Το να περνά κανείς ολόκληρη την ημέρα του στο κρεβάτι, αυτό δηλαδή που αποκαλείται «σάπισμα», μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν μάλλον προβληματική συμπεριφορά, παρά συνειδητή επιλογή για ξεκούραση.
Κι όμως, τα τελευταία χρόνια και κυρίως μέσα από το TikTok, αυτή η πρακτική έχει αναδειχθεί σε τάση αυτοφροντίδας, ιδιαίτερα ανάμεσα σε ανθρώπους που εργάζονται υπερβολικά, αισθάνονται διαρκώς εξαντλημένοι και βρίσκονται συνεχώς «συνδεδεμένοι» στο διαδίκτυο.
Η χαλαρή παραμονή στο κρεβάτι μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να λειτουργήσει ως μια μορφή αποφόρτισης και αυτοφροντίδας, προσφέροντας στον οργανισμό την ανάπαυση που χρειάζεται. Ωστόσο, όταν γίνεται συχνά ή παρατεταμένα, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι κάτι βαθύτερο συμβαίνει, είτε σε σωματικό είτε σε ψυχικό επίπεδο.
Η παθολόγος Μέγκαν Γκαλίλι, MD στην Cleveland Clinic στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξηγεί ποια μπορεί να είναι τα πιθανά οφέλη αλλά και οι κίνδυνοι αυτής της συνήθειας, καθώς και πότε η παρατεταμένη αδράνεια στο κρεβάτι παύει να είναι ακίνδυνη και μετατρέπεται σε σύμπτωμα ενός μεγαλύτερου προβλήματος.
Πιθανά οφέλη από τη χαλάρωση στο κρεβάτι
Όταν το «σάπισμα» γίνεται συνειδητά, με μέτρο και όχι ως μόνιμη κατάσταση, μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά τόσο για το σώμα όσο και για την ψυχική υγεία. Ο βασικός λόγος είναι απλός: ο οργανισμός μας χρειάζεται διαλείμματα αποφόρτισης για να μπορέσει να ανταποκριθεί στους συνεχείς ρυθμούς της καθημερινότητας.
Τα οφέλη γίνονται ακόμη πιο ουσιαστικά όταν μέρος αυτού του χρόνου αφιερώνεται στον ύπνο. Η έλλειψη ύπνου είναι εξαιρετικά συχνή στη σύγχρονη ζωή και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά πολλές λειτουργίες του οργανισμού, από τη συγκέντρωση και τη διάθεση έως τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Επιπλέον, η απομάκρυνση, έστω και προσωρινά, από υποχρεώσεις, ειδοποιήσεις και συνεχή ερεθίσματα μπορεί να μειώσει αισθητά τα επίπεδα άγχους.
Η γιατρός τονίζει επίσης τη σημασία της εσωτερικής παρατήρησης. Ο χρόνος αυτός μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για να σκεφτεί κανείς τι συμβαίνει στη ζωή του και να συνδεθεί καλύτερα με το πώς αισθάνεται, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά. Αυτή η αυξημένη επίγνωση, όταν δεν μετατρέπεται σε απομόνωση ή αποφυγή, μπορεί να ενισχύσει τη διαύγεια της σκέψης και τη συνολική ψυχική ισορροπία.
Είναι τελικά καλή ιδέα να μένει κανείς όλη μέρα στο κρεβάτι;
Το αν η παραμονή στο κρεβάτι είναι ωφέλιμη ή όχι εξαρτάται από το γιατί και πόσο συχνά το κάνουμε. Ένα περιστασιακό διάλειμμα από την πίεση της καθημερινότητας μπορεί να προσφέρει ξεκούραση και ψυχική αποφόρτιση. Όταν όμως μετατρέπεται σε σταθερή πρακτική, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Όπως επισημαίνει η Μέγκαν Γκαλίλι, οι άνθρωποι τείνουν να υιοθετούν συνήθειες που τους προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση. Αν η παραμονή στο κρεβάτι αρχίσει να χρησιμοποιείται ως τρόπος αποφυγής άγχους ή υποχρεώσεων, μπορεί να επιδεινώσει ψυχικές δυσκολίες όπως το άγχος και η κατάθλιψη και να λειτουργήσει ως ανθυγιεινός μηχανισμός αντιμετώπισης.
