Οι ηλεκτρολύτες είναι μέταλλα που βρίσκονται στο αίμα και στα υγρά του σώματος και μεταφέρουν ηλεκτρικό φορτίο. Οι σημαντικότεροι είναι το νάτριο, το κάλιο, το μαγνήσιο, το ασβέστιο και το χλώριο.
Παίζουν καθοριστικό ρόλο σε πολλές βασικές λειτουργίες του οργανισμού. Ρυθμίζουν την ενυδάτωση, βοηθούν στη σωστή λειτουργία των μυών και των νεύρων, επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό και συμβάλλουν στη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης.
- Διαβάστε επίσης – Κρεατίνη και ηλεκτρολύτες: «Κλειδί» για δυνατές επιδόσεις η ανάμειξή τους – Είναι όμως ασφαλής;
Σύμφωνα με επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο StatPearls, ακόμη και μικρές διαταραχές στα επίπεδα των ηλεκτρολυτών μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τη λειτουργία του οργανισμού.
Τι συμβαίνει όταν ο οργανισμός χάνει ηλεκτρολύτες
Οι ηλεκτρολύτες χάνονται κυρίως μέσω του ιδρώτα, της διάρροιας, των εμετών ή της έντονης άσκησης, ιδιαίτερα σε συνθήκες ζέστης.
Όταν τα επίπεδά τους πέσουν πολύ, μπορεί να εμφανιστούν:
- έντονη κόπωση,
- μυϊκές κράμπες,
- αδυναμία,
- πονοκέφαλος,
- ζάλη,
- ταχυκαρδία,
- δυσκολία συγκέντρωσης
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, η μεγάλη διαταραχή ηλεκτρολυτών μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τη λειτουργία της καρδιάς ή του νευρικού συστήματος. Σχετική μελέτη έχει δείξει ότι η απώλεια νατρίου και υγρών κατά την παρατεταμένη άσκηση και την έντονη εφίδρωση μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνη αφυδάτωση ή υπονατριαιμία
Οι φυσικοί τρόποι αναπλήρωσης
Στις περισσότερες καθημερινές περιπτώσεις, οι ηλεκτρολύτες μπορούν να αναπληρωθούν φυσικά μέσω της διατροφής και της σωστής ενυδάτωσης.
Το κάλιο βρίσκεται κυρίως:
- στις μπανάνες,
- στα πορτοκάλια,
- στις πατάτες,
- στις ντομάτες,
- στο αβοκάντο
Το μαγνήσιο υπάρχει:
- στους ξηρούς καρπούς,
- στα όσπρια,
- στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά,
- στη μαύρη σοκολάτα
Το ασβέστιο προσφέρεται από:
- τα γαλακτοκομικά,
- το γιαούρτι,
- τα μικρά ψάρια,
- το μπρόκολο
Το δε χλώριο, το λαμβάνουμε κυρίως μέσω του αλατιού και συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών και της πέψης, ενώ το νάτριο αναπληρώνεται φυσικά μέσω του φαγητού, χωρίς συνήθως να απαιτείται υπερβολική κατανάλωση αλατιού.
Σύμφωνα με το Harvard T.H. Chan School of Public Health, η ισορροπημένη διατροφή και η επαρκής κατανάλωση υγρών καλύπτουν τις ανάγκες των περισσότερων ανθρώπων σε ηλεκτρολύτες.
Χρειάζονται πάντα αθλητικά ποτά;
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα αθλητικά ποτά δεν είναι απαραίτητα για όλους. Μπορεί να φανούν χρήσιμα σε περιπτώσεις πολύωρης και έντονης άσκησης ή μεγάλης απώλειας υγρών, όμως συχνά περιέχουν αρκετή ζάχαρη και μεγάλες ποσότητες νατρίου. Για τους περισσότερους ανθρώπους, το νερό, τα φρούτα και μια ισορροπημένη διατροφή αρκούν για τη σωστή αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών. Η σωστή ενυδάτωση πριν εμφανιστεί η έντονη δίψα, ιδιαίτερα το καλοκαίρι ή κατά τη διάρκεια άσκησης, θεωρείται το πιο σημαντικό βήμα για να διατηρεί ο οργανισμός την απαραίτητη ισορροπία.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
Σύμφωνα με την Δρ Sara Rosenkranz, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα κινησιολογίας και επιστημών διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Νεβάδα, στο Λας Βέγκας, ορισμένοι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων των εγκύων και των ατόμων με νεφρική νόσο, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σχετικά με τη λήψη συμπληρωμάτων ηλεκτρολυτών. Αυτές οι καταστάσεις, καθώς και ορισμένα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση, μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία των ηλεκτρολυτών. Τα άτομα αυτά θα πρέπει να μιλήσουν με τον γιατρό τους και να ελέγξουν τα επίπεδα ηλεκτρολυτών τους.
Η υπερβολική κατανάλωση ροφημάτων ηλεκτρολυτών μπορεί να είναι πρόβλημα, λέει η Rosenkranz. Η περίσσεια ηλεκτρολυτών μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα καρδιακού ρυθμού, κόπωση, ναυτία και πολλά άλλα. Είναι ενδιαφέρον, δε, ότι πολλά από τα συμπτώματα που προκαλεί η λήψη υπερβολικής ποσότητας μπορεί να μοιάζουν με εκείνα της ανεπαρκούς πρόσληψης ηλεκτρολυτών.
Φωτογραφία: istock