Η κλιματική αλλαγή καθιστά τα κύματα ακραίας ζέστης ολοένα συχνότερα, εντονότερα και πιο επικίνδυνα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις στην υγεία είναι ήδη ορατές. Σύμφωνα με τον περιφερειακό διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη, δρ Χανς Κλούγκε, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους τα τελευταία τέσσερα χρόνια εξαιτίας της ακραίας ζέστης, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών των θανάτων να θεωρείται δυνητικά αποτρέψιμη.
Η ακραία θερμοκρασία επιβαρύνει ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, αλλά και τα άτομα με καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, νεφρικά ή άλλα χρόνια νοσήματα. Η παρατεταμένη έκθεση στη ζέστη μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, θερμική εξάντληση και θερμοπληξία, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων, αρρυθμιών και οξείας νεφρικής ανεπάρκειας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, μάλιστα, οι θάνατοι που σχετίζονται με τις υψηλές θερμοκρασίες δεν οφείλονται άμεσα στη θερμοπληξία, αλλά στην επιδείνωση προϋπαρχόντων προβλημάτων υγείας.
Στην Ελλάδα, το επόμενο διήμερο αναμένεται μια μικρή υποχώρηση της θερμικής επιβάρυνσης, ενώ σύμφωνα με τους μετεωρολόγους δεν διαφαίνεται προς το παρόν κάποιο γενικευμένο και παρατεταμένο κύμα καύσωνα. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το φετινό καλοκαίρι αναμένεται καυτό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση και η λήψη μέτρων προστασίας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά για τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Διαχρονικά ο ΕΟΔΥ προτείνει ένα πακέτο μέτρων για ασφαλές καλοκαίρι.
ΕΟΔΥ – Οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν:
- Βρέφη, μικρά παιδιά και ηλικιωμένοι.
- Έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες.
- Άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, αναπνευστικά προβλήματα, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχικές διαταραχές, άνοια και σοβαρά νευρολογικά νοσήματα.
- Άτομα που λαμβάνουν συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές, όπως διουρητικά, β-αναστολείς, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά, αντιισταμινικά, αντιχολινεργικά, αμφεταμίνες, ορμονικά σκευάσματα, ινσουλίνη και αντιδιαβητικά φάρμακα. Σε περιόδους καύσωνα συνιστάται επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό για το ενδεχόμενο προσαρμογής της αγωγής.
- Υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα.
- Εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους ή σε περιβάλλοντα με υψηλές θερμοκρασίες.
- Αθλητές και όσοι καταπονούνται έντονα σωματικά.
- Άτομα που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ ή κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών.
- Όσοι πάσχουν από οξεία λοίμωξη με πυρετό ή από γαστρεντερίτιδα με εμέτους και διάρροιες.
Ιδιαίτερη φροντίδα για τους ηλικιωμένους
- Οι ηλικιωμένοι είναι η πληθυσμιακή ομάδα που πλήττεται συχνότερα από τις επιπτώσεις του καύσωνα. Για τον λόγο αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη μέριμνα ώστε:
- Να μην παραμένουν μόνοι τους τις ημέρες με ακραίες θερμοκρασίες.
- Να αποφεύγουν τις μετακινήσεις κατά τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.
- Να διαθέτουν επαρκή τρόφιμα και νερό.
- Να μην παραμένουν ποτέ μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο.
- Να έχουν πρόσβαση σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.
- Να αερίζουν το σπίτι τις βραδινές ώρες και να διατηρούν κλειστά παράθυρα και παντζούρια κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Να λαμβάνουν κανονικά τη φαρμακευτική τους αγωγή.
- Να παρακολουθούνται για συμπτώματα θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας και, εφόσον χρειαστεί, να μεταφέρονται άμεσα σε υγειονομική δομή.
- Προστασία για βρέφη και παιδιά
Τα παιδιά είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτα στη ζέστη.
Οι ειδικοί συνιστούν:
- Ελαφρύ ντύσιμο που αφήνει ελεύθερα τα άκρα.
- Συνεχή χρήση καπέλου και αποφυγή παραμονής στον ήλιο.
- Συχνή χορήγηση υγρών, εκτός από το γάλα, όπως νερό ή άλλα κατάλληλα ροφήματα σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου.
- Διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά και περιορισμό των λιπαρών τροφών.
- Ποτέ παραμονή σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά ή με ανοιχτά παράθυρα.
- Άμεση επικοινωνία με τον παιδίατρο εφόσον παρουσιαστεί οποιοδήποτε σύμπτωμα ανησυχίας.
- Αντίστοιχα, δεν πρέπει ποτέ να αφήνονται κατοικίδια μέσα σε κλειστά οχήματα.
Οδηγίες προστασίας για όλους – Τι πρέπει να κάνουμε
- Να πίνουμε άφθονα υγρά, χωρίς να περιμένουμε να διψάσουμε.
- Να συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας αν υπάρχει περιορισμός υγρών ή λήψη διουρητικών.
- Να αυξάνουμε το αλάτι στη διατροφή μόνο εφόσον δεν υπάρχει σχετική ιατρική απαγόρευση.
- Να χρησιμοποιούμε κλιματισμό ή να παραμένουμε σε δροσερούς χώρους.
- Να προτιμούμε χλιαρά ντους μέσα στην ημέρα.
- Να περιορίζουμε τις μετακινήσεις και τα πολύωρα ταξίδια.
- Να προγραμματίζουμε τις εξωτερικές δραστηριότητες νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα.
- Να φοράμε ανοιχτόχρωμα, ελαφριά και άνετα ρούχα.
- Να χρησιμοποιούμε αντηλιακό τουλάχιστον 30 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο.
- Να φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο και γυαλιά ηλίου.
- Να προτιμούμε μικρά και ελαφριά γεύματα με έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά.
- Να ενημερωνόμαστε για τις προειδοποιήσεις καύσωνα και τους διαθέσιμους κλιματιζόμενους χώρους στην περιοχή μας.
- Να γνωρίζουμε τα συμπτώματα της θερμικής εξάντλησης και της θερμοπληξίας.
Τι πρέπει να αποφεύγουμε
- Την απευθείας έκθεση στον ήλιο, ιδιαίτερα τις μεσημβρινές ώρες.
- Την παραμονή σε χώρους με συνωστισμό και κακό αερισμό.
- Την κατανάλωση αλκοόλ και μεγάλων ποσοτήτων καφέ.
- Τη βαριά σωματική εργασία σε συνθήκες ζέστης, υγρασίας και άπνοιας.
- Τη χρήση φούρνου και κουζίνας όταν αυτό δεν είναι απαραίτητο.
- Την έντονη άσκηση κατά τις ώρες υψηλών θερμοκρασιών.
Σε περίπτωση που η σωματική δραστηριότητα προκαλεί έντονη ταχυκαρδία, δύσπνοια ή αίσθημα εξάντλησης, θα πρέπει να διακόπτεται αμέσως και να αναζητείται δροσερό περιβάλλον για ξεκούραση και ενυδάτωση.
Φωτογραφία: istock