Ένα παγωμένο κοκτέιλ «μαργαρίτα» στην ξαπλώστρα, με το χαρακτηριστικό λάιμ στο χείλος του ποτηριού, μοιάζει με την απόλυτη καλοκαιρινή απόλαυση. Ωστόσο, η επαφή του χυμού από το λάιμ με το δέρμα και η έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσουν φυτοφωτοδερματίτιδα, μια παραγνωρισμένη δερματική αντίδραση που σε ορισμένες περιπτώσεις δεν αποκλείεται να οδηγήσει σε σοβαρά εγκαύματα.
Συχνά η φυτοφωτοδερματίτιδα, γνωστή και ως «δερματίτιδα της μαργαρίτας», συγχέεται με το κοινό έγκαυμα ή την αλλεργική δερματίτιδα. Γι’ αυτό το ιστορικό του ασθενούς είναι σημαντικό.
Όπως αναφέρουν ερευνητές στο Journal of Pharmacy & BioAllied Sciences, σε παρόμοια περιστατικά που έχουν καταγραφεί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, έχει αποκαλυφθεί ότι είχε προηγηθεί κατανάλωση κοκτέιλ με λάιμ και έκθεση στον ήλιο.
Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες μελέτησαν την περίπτωση 32χρονης γυναίκας, που παρουσίασε υποτροπιάζον εξάνθημα στα χέρια της, το οποίο εμφανιζόταν μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Προηγουμένως είχε διαγνωστεί λανθασμένα με αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής.
Το ιστορικό της αποκάλυψε ότι οι καλοκαιρινές διακοπές της περιελάμβαναν την κατανάλωση «μαργαρίτας» και άλλων ποτών που περιείχαν λάιμ, με ακόλουθη έκθεση σε ηλιακό φως. Όταν έγινε η διάγνωση της φυτοφωτοδερματίτιδας, οι γιατροί της συνέστησαν να αποφεύγει την επαφή με λάιμ και την έκθεση στο άμεσο ηλιακό φως.
Οι ερευνητές γράφουν στα συμπεράσματα της μελέτης τους:
«Η φυτοφωτοδερματίτιδα, γνωστή και ως «δερματίτιδα της μαργαρίτας», είναι συχνά δύσκολο να διαγνωστεί λόγω της ομοιότητάς της με δερματικά εγκαύματα ή αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής. Το λεπτομερές ιστορικό είναι καθοριστικό. Σε περιπτώσεις νεαρών ενηλίκων κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, το ιστορικό συχνά αποκαλύπτει διακοπές που περιλαμβάνουν την κατανάλωση κοκτέιλ μαργαρίτας και το στύψιμο λάιμ στα ποτά, το οποίο ακολουθείται άμεσα από έκθεση στο ηλιακό φως».
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τα ποτά. Εκτός από το λάιμ, το λεμόνι, αλλά και φυτά όπως η συκιά, μπορούν να προκαλέσουν την ίδια αντίδραση όταν οι ουσίες τους έρθουν σε επαφή με το δέρμα και ακολουθήσει έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Φυτοφωτοδερματίτιδα: Πώς προκαλείται
Υπεύθυνες για την εμφάνιση του προβλήματος είναι οι φουροκουμαρίνες, φωτοτοξικές ουσίες που υπάρχουν σε διάφορα φυτά και τρόφιμα. Συναντώνται μεταξύ άλλων στα εσπεριδοειδή, όπως το λάιμ, το λεμόνι και το περγαμόντο, αλλά και στο σέλινο, τον μαϊντανό και τα φύλλα της συκιάς.
Όταν οι ουσίες αυτές παραμείνουν πάνω στο δέρμα και το σημείο εκτεθεί στην υπεριώδη ακτινοβολία UVA, ενεργοποιούνται και προκαλούν βλάβη στα κύτταρα της επιδερμίδας.
Το χαρακτηριστικό είναι ότι η αντίδραση δεν εμφανίζεται αμέσως. Συνήθως χρειάζονται 24 έως 48 ώρες για να εμφανιστούν τα συμπτώματα, τα οποία είναι: έντονη κοκκινίλα, πρήξιμο και επώδυνες φουσκάλες, οι οποίες μπορεί να μοιάζουν με εγκαύματα.
Μάλιστα, τα σημάδια συχνά έχουν ιδιαίτερο σχήμα: μπορεί να μοιάζουν με σταγόνες που κύλησαν πάνω στο δέρμα ή να αποτυπώνουν τα δάχτυλα κάποιου που είχε προηγουμένως αγγίξει εσπεριδοειδή ή άλλα φυτά.
Η καθυστερημένη εμφάνιση των συμπτωμάτων μπορεί να δυσκολέψει τη διάγνωση. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στα παιδιά.
Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Pediatrics, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τέτοια σημάδια μπορεί ακόμη και να προκαλέσουν λανθασμένες υποψίες κακοποίησης, όταν δεν αναγνωρίζεται η φυτοφωτοδερματίτιδα ως πιθανή αιτία.
Η αντιμετώπιση
Η θεραπεία στην οξεία φάση γίνεται από γιατρό, συνήθως με τοπικά κορτικοστεροειδή, ανάλογα με τη σοβαρότητα της αντίδρασης.
Η καλύτερη προστασία, ωστόσο, είναι η πρόληψη. Μετά την επαφή με λάιμ, λεμόνι, σύκα ή άλλα φυτά που μπορεί να περιέχουν φωτοτοξικές ουσίες, χρειάζεται καλό πλύσιμο του δέρματος με σαπούνι και άφθονο νερό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η επαφή γίνεται πριν από την έκθεση στον ήλιο.
Φωτογραφία: iStock