Iatropedia

Αντιβίωση: Το σύμπτωμα που δείχνει ότι δεν την χρειάζεστε – Πρακτικές συμβουλές από τον ΕΟΦ

sick pills flu cold COVID-19

Σε ετήσια βάση ο 1 στους 2 από εμάς παίρνει αντιβιοτικά, τα οποία συχνά δεν τα έχει χορηγήσει ένας γιατρός.

Οκτώ στους δέκα Έλληνες πιστεύουν λανθασμένα ότι τα αντιβιοτικά είναι δραστικά εναντίον ιώσεων, όπως η γρίπη, το κοινό κρυολόγημα και η COVID-19, με συνέπεια να τα λαμβάνουν επίμονα για λάθος λόγους.

Στην πραγματικότητα, σε ετήσια βάση ο 1 στους 2 από εμάς παίρνει αντιβίωση, με επακόλουθο να καταναλώνουμε περισσότερα αντιβιοτικά απ’ ό,τι οι υπόλοιποι Ευρώπη. Σημαντικό ποσοστό των ασθενών αυτών (το 10-20%) αγοράζουν αντιβιοτικά χωρίς ιατρική συνταγή. Το 30%, δε, τα φυλάει στο σπίτι «για ώρα ανάγκης» και τα χρησιμοποιεί δίχως καν να συμβουλευθεί γιατρό.

Τα στοιχεία αυτά προέρχονται από φυλλάδιο για τους ασθενείς που έχει καταρτίσει ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ).

Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά (18-24 Νοεμβρίου 2026), ο ΕΟΦ αναφέρει ότι η υπεύθυνη χρήση των αντιβιοτικών είναι απαραίτητη για τον περιορισμό της ανάπτυξης ανθεκτικών μικροβίων.

Όταν γίνεται λανθασμένη και αλόγιστη χρήση αυτών των φαρμάκων, επικρατούν μικρόβια ανθεκτικά σε αυτά. Τα ανθεκτικά μικρόβια αντικαθιστούν τα ευαίσθητα μικρόβια που φυσιολογικά ζουν στις χλωρίδες του οργανισμού, δηλαδή:

Η αντοχή είναι το αποτέλεσμα ενός μηχανισμού άμυνας που τα μικρόβια ενεργοποιούν για να εξουδετερώσουν τη δράση του αντιβιοτικού. Το επακόλουθο είναι όταν στ’ αλήθεια χρειασθούμε το φάρμακο, αυτό να μην είναι πια αποτελεσματικό.

Στην πραγματικότητα, πολλές μικροβιακές λοιμώξεις που εμφανίζονται σε νοσηλευόμενους και μη ασθενείς, προκαλούνται πλέον από μικρόβια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.

Για να αποφύγουμε αυτόν τον κίνδυνο, ο ΕΟΦ παρέχει μερικές πρακτικές συμβουλές. Να ποιες είναι:

Να αντιμετωπίζετε τις ιώσεις χωρίς αντιβιοτικά

Τα αντιμικροβιακά φάρμακα δεν ασκούν καμία απολύτως επίδραση στους ιούς. Είναι αποτελεσματικά μόνον στις λοιμώξεις που προκαλούνται από μικρόβια (δηλαδή από βακτήρια).

Τους χειμερινούς μήνες περισσότερο από το 90% των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού σε ενήλικες και παιδιά, προκαλούνται από ιούς. Επομένως, η χρήση αντιβιοτικών για τη θεραπεία τους είναι άσκοπη και επικίνδυνη. Μεταξύ αυτών των λοιμώξεων συμπεριλαμβάνονται:

Το συνάχι είναι απόδειξη ότι ΔΕΝ χρειάζεστε αντιβιοτικό, διότι προκαλείται από ιούς, τονίζει ο ΕΟΦ.

Τι να κάνετε: Ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσετε τις ιώσεις όπως το κρυολόγημα, το βήχα και τον πονόλαιμο είναι:

Να υποβάλλεστε σε ταχεία εξέταση με strep test αν έχετε οξεία φαρυγγοαμυγδαλίτιδα

Tο μεγαλύτερο ποσοστό άσκοπης κατανάλωσης αντιβιοτικών αφορά στις λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού παιδιών και ενηλίκων και ιδίως την οξεία φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, η οποία προκαλείται κυρίως από ιούς.

Ο γιατρός σας μπορεί να κάνει ο ίδιος το strep test για να εξακριβώσει εάν το αίτιο είναι ένα βακτήριο (ο στρεπτόκοκκος) ή κάποιος ιός. Έτσι θα αποφύγει την άσκοπη συνταγογράφηση αντιβιοτικών.

Μην αγοράζετε αντιβιοτικά χωρίς ιατρική συνταγή

Η κλινική εκτίμηση από τον γιατρό, συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια της υγείας του ασθενούς. Μετά από την κλινική και εργαστηριακή εκτίμηση, εφόσον χρειάζεται, ο ιατρός σας θα συνταγογραφήσει το κατάλληλο αντιβιοτικό. Θα ορίσει επίσης τον τρόπο και τον χρόνο θεραπείας.

Να θυμάστε επίσης ότι η ελληνική νομοθεσία απαγορεύει τη διάθεση των αντιβιοτικών ΧΩΡΙΣ ιατρική συνταγή

Να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του γιατρού σας

Το αντιβιοτικό σώζει, αλλά είναι και φάρμακο που μπορεί να έχει παρενέργειες που βλάπτουν τον ανθρώπινο οργανισμό! Γι’ αυτό:

Μην ξεχνάτε την πρόληψη

Είναι πολύ προτιμότερο για την υγεία σας να προλαμβάνετε τις λοιμώξεις αντί να τις θεραπεύετε. Φροντίστε, λοιπόν, να κάνετε και εσείς και τα παιδιά σας τα εμβόλια που συνιστώνται στα Εθνικά Προγράμματα Εμβολιασμών Παιδιών και Ενηλίκων, και ακολουθώντας τις συστάσεις του γιατρού σας.

Για τους ενήλικες που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. ηλικιωμένα άτομα, έγκυοι σε οποιοδήποτε τρίμηνο, άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, καρδιοπάθεια, πνευμονοπάθεια, ανοσοκατασταλμένοι κ.λπ.) η εμφάνιση σοβαρών λοιμώξεων μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό όπως για τη γρίπη και τον πνευμονιόκοκκο.

Να εφαρμόζετε επίσης τους βασικούς κανόνες πρόληψης:

Φωτογραφία: iStock