«Έξυπνους» φακούς επαφής, σχεδιασμένους να στέλνουν ηλεκτρικά σήματα στον εγκέφαλο μέσω του αμφιβληστροειδούς χιτώνα του ματιού, δημιούργησαν επιστήμονες από τη Νότια Κορέα. Τα σήματα στέλνονται στις περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ψυχική διάθεση. Οι φακοί δοκιμάστηκαν σε ποντίκια και διαπιστώθηκε ότι μπορεί να βελτιώσουν τα συμπτώματα της κατάθλιψης.
Η όλη έρευνα βρίσκεται ακόμα στα σπάργανα. Ωστόσο δημιουργεί ελπίδες ότι μια μέρα οι φακοί επαφής θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της κατάθλιψης και των αγχωδών διαταραχών, αναφέρει η Dr. Barbara Pierscionek, αναπληρώτρια κοσμήτορας στη Σχολή Έρευνας & Καινοτομίας του Πανεπιστημίου Anglia Ruskin, στην Αγγλία.
Τα μάτια αποτελούν ένα από τα πιο χρήσιμα σημεία πρόσβασης για την ιατρική τεχνολογία, γράφει στην επιστημονική πύλη The Conversation. Το φως διέρχεται από τον κερατοειδή χιτώνα και τον οφθαλμικό φακό στο πρόσθιο τμήμα τους, για να εστιασθεί στον αμφιβληστροειδή στο οπίσθιο τμήμα τους. Ο αμφιβληστροειδής το μετατρέπει σε ηλεκτρικά μηνύματα, τα οποία το οπτικό νεύρο μεταφέρει στον εγκέφαλο.
Επειδή μάτια και εγκέφαλος είναι τόσο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, οι επιστήμονες έχουν περάσει δεκαετίες αναπτύσσοντας τεχνολογίες που θα τα αξιοποιούν.
Έχουν ήδη σχεδιασθεί «έξυπνοι» φακοί επαφής που παρακολουθούν ορισμένες οφθαλμοπάθειες, όπως το γλαύκωμα. Άλλοι φακοί καταγράφουν το μέγεθος της κόρης του οφθαλμού ως ένδειξη δραστηριότητας του νευρικού συστήματος. Και αυτό, διότι η κόρη αντιδρά στο φως, τα συναισθήματα και σε ορισμένα φάρμακα.
Σε ερευνητικό επίπεδο, εξ άλλου, βρίσκονται φακοί επαφής που καταγράφουν τα επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) στους ασθενείς με διαβήτη.
Η νεώτερη ερευνητική προσπάθεια δοκιμάζει κάτι διαφορετικό: να χρησιμοποιήσει τα μάτια ως «πύλη εισόδου» στον ίδιο τον εγκέφαλο.
Η νέα έρευνα
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Cell Reports Physical Science. Οι φακοί επαφής που αναπτύχθηκαν περιέχουν μικροσκοπικά ηλεκτρόδια, τα οποία στέλνουν ήπια ηλεκτρικά σήματα στον αμφιβληστροειδή.
Ειδικότερα, οι φακοί εκπέμπουν δύο ηλεκτρικά σήματα με ελαφρώς διαφορετική συχνότητα. Είναι ειδικά σχεδιασμένα ώστε να ενεργοποιούνται πλήρως μόνον όταν επικαλύπτονται. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους ερευνητές να στοχεύσουν σε συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη ρύθμιση της ψυχικής διάθεσης.
Οι φακοί επαφής δοκιμάστηκαν σε ποντίκια στα οποία είχε γίνει έγχυση μίας ορμόνης του στρες. Η έγχυση τους είχε προκαλέσει συμπεριφορά παρόμοια με την κατάθλιψη.
Όπως διαπίστωσαν, η χρήση των φακών μπορούσε να βελτιώσει αισθητά τα συμπτώματά τους.
Διαφορές με τους ανθρώπους
Φυσικά τα ποντίκια δεν είναι άνθρωποι και οι φακοί επαφής που δημιουργήθηκαν δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν απ’ ευθείας σε ανθρώπους, τονίζει η Dr. Pierscionek. Πόσο μάλλον που δοκιμάστηκαν σε ποντίκια με βλάβες στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, ώστε η φυσιολογική οπτική δραστηριότητα να μην επηρεάσει τα ηλεκτρικά μηνύματα.
Επιπλέον, τα μάτια των ανθρώπων δεν είναι ίδια με τα μάτια των ποντικιών. Αυτά των ανθρώπων προσαρμόζουν ασταμάτητα την εστίασή τους, αλλάζοντας το σχήμα του οφθαλμικού φακού (όπως προσαρμόζουμε τον φακό σε μία φωτογραφική μηχανή). Τα μάτια των ποντικιών δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο.
Η κίνηση του οφθαλμικού φακού στα ανθρώπινα μάτια θα μπορούσε να διαταράξει τα μηνύματα που στέλνουν οι φακοί επαφής, οι οποίοι τοποθετούνται πριν από τον οφθαλμικό φακό (στον κερατοειδή χιτώνα).
Παρ ‘όλα αυτά, η ιδέα της θεραπείας της κατάθλιψης με τη χρήση «έξυπνων» φακών επαφής είναι ενδιαφέρουσα, επισημαίνει η Dr. Pierscionek. Και ανοίγει δημιουργικούς νέους δρόμους στην αναζήτηση καινοτόμων θεραπειών για την κατάθλιψη.
Φωτογραφία: iStock