Μια ακόμη τάση ευεξίας έχει κατακλύσει τα social media. Τα λεγόμενα «adrenal cocktails» (κοκτέιλ επινεφριδίων), συνήθως είναι ένα μείγμα από χυμό πορτοκαλιού, νερό καρύδας και λίγο αλάτι, ενώ παρουσιάζονται ως εύκολος τρόπος για περισσότερη ενέργεια και μεγαλύτερη αντοχή στο στρες. Οι υποστηρικτές τους ισχυρίζονται, ακόμη, ότι βοηθούν τα επινεφρίδια να λειτουργούν καλύτερα, ιδιαίτερα σε περιόδους έντονου στρες.
Παρά τις διαφορές στις συνταγές, οι οποίες συχνά περιλαμβάνουν μαγνήσιο, κολλαγόνο ή κρέμα καρύδας, η κεντρική ιδέα αυτής της τάσης είναι μία: ότι το χρόνιο άγχος εξαντλεί τους αδένες και πως ένα ρόφημα πλούσιο σε ηλεκτρολύτες και βιταμίνη C αποτελεί λύση αποκατάστασης.
Αυτό ακούγεται πειστικό. Δεν είναι όμως αυτό που δείχνει μέχρι σήμερα η επιστήμη.
Τι είναι τα επινεφρίδια και γιατί είναι τόσο σημαντικά
Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αδένες που βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς. Παράγουν ορμόνες ζωτικής σημασίας, μεταξύ των οποίων η κορτιζόλη, η αλδοστερόνη, η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη. Η κορτιζόλη συμμετέχει στην αντίδραση του οργανισμού στο στρες, αλλά και στη ρύθμιση του μεταβολισμού, του σακχάρου και της αρτηριακής πίεσης. Η δε αλδοστερόνη, βοηθά στη διατήρηση της σωστής ισορροπίας νατρίου, καλίου και υγρών.
Η λειτουργία των επινεφριδίων δεν είναι ανεξάρτητη. Ελέγχεται μέσω ενός σύνθετου συστήματος επικοινωνίας ανάμεσα στον υποθάλαμο, την υπόφυση και τα ίδια τα επινεφρίδια.
Ακριβώς επειδή οι αδένες αυτοί συνδέονται με το στρες, γύρω τους έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μια ολόκληρη αγορά συμπληρωμάτων και «θεραπειών».
Τι υπόσχονται τα adrenal cocktails
Οι υποστηρικτές τους συνδέουν τα ροφήματα κυρίως με τη λεγόμενη «κόπωση των επινεφριδίων» ή adrenal fatigue. Η θεωρία λέει ότι το χρόνιο στρες αναγκάζει τα επινεφρίδια να παράγουν για μεγάλο διάστημα αυξημένες ποσότητες κορτιζόλης, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή να «εξαντλούνται». Σε αυτό αποδίδονται συμπτώματα όπως χρόνια κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, χαμηλή ενέργεια ή επιθυμία για αλμυρές τροφές.
Το adrenal cocktail υποτίθεται ότι βοηθά επειδή προσφέρει νάτριο, κάλιο και βιταμίνη C.
Η Roxana Ehsani, RD, CSSD, διαιτολόγος-διατροφολόγος στο Μαϊάμι και εκπρόσωπος της Academy of Nutrition and Dietetics, εξηγεί στο EatingWell ότι το ρόφημα πράγματι παρέχει ηλεκτρολύτες και μπορεί να συμβάλει στην αναπλήρωσή τους όταν κάποιος έχει χάσει υγρά. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι «θεραπεύει» ή ενισχύει τα επινεφρίδια.
Η «κόπωση των επινεφριδίων» δεν αποτελεί αναγνωρισμένη διάγνωση
Εδώ βρίσκεται και το βασικό πρόβλημα. Η «adrenal fatigue» δεν αναγνωρίζεται ως ιατρική πάθηση. Συστηματική ανασκόπηση 58 μελετών στο BMC Endocrine Disorders, εξέτασε αν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να στηρίζουν την ύπαρξη αυτής της κατάστασης. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι τα δεδομένα ήταν αντιφατικά και δεν τεκμηρίωναν την «κόπωση των επινεφριδίων» ως ξεχωριστή νόσο.
Ανάλογη είναι η θέση της Endocrine Society, η οποία τονίζει ότι δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη πως τα επινεφρίδια «εξαντλούνται» από το καθημερινό στρες ούτε υπάρχει έγκυρο διαγνωστικό τεστ για την κατάσταση αυτή.
Τι συμβαίνει πραγματικά όταν τα επινεφρίδια δεν λειτουργούν σωστά
Υπάρχει, βέβαια, πραγματική επινεφριδιακή ανεπάρκεια. Πρόκειται όμως για εντελώς διαφορετική κατάσταση.
Σε αυτήν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή κορτιζόλη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ούτε αρκετή αλδοστερόνη. Η πρωτοπαθής μορφή είναι γνωστή ως νόσος Addison.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν έντονη κόπωση, μυϊκή αδυναμία, απώλεια βάρους, ναυτία, κοιλιακό πόνο, χαμηλή πίεση και ζάλη. Η διάγνωση γίνεται με ειδικές ορμονικές εξετάσεις και όχι με βάση γενικά συμπτώματα κόπωσης.
Στην αντίθετη κατεύθυνση βρίσκεται το σύνδρομο Cushing, στο οποίο το πρόβλημα είναι η παρατεταμένη υπερβολική έκθεση σε κορτιζόλη.
Είναι τελικά χρήσιμο το ρόφημα;
Ως ρόφημα, μπορεί να προσφέρει υγρά, κάλιο, νάτριο και βιταμίνη C. Δεν υπάρχει όμως κάτι σε αυτό το μείγμα που να έχει αποδειχθεί ότι «στηρίζει» ειδικά τα επινεφρίδια.
Το κάλιο και η βιταμίνη C βρίσκονται εύκολα σε φρούτα, λαχανικά και όσπρια, ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι ήδη καταναλώνουν αρκετό νάτριο.
Επιπλέον, ανάλογα με τη συνταγή, το adrenal cocktail μπορεί να περιέχει αρκετή ζάχαρη και αλάτι. Αυτό χρειάζεται προσοχή ιδιαίτερα σε άτομα με υπέρταση ή προβλήματα ρύθμισης του σακχάρου.
Το συμπέρασμα των ειδικών είναι απλό. Αν σας αρέσει ως ρόφημα, δεν υπάρχει λόγος να το αντιμετωπίζετε σαν κάτι περισσότερο από αυτό. Αν όμως η κόπωση, η ζάλη ή η αδυναμία επιμένουν, δεν έχει νόημα να αποδίδονται αυτόματα σε «κουρασμένα επινεφρίδια». Χρειάζεται να αναζητηθεί η πραγματική αιτία.
ΠΗΓΗ: eatingwell
Φωτογραφία: istock