Μόλις κλείσουν τα σχολεία, τα περισσότερα παιδιά θέλουν να αφήσουν στην άκρη τα βιβλία, τα τετράδια και τις σχολικές υποχρεώσεις. Για πολλούς γονείς, όμως, οι καλοκαιρινές διακοπές συνοδεύονται από μια ανησυχία: μήπως η μεγάλη αποχή από τη μάθηση επηρεάσει την πρόοδο των παιδιών.
Οι ειδικοί χρησιμοποιούν τον όρο «summer slide» ή «καλοκαιρινό κενό μάθησης» για να περιγράψουν την απώλεια γνώσεων και δεξιοτήτων που μπορεί να παρατηρηθεί μετά από πολλούς μήνες χωρίς σχολείο.
Τα καλά νέα είναι ότι, σύμφωνα με τους ειδικούς, η πρόληψη αυτού του φαινομένου δεν απαιτεί ατελείωτες ώρες διαβάσματος. Μικρές καθημερινές δραστηριότητες, λίγη οργάνωση και αρκετό παιχνίδι μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να διατηρήσουν τις γνώσεις τους, απολαμβάνοντας παράλληλα το καλοκαίρι.
Τι είναι το «summer slide» και ποια παιδιά επηρεάζει περισσότερο
Το «summer slide» αναφέρεται στη μείωση των γνώσεων που αποκτούν τα παιδιά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, όταν μεσολαβεί μια μεγάλη περίοδος αποχής από το σχολείο.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η απώλεια αυτή μπορεί να αντιστοιχεί περίπου σε έναν μήνα μάθησης, αν και δεν επηρεάζει όλα τα παιδιά στον ίδιο βαθμό, καθώς μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο κάποιοι παράγοντες όπως:
- το οικογενειακό περιβάλλον,
- η οικονομική κατάσταση,
- η πρόσβαση σε δημιουργικές δραστηριότητες,
- η ποιότητα της φροντίδας κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού,
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι μαθητές συνήθως χάνουν περισσότερες γνώσεις στα μαθηματικά παρά στην ανάγνωση, ενώ τα μικρότερα παιδιά του δημοτικού φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο σε σύγκριση με τους μεγαλύτερους μαθητές.
Παρά ταύτα, οι εκπαιδευτικοί τονίζουν ότι τα σχολεία δίνουν χρόνο για μια μικρή «προσαρμογή» όταν οι μαθητές επιστρέφουν στις τάξεις, οπότε τα περισσότερα παιδιά ανακτούν γρήγορα το χαμένο έδαφος.
Γιατί το παιχνίδι είναι εξίσου σημαντικό με το διάβασμα
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το καλοκαίρι δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια δεύτερη σχολική χρονιά. Τα παιδιά χρειάζονται ξεκούραση, παιχνίδι, κοινωνικές επαφές και χρόνο μακριά από τις σχολικές απαιτήσεις. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η μάθηση πρέπει να σταματήσει εντελώς.
Στην πραγματικότητα, πολλές καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να μετατραπούν σε ευκαιρίες μάθησης χωρίς πίεση.
1. Διατηρήστε μια βασική καθημερινή ρουτίνα
Τα παιδιά νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια όταν η καθημερινότητά τους έχει κάποια σταθερά σημεία αναφοράς. Δεν χρειάζεται να υπάρχει αυστηρό πρόγραμμα, αλλά βοηθά να υπάρχουν μικρές συνήθειες, όπως:
- μια πρωινή βόλτα,
- λίγος χρόνος για διάβασμα μετά το μεσημεριανό,
- μια βραδιά επιτραπέζιων παιχνιδιών κάθε εβδομάδα,
- μια απογευματινή δραστηριότητα με φίλους.
Η ύπαρξη μιας στοιχειώδους δομής μέσα στην ημέρα συμβάλλει τόσο στη συναισθηματική ισορροπία όσο και στη μαθησιακή ανάπτυξη των παιδιών.
2. Ενθαρρύνετε την ανάγνωση κάθε μέρα
Η ανάγνωση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δραστηριότητες για την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Δεν χρειάζεται, όμως, το παιδί να διαβάζει ώρες ολόκληρες. Ακόμη και δεκαπέντε λεπτά την ημέρα μπορούν να κάνουν διαφορά.
Οι γονείς μπορούν:
- να διαβάσουν ένα βιβλίο μαζί με το παιδί,
- να εναλλάσσονται στην ανάγνωση,
- να συζητούν την ιστορία,
- να δημιουργήσουν ένα μικρό οικογενειακό «book club».
