Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης πρέπει να είναι η πρώτη επιλογή όταν μία γυναίκα στην εμμηνόπαυση έχει συμπτώματα όπως εξάψεις, νυκτερινές εφιδρώσεις και προβλήματα ύπνου, αναφέρει μία κορυφαία αμερικανική επιστημονική εταιρεία.
Το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων & Γυναικολόγων (ACOG) δημοσίευσε νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αντιμετώπιση της εμμηνόπαυσης. Σε αυτές τονίζει ότι η ορμονοθεραπεία αποτελεί «ισχυρή» σύσταση. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως τα δυνητικά οφέλη από την χρήση της υπερκαλύπτουν τους όποιους κινδύνους.
Ωστόσο αυτό δεν ισχύει για τις γυναίκες οι οποίες έχουν ιατρικούς λόγους που αποτρέπουν τη λήψη ορμονών. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ενδεικτικά:
- Όσες είχαν κατά το παρελθόν θρόμβωση
- Όσες έχουν περάσει εγκεφαλικό επεισόδιο
- Όσες πάσχουν από ορισμένες μορφές καρκίνου
Οι γυναίκες συνήθως μπαίνουν σε φυσική εμμηνόπαυση στις ηλικίες από 45 έως 55 ετών. Μπορεί όμως να βιώνουν ενοχλητικά συμπτώματα επί πολλά χρόνια πριν από την οριστική διακοπή της εμμήνου ρύσεως.
Τα συμπτώματα της προκαλούμενης (ιατρογενούς) εμμηνόπαυσης, που προκαλείται από εγχείρηση, χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, μπορεί να εμφανιστούν νωρίτερα, αναφέρει η ACOG.
Υπολογίζεται ότι το 50-92% των γυναικών που πλησιάζουν την εμμηνόπαυση έχουν αγγειοκινητικά συμπτώματα. Σε αυτά ανήκουν π.χ. οι εξάψεις και οι νυκτερινές εφιδρώσεις.
Το 16% έως και 66% των γυναικών, εξ άλλου, παρουσιάζουν διαταραχή του ύπνου τους. Μία στις τρεις, τέλος, βιώνουν καταθλιπτικά συμπτώματα.
Πότε να αρχίζει η ορμονοθεραπεία
Η ορμονική θεραπεία για τα συμπτώματα που προκαλεί η εμμηνόπαυση πρέπει να αρχίζει πριν από την ηλικία των 60 ετών ή εντός 10 ετών από την έναρξή της, τονίζει το ACOG. Η απόφαση πρέπει να συνεκτιμά:
- Τα συμπτώματα της γυναίκας
- Την ηλικία της
- Το ιατρικό της ιστορικό
- Τον ατομικό κίνδυνο για καρδιοπάθεια, καρκίνο του μαστού και θρομβώσεις αίματος που διατρέχει
Η σύσταση αυτή διαφέρει από εκείνη των προηγούμενων κατευθυντήριων οδηγιών του Κολλεγίου, που είχαν εκδοθεί το 2014. Εκείνη την εποχή το ACOG συνιστούσε στους γιατρούς να χορηγούν την μικρότερη δόση ορμονών και για το χαμηλότερο χρονικό διάστημα.
Στις νέες οδηγίες συνιστάται τακτικός επανέλεγχος της γυναίκες και όχι κάποια αυστηρά όρια. Μερικές γυναίκες μπορεί να χρειάζονται ορμόνες και μετά τα 60 τους έτη, επισημαίνεται.
Για τις γυναίκες που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να λάβουν ορμόνες, το ACOG συνιστά μη ορμονούχες θεραπείες, που δεσμεύουν ορισμένα μηνύματα στον εγκέφαλο. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται τα φάρμακα fezolinetant και elinzanetant.
Ορισμένα αντικαταθλιπτικά επίσης μπορεί να καταπραΰνουν τις εξάψεις, μαζί με τα συμπτώματα της καταθλίψεως.
Οι μη φαρμακευτικές επιλογές
Για τις γυναίκες που δεν θέλουν φάρμακα για την εμμηνόπαυση, το ACOG συνιστά και μη φαρμακευτικές θεραπείες, όπως:
- Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία
- Η άσκηση
- Η ενσυνειδητότητα (mindfulness)
- Ο βελονισμός
Ωστόσο επισημαίνει πως οι μέθοδοι αυτές αποδίδουν καλύτερα σε συνδυασμό με φάρμακα. Αντιθέτως, τα φυτοοιστρογόνα και τα συμπληρώματα βοτάνων δεν συνιστώνται, διότι δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα ότι είναι ασφαλή ή αποτελεσματικά, τονίζει.
«Υπάρχει ολοένα μεγαλύτερη συμφωνία μεταξύ των επιστημονικών εταιρειών ότι τα συμπτώματα που προκαλεί η εμμηνόπαυση πρέπει να αντιμετωπίζονται και πως η ορμονική υποκατάσταση πρέπει να αποτελεί την πρώτη γραμμή θεραπείας», δήλωσε στην εφημερίδα New York Times η Dr. JoAnn Manson, καθηγήτρια Υγείας των Γυναικών στην Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.
Το ACOG προγραμματίζει να εκδώσει το 2027 ξεχωριστές κατευθυντήριες οδηγίες για τα ουρογεννητικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, όπως η κολπική ξηρότητα και οι ουρολοιμώξεις.
Φωτογραφία: iStock