Η ντομάτα αποτελεί βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής. Μια νέα μελέτη δείχνει τώρα ότι η καθημερινή κατανάλωσή της μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για ανθρώπους με μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD). Πρόκειται για τη μορφή λιπώδους ήπατος που συνδέεται στενά με μεταβολικούς παράγοντες, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και το αυξημένο σωματικό βάρος.
Η MASLD χαρακτηρίζεται από υπερβολική συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξελιχθεί σε φλεγμονή και ίνωση και, σε πιο προχωρημένα στάδια, σε κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος.
Η νέα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, εξέτασε ένα πολύ συγκεκριμένο ερώτημα. Μπορεί η ίδια η ντομάτα, ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους, να επηρεάσει την ποσότητα λίπους στο ήπαρ; Η Rossella Tatoli, διαιτολόγος και ερευνήτρια στο ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο Γαστρεντερολογίας IRCCS “Saverio de Bellis”, είναι η πρώτη συγγραφέας της μελέτης.
Τι έτρωγαν οι συμμετέχοντες
Στη μελέτη συμμετείχαν 79 ενήλικες ηλικίας 18 έως 65 ετών με MASLD και δείκτη μάζας σώματος έως 30. Οι 42 κατανάλωναν καθημερινά 200 γραμμάρια ωμής ντομάτας και 50 γραμμάρια σάλτσας ντομάτας για έξι εβδομάδες. Οι υπόλοιποι 37 ακολούθησαν διατροφή χωρίς ντομάτα.
Οι επιστήμονες μέτρησαν το λίπος στο ήπαρ με μια μη επεμβατική εξέταση που ονομάζεται CAP και πραγματοποιείται μέσω FibroScan. Με απλά λόγια, η μέθοδος χρησιμοποιεί υπερηχητικά κύματα για να εκτιμήσει πόσο λίπος έχει συσσωρευτεί στο συκώτι.
Μεγαλύτερη μείωση του λίπους στο ήπαρ
Μετά τις έξι εβδομάδες, το ηπατικό λίπος είχε μειωθεί και στις δύο ομάδες. Η βελτίωση όμως ήταν σαφώς μεγαλύτερη σε όσους κατανάλωναν καθημερινά ντομάτα.
Η διάμεση μείωση του δείκτη CAP ήταν 35 dB/m στην ομάδα της ντομάτας έναντι 18 dB/m στην ομάδα ελέγχου, ενώ η στατιστική ανάλυση επιβεβαίωσε ότι η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν σημαντική.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι η βελτίωση δεν συνοδεύτηκε από σημαντικές μεταβολές στο σωματικό βάρος, στον ΔΜΣ, στην περίμετρο της μέσης ή στη σύσταση του σώματος. Δεν καταγράφηκαν επίσης σημαντικές διαφορές μεταξύ των ομάδων στους περισσότερους δείκτες γλυκόζης, λιπιδίων, φλεγμονής ή ηπατικής λειτουργίας.
Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι η μείωση του λίπους στο ήπαρ μπορεί να σχετίζεται με συστατικά της ίδιας της ντομάτας και όχι απλώς με αδυνάτισμα.
Τι μπορεί να προσφέρει η ντομάτα
Ένας πιθανός μηχανισμός αφορά το λυκοπένιο, την αντιοξειδωτική ουσία που δίνει στην ντομάτα το κόκκινο χρώμα. Η ντομάτα περιέχει επίσης άλλα καροτενοειδή και φυτικές βιοδραστικές ουσίες, οι οποίες μελετώνται για πιθανή δράση στο οξειδωτικό στρες και στον μεταβολισμό των λιπιδίων. Οι ερευνητές, ωστόσο, δεν απέδειξαν στη συγκεκριμένη δοκιμή ποιο συστατικό ευθύνεται για το αποτέλεσμα.
Περιορισμοί
Η δοκιμή διήρκεσε μόνο έξι εβδομάδες, περιέλαβε 79 άτομα και δεν δείχνει ακόμη αν η μείωση του ηπατικού λίπους διατηρείται μακροπρόθεσμα ή αν μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της νόσου.
Οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα διερευνητικά και ζητούν μεγαλύτερες και μεγαλύτερης διάρκειας κλινικές μελέτες. Το εύρημα, πάντως, ανοίγει ένα ενδιαφέρον πεδίο. Ένα πολύ απλό τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής μπορεί να έχει πιο συγκεκριμένη επίδραση στο λίπος του ήπατος απ’ ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.