Αν το παιδί δυσκολεύεται να βρει κίνητρο, μικρές επιβραβεύσεις, όπως μια οικογενειακή βραδιά ταινίας ή περισσότερος χρόνος με τους γονείς, μπορούν να λειτουργήσουν θετικά.
3. Μετατρέψτε την καθημερινότητα σε παιχνίδι γνώσης
Η μάθηση δεν γίνεται μόνο μέσα στην τάξη.Ακόμη και οι πιο απλές δραστηριότητες μπορούν να εξελιχθούν σε ευκαιρίες για εξάσκηση:
- υπολογισμός του συνολικού κόστους στο σούπερ μάρκετ,
- ανάγνωση πινακίδων στη διάρκεια μιας βόλτας,
- εκτέλεση μιας συνταγής,
- μέτρηση κερμάτων,
- αναζήτηση πληροφοριών για τον τόπο των διακοπών,
- παρακολούθηση του καιρού και καταγραφή της θερμοκρασίας,
- δημιουργία ημερολογίου φύσης,
- κατασκευή ενός παζλ ή ενός κάστρου με τουβλάκια.
Μέσα από τέτοιες δραστηριότητες, τα παιδιά εξασκούν τη μνήμη, τη λογική σκέψη και τη δημιουργικότητά τους χωρίς να νιώθουν ότι κάνουν μάθημα.
4. Επιλέξτε παιχνίδια και εφαρμογές με εκπαιδευτικό χαρακτήρα
Ο χρόνος μπροστά στις οθόνες μπορεί να αξιοποιηθεί δημιουργικά. Εφαρμογές μαθηματικών, παιχνίδια στρατηγικής και επιτραπέζια, όπως η Monopoly ή τα παιχνίδια με κάρτες, βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες όπως:
- η αριθμητική σκέψη,
- η στρατηγική,
- η επίλυση προβλημάτων,
- η λήψη αποφάσεων.
5. Αξιοποιήστε τις δραστηριότητες της κοινότητας
Πολλοί δήμοι, βιβλιοθήκες και πολιτιστικοί φορείς διοργανώνουν δωρεάν ή χαμηλού κόστους προγράμματα για παιδιά.
Αναζητήστε:
- λέσχες ανάγνωσης,
- εργαστήρια επιστήμης,
- αθλητικές δραστηριότητες,
- θερινές κατασκηνώσεις,
- καλλιτεχνικά προγράμματα.
Οι εμπειρίες αυτές προσφέρουν στα παιδιά νέες γνώσεις και παράλληλα ενισχύουν την κοινωνικοποίησή τους.
6. Μην υποτιμάτε τη σημασία της άσκησης και του παιχνιδιού
Η μάθηση δεν αφορά μόνο το σχολείο και τα βιβλία.Το τρέξιμο, το ποδήλατο, το παιχνίδι στην παραλία, η κολύμβηση και οι δραστηριότητες με φίλους συμβάλλουν στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και στη συναισθηματική υγεία. Η σωματική δραστηριότητα βοηθά στη δημιουργία νέων συνδέσεων στον εγκέφαλο, βελτιώνει τη συγκέντρωση και μειώνει το άγχος.
7. Δώστε το παράδειγμα
Τα παιδιά παρατηρούν και μιμούνται τους γονείς τους περισσότερο από όσο πιστεύουμε. Αν βλέπουν τους γονείς να διαβάζουν, να συζητούν, να αναζητούν πληροφορίες και να δείχνουν περιέργεια για τον κόσμο, είναι πιο πιθανό να υιοθετήσουν παρόμοιες συνήθειες. Αντίθετα, η συνεχής ενασχόληση με το κινητό και τις οθόνες μπορεί να επηρεάσει τη δική τους συμπεριφορά.
Το συμπέρασμα: Μην αγχώνεστε υπερβολικά
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η μάθηση δεν σταματά όταν κλείνουν τα σχολεία, αλλά ούτε και πρέπει να κυριαρχεί στις καλοκαιρινές διακοπές.
Η ανάγνωση, η καθημερινή ρουτίνα, το παιχνίδι, η άσκηση και οι κοινές εμπειρίες μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να διατηρήσουν τις δεξιότητές τους, χωρίς να στερηθούν τη χαρά του καλοκαιριού. Το σημαντικότερο είναι να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην ξεκούραση και τη δημιουργική απασχόληση, με τρόπο που να ταιριάζει στις ανάγκες κάθε οικογένειας.
ΠΗΓΗ: health.clevelandclinic
Φωτογραφία: istock