Ένα μεμονωμένο «ρεπό» δεν συγκρίνεται με το να περνά κανείς ολόκληρες ημέρες στο κρεβάτι σε τακτική βάση. Όταν κάποιος αισθάνεται ότι χρειάζεται να μένει ξαπλωμένος για να μπορέσει να λειτουργήσει, αυτό αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι ότι κάτι βαθύτερο συμβαίνει και αξίζει προσοχής.
Πώς να κάνετε το «σάπισμα στο κρεβάτι» με υγιή τρόπο
Όπως τονίζει ηΜέγκαν Γκαλίλι, το κλειδί δεν είναι απλώς να ξεκουραστείτε, αλλά να το κάνετε με τρόπο που να σας ωφελεί πραγματικά.
Τι βοηθά ώστε να είναι το σάπισμα υγιές:
Βάλτε σαφή χρονικά όρια
Αποφασίστε εκ των προτέρων πόση ώρα θα μείνετε στο κρεβάτι. Τα όρια αποτρέπουν το να «χαθεί» η μέρα χωρίς να το καταλάβετε και βοηθούν να παραμείνει η ξεκούραση ως επιλογή, όχι παγίδα.
Σηκωθείτε περιοδικά
Ακόμη και μικρές κινήσεις, λίγες διατάσεις, μια επίσκεψη στο μπάνιο, λίγο περπάτημα, βοηθούν το σώμα να μην «παγώσει» και μειώνουν πόνους και δυσκαμψία.
Αποφύγετε τον ύπνο αν έχετε προβλήματα ύπνου
Οι συχνοί σύντομοι ύπνοι μέσα στη μέρα μπορεί να διαταράξουν τον νυχτερινό ύπνο και να επιδεινώσουν την αϋπνία. Σε αυτή την περίπτωση, το σάπισμα στο κρεβάτι δεν ξεκουράζει πραγματικά.
Επιλέξτε δραστηριότητες που όντως χαλαρώνουν
Το διάβασμα, η μουσική ή η ηρεμία χωρίς οθόνες βοηθούν περισσότερο από το ατελείωτο scrolling. Τα κοινωνικά δίκτυα συχνά κρατούν τον εγκέφαλο σε κατάσταση διέγερσης αντί για ξεκούραση.
Παρατηρήστε πότε και γιατί συμβαίνει
Αν το σάπισμα στο κρεβάτι εμφανίζεται μετά από ένταση, καβγάδες ή κακή διάθεση, μπορεί να λειτουργεί ως τρόπος αποφυγής και όχι ξεκούρασης. Η επίγνωση αυτών των μοτίβων βοηθά να εντοπιστούν βαθύτερες ανάγκες.
Ελέγξτε αν υπάρχουν άλλα συμπτώματα
Επίμονη ανάγκη για απομόνωση, εξάντληση ή έλλειψη κινήτρου μπορεί να υποδηλώνουν σωματική ή ψυχική δυσκολία που χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Κάντε τον τελικό απολογισμό
Μετά το «σάπισμα», νιώθετε πιο ξεκούραστοι ή πιο βαριοί και αποσυνδεδεμένοι; Αν δεν σας αφήνει με περισσότερη ενέργεια ή διαύγεια, τότε πιθανότατα δεν σας ωφελεί.
Αν τελικά διαπιστώσετε ότι το σάπισμα στο κρεβάτι δεν λειτουργεί για εσάς, αυτό δεν είναι αποτυχία. Η αυτοφροντίδα δεν έχει μία μόνο μορφή. Για κάποιους η κίνηση, η επαφή με τη φύση ή μια ήπια δραστηριότητα μπορεί να είναι πολύ πιο αναζωογονητική. Το ζητούμενο είναι να βρείτε τι πραγματικά σας βοηθά ώστε να φορτίζετε τις μπαταρίες σας.
Φωτογραφία: istock