Το άγχος των γονιών φαίνεται ότι αποτελεί έναν σημαντικό, αλλά συχνά υποτιμημένο παράγοντα που επηρεάζει τον κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας. Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο Yale, δείχνει ότι όταν οι γονείς μαθαίνουν να διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος τους, μπορεί να βελτιωθεί ο τρόπος που μεγαλώνουν τα παιδιά τους και να μειωθεί ο κίνδυνος αύξησης βάρους στα πρώτα χρόνια της ζωής.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics και εξετάζει τον ρόλο που μπορεί να παίζει το άγχος των γονιών στις καθημερινές οικογενειακές συνήθειες, στη διατροφή των παιδιών και τελικά στην ανάπτυξη της παιδικής παχυσαρκίας.
- Διαβάστε επίσης – Παχυσαρκία: 120 εκατ. ανήλικοι με χρόνιες παθήσεις εξαιτίας της έως το 2040 – Πάσχουν χιλιάδες παιδιά στην Ελλάδα
Το άγχος των γονιών και η παιδική παχυσαρκία – Ο στόχος της μελέτης
Η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα προγράμματα πρόληψης επικεντρώνονται κυρίως σε δύο βασικούς άξονες: την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.
Οι ερευνητές του Yale θέλησαν να εξετάσουν έναν ακόμη πιθανό παράγοντα: το άγχος των γονιών και το πώς αυτό μπορεί να επηρεάζει την καθημερινή ζωή και τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών.
Επικεφαλής της μελέτης ήταν η Ρατζίτα Σίνχα (Rajita Sinha), καθηγήτρια Ψυχιατρικής, Νευροεπιστήμης και Παιδιατρικών Μελετών στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου Yale.
Όπως εξηγεί η ίδια:
«Το άγχος αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο στην εξίσωση της παιδικής παχυσαρκίας. Γνωρίζαμε ήδη ότι μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξή της. Η έκπληξη ήταν κάτι άλλο. Όταν οι γονείς μάθαιναν να διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος τους, βελτιωνόταν ο τρόπος που ασκούσαν τον γονεϊκό τους ρόλο. Ταυτόχρονα, μειωνόταν και ο κίνδυνος παχυσαρκίας για τα παιδιά τους».
Επιπλέον, όταν οι γονείς βιώνουν έντονη πίεση, είναι πιο πιθανό να καταφεύγουν σε λιγότερο υγιεινές διατροφικές επιλογές, όπως το γρήγορο φαγητό. Αυτές οι επιλογές μπορούν να επηρεάσουν τις διατροφικές συνήθειες και τις προτιμήσεις των παιδιών.
Παράλληλα, όταν το άγχος είναι υψηλό, οι οικογενειακές ρουτίνες μπορεί να διαταραχθούν και οι θετικές γονεϊκές συμπεριφορές, όπως η υπομονή, η προσεκτική ακρόαση και η συναισθηματική υποστήριξη, να μειωθούν.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Για να διερευνήσουν τον ρόλο του γονεϊκού άγχους, οι ερευνητές πραγματοποίησαν τυχαιοποιημένη δοκιμή πρόληψης διάρκειας 12 εβδομάδων.
Στη μελέτη συμμετείχαν 114 γονείς από διαφορετικά κοινωνικοοικονομικά και πολιτισμικά στρώματα. Όλοι είχαν παιδιά ηλικίας δύο έως πέντε ετών που ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα.
Οι γονείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:
- Η πρώτη ομάδα συμμετείχε σε πρόγραμμα διαχείρισης άγχους με τίτλο Parenting Mindfully for Health (PMH).
- Η δεύτερη ομάδα αποτέλεσε ομάδα σύγκρισης και έλαβε μόνο συμβουλευτική σχετικά με την υγιεινή διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα.
Το πρόγραμμα PMH περιλάμβανε τεχνικές ενσυνειδητότητας (mindfulness) και δεξιότητες συμπεριφορικής αυτορρύθμισης, μαζί με οδηγίες για υγιεινή διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Οι συμμετέχοντες συναντιούνταν μία φορά την εβδομάδα σε συνεδρίες διάρκειας έως δύο ωρών.
Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, οι ερευνητές κατέγραφαν:
- τα επίπεδα άγχους των γονιών
- το βάρος των παιδιών
- τις γονεϊκές συμπεριφορές, όπως ζεστασιά, υπομονή και θετικές αλληλεπιδράσεις
- την κατανάλωση υγιεινών και ανθυγιεινών τροφών από τα παιδιά
Το βάρος των παιδιών αξιολογήθηκε ξανά τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Τα αποτελέσματα της έρευνας
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις δύο ομάδες. Οι γονείς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα διαχείρισης άγχους παρουσίασαν:
- χαμηλότερα επίπεδα άγχους
- βελτίωση στη γονεϊκή συμπεριφορά
- μείωση στην κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών από τα παιδιά
Το πιο σημαντικό εύρημα ήταν ότι τα παιδιά αυτής της ομάδας δεν παρουσίασαν σημαντική αύξηση βάρους τρεις μήνες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος.
Αντίθετα, στην ομάδα σύγκρισης δεν παρατηρήθηκαν βελτιώσεις. Τα επίπεδα άγχους των γονιών παρέμειναν τα ίδια. Δεν καταγράφηκαν επίσης αλλαγές στις γονεϊκές συμπεριφορές. Τα παιδιά αυτής της ομάδας πήραν περισσότερο βάρος. Επιπλέον, είχαν έξι φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να περάσουν στην κατηγορία κινδύνου του υπέρβαρου ή της παχυσαρκίας, κατά την επανεξέταση.»
Οι ερευνητές παρατήρησαν, επίσης, ότι η σχέση μεταξύ υψηλού άγχους των γονιών, λιγότερο θετικών γονεϊκών συμπεριφορών και χαμηλότερης κατανάλωσης υγιεινών τροφών από τα παιδιά, παρέμεινε στην ομάδα σύγκρισης μετά από τρεις μήνες.
Αντίθετα, αυτή η συσχέτιση δεν ήταν πλέον σημαντική στην ομάδα που συμμετείχε στο πρόγραμμα διαχείρισης άγχους.
Σύμφωνα με τη Σίνχα, ο συνδυασμός τεχνικών ενσυνειδητότητας και δεξιοτήτων αυτορρύθμισης για τη διαχείριση του άγχους, μαζί με υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα, φαίνεται ότι προστατεύει τα παιδιά από τις αρνητικές επιπτώσεις του άγχους, στην αύξηση βάρους.
Οι ερευνητές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες, θα μπορούσαν να δώσουν ακόμη περισσότερες πληροφορίες για το πώς η διαχείριση του γονεϊκού άγχους μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη νέα έρευνα, που παρακολουθεί μεγαλύτερο αριθμό οικογενειών για διάστημα δύο ετών.
Συμπέρασμα
Τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι το άγχος των γονιών μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τις διατροφικές συνήθειες και την αύξηση βάρους των μικρών παιδιών. Η καλύτερη διαχείριση του άγχους φαίνεται ότι βελτιώνει τη γονεϊκή συμπεριφορά και συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου παιδικής παχυσαρκίας.
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι η πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας δεν αφορά μόνο τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, αλλά και το ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά.
Φωτογρφία: istock