Όταν χρησιμοποιείται σωστά, η ιβουπροφαίνη μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο για βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από πόνους, πυρετό ή άλλα συμπτώματα. Ωστόσο, όπως όλα τα φάρμακα ενέχει κινδύνους και πρέπει να προσέχουμε τις δόσεις αλλά και τη συχνότητα με την οποία τη λαμβάνουμε.
Η ιβουπροφαίνη είναι ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες φάρμακο (ΜΣΑΦ), το οποίο μπορεί να λαμβάνεται και χωρίς ιατρική συνταγή. Αλλά μόνο και μόνο επειδή είναι άμεσα διαθέσιμο δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνο. Μάλιστα, ορισμένες εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ συνδέεται με περισσότερες από 100.000 νοσηλείες κάθε χρόνο.
«Οι άνθρωποι δεν θεωρούν πάντα τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα ως ‘πραγματικά’ φάρμακα», λέει ο οικογενειακός ιατρός Μάθιου Γκόλντμαν, MD. «Όπως όμως και άλλα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, η ιβουπροφαίνη έχει πραγματικές επιπτώσεις στο σώμα σας – και μπορεί να έχει πραγματικούς κινδύνους αν δεν τη χρησιμοποιείτε σωστά».
Λοιπόν, πόσο συχνά μπορείτε να παίρνετε ιβουπροφαίνη με ασφάλεια;
Πόση ιβουπροφαίνη είναι ασφαλής;
Όπως εξηγεί ο Δρ. Γκόλντμαν, οι έφηβοι και οι ενήλικες δεν πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο από:
- 200 έως 400 χιλιοστόγραμμα (mg) κάθε τέσσερις έως έξι ώρες, ανάλογα με τις ανάγκες.
- 1.200 mg σε 24 ώρες.
- Επίσης, δεν πρέπει να το παίρνετε για περισσότερο από 10 συνεχόμενες ημέρες για πόνο (ή τρεις συνεχόμενες ημέρες για πυρετό).
Τα μωρά ηλικίας κάτω των 6 μηνών δεν πρέπει να λαμβάνουν ιβουπροφαίνη.
Αν έχει συνταγογραφηθεί από γιατρό, μπορεί να ληφθεί και σε υψηλότερες δόσεις – έως και 3.200 mg την ημέρα. Ωστόσο, θα πρέπει να γίνεται μόνο υπό ιατρική παρακολούθηση.
«Οι υψηλότερες δόσεις αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών, όπως αιμορραγία στομάχου, καρδιακά προβλήματα και νεφρική βλάβη», τονίζει ο Δρ. Γκόλντμαν.
Δείτε επίσης: Η ιβουπροφαίνη δεν είναι τόσο επικίνδυνη όσο νομίζαμε, δείχνουν νέες ελληνικές μελέτες
Πόσο καιρό χρειάζεται για να δράσει η ιβουπροφαίνη;
Η ιβουπροφαίνη δρα αρκετά γρήγορα. «Συνήθως θα αρχίσετε να αισθάνεστε ανακούφιση μέσα σε περίπου 20 έως 30 λεπτά», λέει ο Δρ. Γκόλντμαν. «Για μερικούς ανθρώπους, μπορεί να είναι ακόμη πιο γρήγορο».
Οι μέγιστες επιδράσεις εμφανίζονται συνήθως εντός μίας έως δύο ωρών για οξύ πόνο. Εάν το παίρνετε για φλεγμονή (όπως αρθρίτιδα), μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες έως μία εβδομάδα συνεπούς χρήσης.
Αν και δεν προκαλεί εθισμό, η τακτική χρήση μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση. Αυτό σημαίνει ότι εάν έχετε τη συνήθεια να παίρνετε ιβουπροφαίνη καθημερινά για να διαχειριστείτε τον συνεχή πόνο, το σώμα σας μπορεί να τη συνηθίσει.
«Τα άτομα με χρόνιο πόνο μπορούν να αναπτύξουν ψυχολογική ή συμπεριφορική εξάρτηση», τονίζει ο Δρ. Γκόλντμαν. «Μπορούν να αρχίσουν να το χρησιμοποιούν για να καλύψουν τα συμπτώματα χωρίς να αντιμετωπίσουν την αιτία».
Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνετε όλο και υψηλότερες δόσεις για να έχετε την ίδια ανακούφιση. Και αν σταματήσετε να τη παίρνετε, μπορεί να εμφανίσετε υποτροπιάζοντα πόνο.
«Αν διαπιστώσετε ότι καταφεύγετε στην ιβουπροφαίνη κάθε μέρα, αυτό είναι ένα σημάδι ότι πρέπει να κάνετε ένα βήμα πίσω και να δείτε τι πραγματικά συμβαίνει», συμβουλεύει ο γιατρός.
Βραχυπρόθεσμες παρενέργειες
Όπως όλα τα φάρμακα, η ιβουπροφαίνη έχει πιθανές παρενέργειες – ακόμη και στις συνιστώμενες δόσεις. Οι βραχυπρόθεσμες παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Στομαχικές διαταραχές
- Καούρα
- Ναυτία
- Αέρια ή διάρροια
- Ζάλη ή πονοκέφαλος
Η λήψη ιβουπροφαίνης με τροφή ή γάλα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου ερεθισμού του στομάχου.
Δείτε επίσης: Πυρετός και πόνος: Πώς αντιμετωπίζονται με κοινό παυσίπονο και με αντιφλεγμονώδες
Μακροπρόθεσμες επιπλοκές
Μελέτες δείχνουν ότι η μακροχρόνια λήψη ΜΣΑΦ συνδέεται με σημαντικούς κινδύνους.
«Τα νεφρά σας είναι ιδιαίτερα ευάλωτα», εξηγεί ο Δρ. Γκόλντμαν. «Αυτός ο κίνδυνος αυξάνεται εάν είστε αφυδατωμένοι ή έχετε ήδη νεφρική νόσο».
Η υπερβολική χρήση ιβουπροφαίνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης:
- Έμφραγμα
- Συγκοπή
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Χαμηλά επίπεδα νατρίου
- Αιμορραγία στομάχου
- Έλκη
- Ηπατική τοξικότητα (σπάνια, αλλά πιθανή)
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα
Η ιβουπροφαίνη δεν συνδυάζεται πάντα καλά με άλλα φάρμακα και ορισμένες αλληλεπιδράσεις μπορεί να είναι σοβαρές. Εάν παίρνετε τακτικά κάποια φάρμακα για κάποια άλλη πάθηση, συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας πριν πάρετε ιβουπροφαίνη.
Ο γιατρός σας μπορεί να σας προτείνει να αποφύγετε την ιβουπροφαίνη εάν λαμβάνετε επίσης:
- Αντιπητκικά
- Στεροειδή
- Φάρμακα για την αρτηριακή πίεση
- SSRIs (μια κατηγορία αντικαταθλιπτικών φαρμάκων)
- Άλλα ΜΣΑΦ
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η ανάμειξη αλκοόλ και ιβουπροφαίνης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας στομάχου. Μην πίνετε αν παίρνετε ιβουπροφαίνη.
Δείτε επίσης: Αλκοόλ: Το καθημερινό παυσίπονο με το οποίο δημιουργεί επικίνδυνες παρενέργειες
Πότε να μιλήσετε με έναν γιατρό
Μερικές φορές, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο η ποσότητα ιβουπροφαίνης που παίρνετε – είναι ο λόγος που τη χρειάζεστε τόσο συχνά.
Ο Δρ. Γκόλντμαν συνιστά να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας εάν:
- Χρειάζεστε ιβουπροφαίνη για περισσότερες από 10 ημέρες
- Ο πόνος ή ο πυρετός σας συνεχίζουν να επιστρέφουν
- Το παίρνετε καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά
- Δεν προσφέρει πλέον αρκετή ανακούφιση
- Εμφανίσετε οποιαδήποτε ανησυχητικά συμπτώματα υπερβολικής χρήσης ιβουπροφαίνης, όπως μαύρα κόπρανα, έμετο με αίμα, έντονο πόνο στο στομάχι, πόνο στο στήθος, δύσπνοια, πρήξιμο ή κιτρίνισμα του δέρματος ή των ματιών (ίκτερος).
Φωτογραφία iStock