Ο βελονισμός, μια θεραπευτική πρακτική με ιστορία αιώνων, κερδίζει σταδιακά τη θέση του στη σύγχρονη ιατρική. Ολοένα και περισσότερες επιστημονικές μελέτες διερευνούν πλέον τους βιολογικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων μπορεί να συμβάλει στην ανακούφιση του πόνου.
Ο χρόνιος πόνος επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους και αποτελεί μια σύνθετη κατάσταση, καθώς δεν περιορίζεται πάντοτε στο σημείο όπου εκδηλώνεται. Συχνά συνοδεύεται από διαταραχές ύπνου, προβλήματα ψυχικής υγείας και άλλες παθολογικές καταστάσεις.
Έρευνες έχουν δείξει ότι ο πόνος μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνιες μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τα επώδυνα ερεθίσματα.
Ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Μασαχουσέτης (UMass Chan) μελετούν την επίδραση των λεπτών βελονών στο νευρικό σύστημα, τη φλεγμονή και την επεξεργασία του πόνου από τον εγκέφαλο.
Όπως επισημαίνει η Δρ Margret Chang, καθηγήτρια Ιατρικής στο UMass Chan, «οι ασθενείς με χρόνιο πόνο παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και δεν ανταποκρίνονται όλοι στις ίδιες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Τα φάρμακα μπορούν να περιορίσουν τη φλεγμονή ή να μειώσουν τη νευρική υπερευαισθησία, ωστόσο δεν αντιμετωπίζουν πάντοτε όλες τις νευροβιολογικές αλλαγές. Σε αυτό το πεδίο ο βελονισμός ενδέχεται να προσφέρει πρόσθετη ανακούφιση».
Βελονισμός: Πώς δρα στον οργανισμό
Οι σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι ο βελονισμός ενεργοποιεί πολλαπλούς βιολογικούς μηχανισμούς. Μέσω αυτών, μειώνει την τοπική φλεγμονή και ενισχύει την έκκριση φυσικών αναλγητικών ουσιών. Επιπλέον, ενεργοποιεί νευρικές οδούς που ρυθμίζουν τη φλεγμονώδη απόκριση. Ταυτόχρονα, τροποποιεί τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τα σήματα του πόνου.
Ο Δρ Stephen Cina, αναπληρωτής καθηγητής Οικογενειακής Ιατρικής και υπεύθυνος του Προγράμματος Βελονισμού στο UMass Memorial Health, εξηγεί ότι, «ο πόνος δεν ελέγχεται από μία συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου. Αντίθετα, εμπλέκονται διαφορετικά εγκεφαλικά δίκτυα που σχετίζονται με την αισθητηριακή αντίληψη, τη μνήμη και το συναίσθημα.
Η χρήση προηγμένων τεχνικών απεικόνισης, όπως η λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), επιτρέπει πλέον στους επιστήμονες να παρατηρούν μεταβολές στην εγκεφαλική δραστηριότητα μετά τη θεραπεία με βελονισμό».
Σε ποιες άλλες παθήσεις μπορεί να βοηθήσει
Πέρα από τον χρόνιο πόνο, τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν την πιθανή αποτελεσματικότητα του βελονισμού και σε άλλες ιατρικές καταστάσεις, όπως:
- Οστεοαρθρίτιδα του γόνατος.
- Ημικρανίες.
- Κόπωση που σχετίζεται με τον καρκίνο.
- Συμπτώματα εμμηνόπαυσης.
- Ναυτία και έμετος μετά από χειρουργικές επεμβάσεις.
Παράλληλα, διερευνάται η πιθανή συμβολή του στην ινομυαλγία, στις πεπτικές διαταραχές, στη διαταραχή μετατραυματικού στρες και στην αποκατάσταση μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Μια συμπληρωματική επιλογή στην κλασική ιατρική
Σύμφωνα με τους ειδικούς του UMass Memorial Health, ο βελονισμός μπορεί να αποτελέσει ένα συμπληρωματικό θεραπευτικό εργαλείο για ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις συμβατικές θεραπείες.
Η σύγχρονη προσέγγιση δεν αντιμετωπίζει τον βελονισμό ως εναλλακτική λύση απέναντι στην κλασική ιατρική, αλλά ως πιθανό συμπλήρωμά της. Ο συνδυασμός του με φαρμακευτική αγωγή και φυσικοθεραπεία μπορεί να προσφέρει μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση στη διαχείριση του χρόνιου πόνου.
Καθώς η επιστημονική έρευνα προχωρά, ο βελονισμός διεκδικεί έναν ολοένα πιο ουσιαστικό ρόλο στην ολοκληρωμένη φροντίδα υγείας, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Φωτογραφία iStock