Οι ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις είναι ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία στην χώρα μας, με δεκάδες χιλιάδες περιστατικά κάθε χρόνο. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι μια απλή πρακτική – το βούρτσισμα των δοντιών – κατά τη διάρκεια της νοσηλείας μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη μιας συγκεκριμένης λοίμωξης.
Η πνευμονία, μια λοίμωξη των πνευμόνων, είναι μια από τις πιο συχνές και θανατηφόρες λοιμώξεις που αναπτύσσονται στα νοσοκομεία. Περίπου 50.000 ασθενείς προσβάλλονται από πνευμονία στα νοσοκομεία της Αυστραλίας κάθε χρόνο. Περίπου 1.900 από αυτούς πεθαίνουν από αυτήν.
Σπάνια παρακολουθείται και σπάνια αναφέρεται. Και μέχρι σήμερα, λίγες μελέτες έχουν εξετάσει πώς μπορεί να προληφθεί.
Αλλά η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο The Lancet Infectious Diseases, δείχνει ότι μια απλή ενέργεια μπορεί να κάνει τη διαφορά: το βούρτσισμα των δοντιών των ασθενών, όπως εξηγούν με άρθρο τους στο The Conversation οι Μπρετ Μίτσελ (Καθηγητής Έρευνας Νοσηλευτικής και Υπηρεσιών Υγείας, Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ), Άλεν Τσενγκ (Καθηγητής Λοιμωδών Νοσημάτων, Πανεπιστήμιο Μόνας), Νικόλ Γουάιτ (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Στατιστικής, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κουίνσλαντ), Πέτα Έλεν Τέχαν (Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Μόνας) και Φίλιπ Ρούσο (Καθηγητής, Διευθυντής Έρευνας, Νοσηλευτικής και Μαιευτικής, Πανεπιστήμιο Μόνας).
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτό μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης αυτού του τύπου πνευμονίας, που ονομάζεται νοσοκομειακή πνευμονία χωρίς αναπνευστήρα, κατά 60%.
Η νοσοκομειακή πνευμονία χωρίς αναπνευστήρα εμφανίζεται σε ασθενείς συνήθως εκτός μονάδων εντατικής θεραπείας.
Οι ασθενείς μολύνονται όταν βακτήρια από το στόμα ή τον λαιμό εισπνέονται στους πνεύμονες. Οι ασθενείς που αναπτύσσουν αυτόν τον τύπο πνευμονίας παραμένουν στο νοσοκομείο από δέκα έως 48 ημέρες περισσότερο και έχουν περίπου οκτώ φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν κατά την εισαγωγή τους.
Δείτε επίσης: ΕΟΔΥ: Η σωστή υγιεινή των χεριών προλαμβάνει έως και το 50% των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων
Μια απλή παρέμβαση έκανε μεγάλη διαφορά
Στην έρευνα εξετάστηκαν 8.870 ασθενείς σε τρία νοσοκομεία της Αυστραλίας για να διαπιστωθεί εάν η βελτίωση της στοματικής φροντίδας – η οποία περιελάμβανε το βούρτσισμα των δοντιών – θα μπορούσε να μειώσει αυτόν τον τύπο πνευμονίας.
Συνήθως, όταν οι ασθενείς πηγαίνουν στο νοσοκομείο, δεν παίρνουν μαζί τους οδοντόβουρτσα – ειδικά σε επείγουσες περιπτώσεις.
Σε πολυσύχναστους νοσοκομειακούς θαλάμους, η στοματική φροντίδα δεν λαμβάνει πάντα την προσοχή που χρειάζεται, ούτε τα προϊόντα στοματικής φροντίδας είναι πάντα άμεσα διαθέσιμα.
Η παρέμβαση στη μελέτη ήταν σκόπιμα απλή. Οι ερευνητές:
- έδωσαν στους ασθενείς στο νοσοκομείο μια οδοντόβουρτσα και μια οδοντόκρεμα σε μια σακούλα όταν εισήχθησαν
- ενημέρωσαν τους ασθενείς και το προσωπικό του νοσοκομείου σχετικά με τη σημασία του βουρτσίσματος των δοντιών. Η οδοντόβουρτσα είχε επίσης μια γραπτή προτροπή πάνω της – «Βουρτσίστε μακριά την πνευμονία»
- βοήθησαν ασθενείς που χρειάζονταν βοήθεια με το βούρτσισμα των δοντιών
- έλεγξαν τον τρόπο με τον οποίο παρεχόταν η στοματική φροντίδα.
Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε έναν θάλαμο κάθε φορά για 12 μήνες σε κάθε νοσοκομείο.
Αυτή η σταδιακή εφαρμογή είναι γνωστή ως τυχαιοποιημένη δοκιμή «step-wedge cluster», όπως εξηγούν οι ειδικοί. Μπορεί να δοκιμάσει νέες παρεμβάσεις υγείας όταν είναι πολύ δύσκολο να τυχαιοποιηθούν άτομα χωρίς να αποκαλυφθεί ποιος λαμβάνει την παρέμβαση και ποιος όχι.
Διαπιστώσαμε ότι αυτή η σχετικά απλή παρέμβαση αύξησε το ποσοστό των ανθρώπων που καθάριζαν τα δόντια τους από 16% σε 62%.
Αυτή η αυξανόμενη στοματική φροντίδα οδήγησε σε μείωση κατά 60% του κινδύνου εμφάνισης πνευμονίας, από οκτώ λοιμώξεις ανά μήνα σε έναν τυπικό θάλαμο 30 ασθενών, σε λιγότερες από τέσσερις λοιμώξεις ανά μήνα.
Αυτή είναι η μεγαλύτερη κλινική δοκιμή του είδους της και η πρώτη που ολοκληρώνεται σε πολλά νοσοκομεία, γράφουν οι ερευνητές.
Δείτε επίσης: Ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις: 2.000 θάνατοι στην Ελλάδα μέσα σε ένα χρόνο, 35.000 καταλήγουν ετησίως στην Ευρώπη
Γιατί βοηθάει το βούρτσισμα των δοντιών;
Το στόμα φιλοξενεί δισεκατομμύρια βακτήρια. Η στοματική υγιεινή συχνά επιδεινώνεται όταν οι άνθρωποι δεν αισθάνονται καλά, βρίσκονται σε βαριά νοσηλεία ή λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα.
Όταν συμβαίνει αυτό, τα βακτήρια συσσωρεύονται στα δόντια, τα ούλα και τη γλώσσα. Εάν αυτά τα βακτήρια εισπνευστούν – ακόμη και σε μικρές ποσότητες – μπορούν να προκαλέσουν πνευμονία. Το καθημερινό βούρτσισμα των δοντιών μειώνει αυτή τη συσσώρευση βακτηρίων.
Ωστόσο, στα πολυσύχναστα νοσοκομεία, η στοματική φροντίδα συχνά παραβλέπεται.
«Ένα από τα πιο σημαντικά μηνύματα της έρευνάς μας είναι ότι οι ασθενείς δεν είναι ανίσχυροι. Αν και το υγειονομικό προσωπικό διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο, οι ασθενείς που είναι σε θέση να βουρτσίζουν τα δόντια τους μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον δικό τους κίνδυνο», γράφουν οι ειδικοί.
«Η έρευνά μας αμφισβητεί την υπόθεση ότι η νοσοκομειακή πνευμονία είναι μια αναπόφευκτη επιπλοκή όταν κάποιος πηγαίνει στο νοσοκομείο», προσθέτουν.
Φωτογραφία iStock