Ξέρετε πόσο σημαντικό είναι να πλένετε τα χέρια σας. Αυτό βοηθά στην αποτροπή της εξάπλωσης των μικροβίων, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ασθενειών. Αλλά έχει σημασία τι είδους σαπούνι χρησιμοποιείτε;
Το όνομα «αντιβακτηριακό σαπούνι» υποδηλώνει επιπλέον προστασία από τα μικρόβια. Αλλά ο οικογενειακός γιατρός Τσαρλς Γκάρβεν, MD, λέει ότι αυτό το είδος σαπουνιού δεν προσφέρει πραγματικά επιπλέον προστασία.
Στην πραγματικότητα, εξηγεί ότι αυτού του είδους τα σαπούνια μπορεί να κάνουν τα βακτήρια «ανθεκτικά» και να έχουν τελικά τα αντίθετα αποτελέσματα.
Τι είναι το αντιβακτηριακό σαπούνι;
Τα αντιβακτηριακά σαπούνια περιέχουν ορισμένα χημικά συστατικά που δεν βρίσκονται στο κανονικό σαπούνι.
«Το αντιβακτηριακό σαπούνι διαφημίζεται ως καλύτερο από το κανονικό σαπούνι στην πρόληψη ασθενειών και την εξάπλωση ορισμένων λοιμώξεων», εξηγεί ο Δρ. Γκάρβεν. «Αλλά αυτό δεν έχει αποδειχθεί στην πραγματικότητα».
Στην πραγματικότητα, το 2016, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) απαγόρευσε στους κατασκευαστές να συμπεριλαμβάνουν 19 κοινά χημικά συστατικά σε αντιβακτηριακά σαπούνια που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή. Η FDA δήλωσε ότι δεν υπήρχαν αρκετές αποδείξεις ότι αυτά τα συστατικά – συμπεριλαμβανομένων της τρικλοζάνης και της τρικλοκαρβάνης – ήταν ασφαλή μακροπρόθεσμα ή πιο αποτελεσματικά από το κανονικό σαπούνι.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι το σωστό πλύσιμο των χεριών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της εξάπλωσης ορισμένων μολυσματικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένων των αναπνευστικών ασθενειών, κατά περισσότερο από 20%. Δεν χρειάζεστε όμως αντιβακτηριακό σαπούνι για να γίνει αυτό.
Δείτε επίσης: Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής Χεριών: Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής για τη δύναμη της πρόληψης
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του αντιβακτηριακού σαπουνιού
«Το πλύσιμο των χεριών σας με απλό σαπούνι και τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα είναι ένα από τα πιο σημαντικά βήματα που μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε να αρρωστήσετε και να αποτρέψετε την εξάπλωση μικροβίων σε άλλους», λέει ο Δρ. Γκάρβεν.
«Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα αντιβακτηριακά συστατικά λειτουργούν καλύτερα και ενδεχομένως απλώς δίνουν σε πολλούς ανθρώπους ψευδή καθησυχασμό».
Πολλές λοιμώξεις που υπάρχουν είναι, στην πραγματικότητα, ιογενείς (όχι βακτηριακές), επομένως το θεωρητικό όφελος του αντιβακτηριακού σαπουνιού παραβλέπει τη μεγάλη πλειοψηφία των λοιμώξεων που μας ανησυχούν — γι’ αυτό και το σαπούνι και το νερό παραμένουν το χρυσό πρότυπο.
Το χειρότερο είναι ότι τα αντιβακτηριακά συστατικά μπορεί να συμβάλλουν στην αντοχή στα αντιβιοτικά, η οποία συμβαίνει όταν τα βακτήρια προσαρμόζονται για να αντισταθούν στα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία τους στο μέλλον.
Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου μπορεί να συνιστώνται αντιβακτηριακά σαπούνια, όπως εάν χειρίζεστε ωμό κρέας ή ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού σας για τη θεραπεία μιας συγκεκριμένης δερματικής λοίμωξης.
Αλλά αν απλώς πλένετε τα χέρια σας καθημερινά, το κανονικό σαπούνι και το νερό είναι τα κατάλληλα εργαλεία για αυτή τη δουλειά. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος που πλένετε τα χέρια σας — συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας που τα πλένετε και του πόσο καλά τα τρίβετε.
Πως να πλένετε σωστά τε χέρια σας
Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ εκτιμούν ότι έως και 80% των μολυσματικών ασθενειών μεταδίδονται μέσω της αφής. Ωστόσο, το σωστό πλύσιμο των χεριών μπορεί να σας βοηθήσει να παραμείνετε υγιείς και ασφαλείς.
Χρησιμοποιώντας μια μπάρα σαπουνιού ή τουλάχιστον ένα κουταλάκι του γλυκού υγρό σαπούνι, κάντε καλό αφρό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Φροντίστε να τρίψετε την περιοχή ανάμεσα στα δάχτυλά σας και τα νύχια σας! Όταν τελειώσετε, ξεπλύνετε το σαπούνι από τα χέρια σας και στεγνώστε τα με μια καθαρή πετσέτα.
«Μπορείτε να πλύνετε τα χέρια σας με ζεστό ή κρύο νερό», σημειώνει ο Δρ. Γκάρβεν. «Αλλά το ζεστό νερό μπορεί να είναι λίγο καλύτερο στο να βοηθήσει στην απομάκρυνση αυτών των λιπαρών ουσιών από το δέρμα σας».
Αλλά όταν πρόκειται για σαπούνι, το συμπέρασμα είναι απλό: Δεν χρειάζεται αντιβακτηριακά σαπούνια.
«Τα ποσοστά ασθένειας είναι τα ίδια μεταξύ των ανθρώπων που χρησιμοποιούν κανονικό σαπούνι και των ανθρώπων που χρησιμοποιούν αντιβακτηριακά σαπούνια», λέει ο Δρ. Γκάρβεν. «Εφόσον πλένεστε σωστά, απαλλάσσεστε από βακτήρια».
Φωτογραφία iStock