Τα beauty turotials που παρακολουθούν οι νέοι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να επηρεάζουν πολύ περισσότερα από τις αγοραστικές προτιμήσεις τους. Μια νέα αμερικανική μελέτη αποκαλύπτει ότι μπορεί να αυξάνουν την έκθεσή τους σε χημικά που διαταράσσουν το ορμονικό σύστημα του οργανισμού.
Η μελέτη διεξήχθη σε 143 νέους, ηλικίας 14 έως 18 ετών. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Rutgers και άλλα ακαδημαϊκά κέντρα τους έθεσαν ερωτήματα για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τους ρώτησαν επίσης για τη χρήση προϊόντων προσωπικής περιποίησης, όπως:
- Σαμπουάν
- Αποσμητικά
- Αρώματα
- Προϊόντα μακιγιάζ
Πολλά από αυτού του είδους τα προϊόντα δεν είναι κατάλληλα για όλες τις ηλικίες. Και αυτό διότι περιέχουν χημικά που θεωρούνται ενδοκρινικοί (ορμονικοί) διαταράκτες. Τέτοιου είδους χημικά είναι ενδεικτικά:
- Οι φθαλικές ενώσεις (phthalates)
- Oι φαινόλες
- Tα παραβένια (parabens – ένα είδος χημικών συντηρητικών)
Οι συνήθειες
Η συντριπτική πλειονότητα (το 91%) των νέων είχαν προσωπικό κινητό τηλέφωνο. Κατά μέσον όρο περνούσαν 2,6 ώρες την ημέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι περισσότεροι χρησιμοποιούσαν το Instagram (75,5%) και το YouTube (72%).
Περισσότερο από το ένα τρίτο των νέων (το 38,5%) ανέφεραν ότι ακολουθούσαν influencers που προωθούσαν συγκεκριμένα προϊόντα ομορφιάς. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονταν τα μισά κορίτσια.
Επιπλέον, ο ένας στους τέσσερις (το 22,4%) έβλεπαν βίντεο με μαθήματα (tutorials) ομορφιάς. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβανόταν το ένα τρίτο των κοριτσιών.
Τα ευρήματα
Όπως έδειξαν οι απαντήσεις τους, το 41% είχαν αγοράσει κάποιο προϊόν ομορφιάς όταν το είδαν να χρησιμοποιείται σε κάποιο βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το σχεδόν 31% ανέφεραν ακόμα ότι αγόρασαν κάποιο προϊόν όταν είδαν διαφήμιση στα social media.
Επιπλέον, όσοι ακολουθούσαν τις αναρτήσεις των influencers που προωθούσαν συγκεκριμένα προϊόντα ομορφιάς, έκαναν 30% μεγαλύτερη χρήση τέτοιων προϊόντων κατά τις επόμενες 24 ώρες.
Αντίστοιχα, όσοι παρακολουθούσαν μαθήματα (tutorials) για μαλλιά ή περιποίηση έκαναν 40% μεγαλύτερη χρήση.
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology. Όπως γράφουν οι ερευνητές, τα κορίτσια χρησιμοποιούσαν διπλάσια προϊόντα περιποίησης απ’ όσα τα αγόρια. Έφθαναν κατά μέσον όρο τα 14 την ημέρα!
«Κατά μέσον όρο» σημαίνει πως τα μισά χρησιμοποιούσαν περισσότερα από 14 και τα άλλα μισά λιγότερα. Η χρήση αυτή είναι εφάμιλλη με εκείνη που κάνουν οι ενήλικες, τονίζουν οι ερευνητές.
Το πιο σοβαρό όμως είναι ότι οι περισσότεροι νέοι δεν ήξεραν τι είδους χημικά περιείχαν τα προϊόντα περιποίησης και ομορφιάς που χρησιμοποιούσαν. Και αυτό διότι ελάχιστοι ήταν προσεκτικοί κατά τις αγορές τους.
Ειδικότερα, μόλις το 19% διάβαζαν τις συσκευασίες των προϊόντων πριν τα αγοράσουν για να ξέρουν τι συστατικά περιείχαν. Και μόνο το 5% έκαναν σχετικές αναζητήσεις στο διαδίκτυο, ώστε να ενημερώνονται για την ασφάλειά τους.
Οι δυνητικοί κίνδυνοι
Η εφηβεία, όμως, είναι εξαιρετικά ευαίσθητη περίοδος της ζωής για να εκτίθεται κάποιος σε επικίνδυνα χημικά, τονίζουν οι ερευνητές. Και αυτό διότι ο ανθρώπινος οργανισμός υφίσταται ραγδαίες αλλαγές, που αφορούν και το ενδοκρινικό (ή ορμονικό) σύστημα.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές στο άρθρο τους, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας εμπλέκονται ολοένα περισσότερο με αρνητικές εκβάσεις για την υγεία. Επιδημιολογικές μελέτες σε εφήβους και ενήλικες έχουν συσχετίσει ορισμένα χημικά που περιέχουν με:
- Καρκίνους του αναπαραγωγικού συστήματος
- Ινομυώματα
- Αλλοιωμένη εφηβική ανάπτυξη
- Πρόωρο τοκετό
Ωστόσο η χρήση τους είναι εκτεταμένη. Μελέτες έχουν δείξει ότι το 2023 οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν καθημερινά 13 τέτοιου είδους προϊόντα και οι άνδρες 11. Το 2004, όμως, οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 12 και 6 προϊόντα, αντιστοίχως.
Το επακόλουθο είναι ο μέσος ενήλικας να εκτίθεται καθημερινά σε 100 ή περισσότερα μοναδικά συστατικά από τη χρήση τέτοιου είδους προϊόντων. Κάποια από αυτά όμως είναι επιβεβαιωμένα ή πιθανά αλλεργιογόνα, καρκινογόνα, ενδοκρινικοί διαταράκτες ή νευροτοξικά.
Επιπλέον, από τα συνολικώς 10.000 χημικά που χρησιμοποιούνται στα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, μικρό ποσοστό έχει ελεγχθεί επαρκώς για τις επιδράσεις του στην υγεία, τονίζουν οι επιστήμονες.
«Ακούμε συχνά ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βλάπτουν την ψυχική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών. Η μελέτη μας δίνει ακόμα έναν λόγο ανησυχίας. Μπορεί να αυξάνουν και τη χρήση προϊόντων προσωπικής φροντίδας που συχνά περιέχουν χημικά τα οποία επηρεάζουν το ορμονικό σύστημα ή είναι δυνητικά καρκινογόνα», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Dr. Emily Barrett, καθηγήτρια Βιοστατιστικής & Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Rutgers, στο Νιου Τζέρσι.
Φωτογραφία: iStock