Οι αγωνιστές του GLP-1 μπορεί να μειώνουν σημαντικά την ανάγκη για αρθροπλαστική στους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Τα φάρμακα αυτά αναπτύχθηκαν πριν από χρόνια ως θεραπεία για τον διαβήτη τύπου 2. Πλέον, όμως, χορηγούνται και για την απώλεια βάρους, με στόχο τη θεραπεία της παχυσαρκίας.
Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πως όσοι τα λαμβάνουν επί έστω και έναν χρόνο, μειώνουν την ανάγκη για αρθροπλαστική. Ωστόσο το όφελος είναι σημαντικότερο όταν λαμβάνονται οι νεώτεροι αγωνιστές GLP-1 επί 3 χρόνια.
Η οστεοαρθρίτιδα είναι μία εκφυλιστική πάθηση των αρθρώσεων. Προκαλεί πόνο, διόγκωση και δυσκαμψία, επηρεάζοντας την ικανότητα κίνησης.
Είναι επίσης πολύ συχνή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι τουλάχιστον 528 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από αυτήν. Το περίπου 73% των ασθενών έχουν ηλικία άνω των 55 ετών. Το 60% είναι γυναίκες.
Η πιο συχνή μορφή της είναι η οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο. Προσβάλλει 365 εκατομμύρια από τους ασθενείς. Τα περιττά κιλά και ιδίως η παχυσαρκία αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αναπτύξεώς της.
Πολλοί από τους ασθενείς υποφέρουν καθημερινά από έντονους πόνους, που μειώνουν την ποιότητα ζωής τους. Έτσι συχνά καταλήγουν να κάνουν αρθροπλαστική γόνατος, κατά την οποία αντικαθίσταται η πάσχουσα άρθρωση από τεχνητή.
Προγενέστερες μελέτες είχαν δείξει ότι τα φάρμακα για το αδυνάτισμα μπορούν να μειώσουν τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας στο γόνατο. Τώρα οι ερευνητές απέδειξαν ότι μπορούν να μειώσουν και την ανάγκη για εγχείρηση.
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Regional Anesthesia & Pain Medicine. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, νεώτερα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι αγωνιστές του GLP-1 ασκούν αντιφλεγμονώδη δράση, η οποία ίσως προστατεύει τον αρθρικό χόνδρο που επιστρώνει το γόνατο από περαιτέρω βλάβη. Το γεγονός αυτό αυξάνει την πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν τα φάρμακα για επιβράδυνση της εξέλιξης της οστεοαρθρίτιδας.
Για να εξακριβώσουν εάν αυτό ισχύει, οι επιστήμονες εξέτασαν τους ιατρικούς φακέλους χιλιάδων ασθενών. Όλοι τους είχαν διαγνωσθεί με οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο μεταξύ 2010 και 2024. Έπασχαν όμως και από διαβήτη τύπου 2 ή/και παχυσαρκία και έτσι είχαν λάβει τα φάρμακα.
Οι ερευνητές τους χώρισαν σε τέσσερις κατηγορίες με βάση δύο κριτήρια:
- Τη διάρκεια λήψης των αγωνιστών του GLP-1 (1 ή 3 χρόνια)
- Το είδος του αγωνιστή του GLP-1 που είχαν πάρει (οποιουδήποτε τύπου ή νεώτερος τύπος όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη)
Οι ασθενείς σε κάθε μία από αυτές τις κατηγορίες συγκρίθηκαν με συνομηλίκους τους οι οποίοι είχαν μεν οστεοαρθρίτιδα, αλλά δεν είχαν λάβει τα φάρμακα. Οι ερευνητές αξιολόγησαν την ανάγκη τους για αρθροπλαστική γόνατος 1, 3, 5 και 8 χρόνια μετά τη διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας.
Τα ευρήματα
Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε πως η λήψη οποιουδήποτε αγωνιστή GLP-1 σχετιζόταν με σημαντική μείωση στις αρθροπλαστικές γόνατος που γίνονταν με την πάροδο του χρόνου. Το εύρημα αυτό ήταν ανεξάρτητο από τη διάρκεια της θεραπείας. Παρατηρήθηκε επίσης σε όλους τους επανελέγχους. Το όφελος όμως ήταν εντονότερο με τη σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη.
Πιο αναλυτικά, ο «απόλυτος κίνδυνος για αρθροπλαστική» είχε μειωθεί κατά 1,44% στα 3 χρόνια παρακολούθησης, όταν οι ασθενείς είχαν λάβει τα φάρμακα για 1 χρόνο. Στον επανέλεγχο των 8 ετών ήταν μειωμένος κατά 2,8%.
Ωστόσο στους ασθενείς που είχαν πάρει σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη για 3 χρόνια, ο αντίστοιχος κίνδυνος ήταν μειωμένος κατά 4,7% στον επανέλεγχο των 8 ετών.
Η μείωση κατά έστω και 1,44% στον «απόλυτο κίνδυνο για αρθροπλαστική» σημαίνει ότι μόνο στις ΗΠΑ θα μειώνονταν κατά 14.400 οι αρθροπλαστικές γόνατος που γίνονται σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα. Αντίστοιχα στη Βρετανία θα μειώνονταν κατά περίπου 1.500 ετησίως.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι αγωνιστές του GLP-1 μπορεί όντως να επηρεάζουν την οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο. Αυτό πιθανώς επιτυγχάνεται μέσω αντιφλεγμονωδών και αναλγητικών μηχανισμών, σημειώνουν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Τα ευρήματα αυτά χρειάζονται επαλήθευση, επισημαίνουν οι ειδικοί. Και υπενθυμίζουν πως προς το παρόν τα φάρμακα δεν έχουν έγκριση για την οστεοαρθρίτιδα.
Φωτογραφία: iStock