Σειρά ερευνών για την άνοια, έχει δώσει μια νέα διάσταση στο πώς η σωματική δραστηριότητα μπορεί να προστατέψει τον εγκέφαλο, καθώς μεγαλώνουμε και ο χορός φαίνεται να ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα αποτελεσματικός τρόπος.
Σύμφωνα με τη Δρ. Τρίσα Πασρίτσα, επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής στη Σχολή Ιατρικής του Χάρβαρντ, ο χορός μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας έως και 76%, ένα ποσοστό που τεκμηριώνεται σε επιστημονικές μελέτες και θεωρείται από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα στον τομέα της πρόληψης της γνωστικής έκπτωσης.
Άνοια – Τι έδειξε η μελέτη του New England Journal of Medicine
Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine, ερευνητές παρακολούθησαν για χρόνια εκατοντάδες ενήλικες άνω των 75 ετών, καταγράφοντας τις καθημερινές τους δραστηριότητες. Από τη λύση παζλ και τη μουσική μέχρι διαφορετικά είδη άσκησης. Αν και πολλές δραστηριότητες φάνηκαν ωφέλιμες, μόνο ο χορός εμφάνισε τόσο ισχυρή συσχέτιση με τη μείωση του κινδύνου για άνοια.
Ο λόγος, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι ο χορός δεν αποτελεί απλά μια μορφή κίνησης. Αντιθέτως, απαιτεί συνδυασμό κινητικών δεξιοτήτων, ρυθμικής ακρίβειας, προσανατολισμού στον χώρο, μνήμης και αλληλεπίδρασης με άλλους, διεγείροντας ταυτόχρονα πολλές περιοχές του εγκεφάλου.
Αυτή η πολυεπίπεδη ενεργοποίηση φαίνεται να ενισχύει τις νευρωνικές συνδέσεις και να λειτουργεί ως «ασπίδα» ενάντια στη γνωστική φθορά που συνδέεται με την ηλικία.
Ο μηχανισμός πίσω από το όφελος
Η ευεργετική επίδραση του χορού στην εγκεφαλική λειτουργία είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων:
- Η ανάγκη για απομνημόνευση βημάτων και διαδοχών κινήσεων ενισχύει περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη και τη συγκέντρωση.
- Ο συντονισμός με τη μουσική και τους παρτενέρ ενεργοποιεί τα αισθητικοκινητικά κυκλώματα του εγκεφάλου, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η κοινωνική συνδεσιμότητα και η συναισθηματική ανταπόκριση.
- Έρευνες υποδεικνύουν ότι η εκμάθηση νέων κινητικών μοτίβων μπορεί να προάγει τη νευροπλαστικότητα. Την ικανότητα δηλαδή του εγκεφάλου να δημιουργεί νέες συνδέσεις και να προσαρμόζεται σε νέες απαιτήσεις.
Μάλιστα, μελέτες που χρησιμοποιούν τεχνικές όπως η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) έχουν εντοπίσει αυξημένη δραστηριότητα σε περιοχές όπως ο κινητικός και ο σωματο-αισθητικός φλοιός, τα βασικά γάγγλια και η παρεγκεφαλίδα.
Πρόκειται για περιοχές που εμπλέκονται στον συντονισμό, την ακρίβεια κινήσεων και τη ρύθμιση της κίνησης.
Τι λένε άλλες μελέτες
Πέρα από την αρχική έρευνα σε ηλικιωμένους, πιο πρόσφατα δεδομένα αναδεικνύουν τον ρόλο του χορού ως γνωστικού ενισχυτή:
- Μια συστηματική ανασκόπηση κατέληξε στο ότι προγράμματα χορού διάρκειας από 10 εβδομάδες έως 18 μήνες βελτίωσαν ή διατήρησαν τη γνωστική απόδοση σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας.
- Άλλες έρευνες δείχνουν πως χορευτικά είδη με χωρική απαίτηση και ταχύ ρυθμό, όπως λατινοαμερικάνικοι χοροί ή ζούμπα, συμβάλλουν στη βελτίωση της εκτελεστικής λειτουργίας, της λήψης αποφάσεων και της οπτικής επεξεργασίας.
- Στην περίπτωση ασθενών με νόσο Πάρκινσον, ο χορός, σε συνδυασμό με ρυθμικά ακουστικά ερεθίσματα, έχει συνδεθεί με βελτίωση της βάδισης, της ισορροπίας και της κινητικής αυτονομίας, ανοίγοντας προοπτικές για θεραπευτικές παρεμβάσεις μέσω της μουσικο-κινητικής σύνδεσης.
Άνοια – Γιατί ο χορός υπερέχει άλλων μορφών άσκησης
Παρόλο που η τακτική φυσική δραστηριότητα, όπως το περπάτημα ή η κολύμβηση, είναι ωφέλιμη για τη γενική υγεία, ο χορός συνδυάζει μοναδικά σωματική, γνωστική και κοινωνική διέγερση.
Η εναλλαγή κινήσεων, η αλληλεπίδραση με άλλους και η ευθυγράμμιση με τον ρυθμό της μουσικής ενεργοποιούν ένα ευρύ δίκτυο εγκεφαλικών λειτουργιών, κάτι που λίγες άλλες δραστηριότητες καταφέρνουν με τόση πληρότητα.
Επιπλέον, η μουσική, ως ισχυρό ερέθισμα των κέντρων ανταμοιβής στον εγκέφαλο, ενισχύει το θετικό συναίσθημα κατά τη διάρκεια της άσκησης, αυξάνοντας τη δέσμευση των συμμετεχόντων και τη συνέχιση της δραστηριότητας μακροπρόθεσμα.
Συμπερασματικά, αν και δεν υπάρχει φυσικά θεραπεία για την άνοια, τα ευρήματα δείχνουν ότι η συστηματική ενασχόληση με τον χορό μπορεί να επιβραδύνει την έναρξη ή την εξέλιξη των συμπτωμάτων, ενισχύοντας την εγκεφαλική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής.
Φωτογραφία: istock