής της περιόδου μπορεί να προκαλέσουν εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, χρόνια κόπωση, διαταραχές ύπνου, εναλλαγές της διάθεσης και δυσκολίες στη συγκέντρωση.
Παράλληλα, προβλήματα όπως το ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης, η οστεοπόρωση, η σεξουαλική δυσλειτουργία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα εμφανίζονται συχνότερα στη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής.
Η εμμηνόπαυση παρατηρείται φυσιολογικά γύρω στην ηλικία των 50-51 ετών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, περίπου 12% των γυναικών μπαίνουν στην εμμηνόπαυση πριν από τα 45, ενώ σε περίπου 3,5% παρατηρείται πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια πριν από τα 40 έτη.
Περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως είναι σήμερα άνω των 50 ετών και σημαντικό ποσοστό αντιμετωπίζει έντονα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα.
«Η εμμηνόπαυση δεν πρέπει να παραμένει θέμα ταμπού»
Παρά τη μεγάλη επίδραση που μπορεί να έχουν τα συμπτώματα στην καθημερινή ζωή, η εμμηνόπαυση εξακολουθεί συχνά να αποτελεί θέμα ταμπού, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να μην αναζητούν την υποστήριξη που χρειάζονται.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου, κάθε γυναίκα που διανύει τη μετάβαση από την αναπαραγωγική ηλικία στην εμμηνόπαυση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει κατάλληλη βοήθεια, μέσα από φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.
Η ουσιαστική αλλαγή, επομένως, δεν αφορά μόνο τις διαθέσιμες θεραπείες, αλλά και την ανάγκη να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα ανοιχτού διαλόγου, ενημέρωσης και κατανόησης.
Η σημασία της ολοκληρωμένης φροντίδας της γυναικείας υγείας αναδείχθηκε και στη δορυφορική ομιλία της καθηγήτριας στο 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης..
Το κεντρικό μήνυμα είναι ότι η εμμηνόπαυση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια περίοδος κατά την οποία οι γυναίκες οφείλουν να υπομένουν σιωπηλά συμπτώματα που επηρεάζουν την υγεία, την καθημερινότητα και την ευημερία τους.
Φωτογραφία: istock