Iatropedia

Τα παντοτινά χημικά αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου στο συκώτι, δείχνει νέα μελέτη

Forever Chemicals

Τα ευρήματα μελέτης σε πάσχοντες από τη νόσο. Ο ρόλος της λιπώδους νόσου του ήπατος.

Ο καρκίνος του ήπατος σχετίζεται με δύο χημικές ουσίες, οι οποίες ανήκουν στα λεγόμενα παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα, αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, σύμφωνα με μία νέα μελέτη.

Όπως έδειξε, οι άνθρωποι που έχουν γενετική προδιάθεση στην ανάπτυξη λιπώδους νόσου (ή διήθησης) του ήπατος διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν ηπατικό καρκίνο, εάν εκτεθούν σε αυτές τις ουσίες.

Τα εν λόγω συνθετικά χημικά είναι δύο είδη υπερφθοριωμένων και πολυφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών (PFAS). Οι ουσίες αυτές είναι περίπου 10.000 και χρησιμοποιούσαν εδώ και δεκαετίες σε πολλές βιομηχανίες, όπως:

Ενδεικτικά χρησιμοποιούνται σε αντικολλητικά σκεύη μαγειρικής, συσκευασίες τροφίμων, υφάσματα ανθεκτικά στους λεκέδες και αφρό πυρόσβεσης. Επειδή, δε, διασπώνται πολύ δύσκολα, παραμένουν για χρόνια ή δεκαετίες στο περιβάλλον και στον ανθρώπινο οργανισμό, λένε οι ερευνητές.

Οι δυνητικές επιπτώσεις τους στην υγεία δεν είναι πλήρως γνωστές. Έως στιγμής, ορισμένα παντοτινά χημικά έχουν συσχετισθεί με:

Η μελέτη

Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 223 πάσχοντες από ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και 223 υγιείς συνομήλικοί τους. Οι εθελοντές συμμετέχουν από τη δεκαετία του 1990 σε μακροχρόνια μελέτη στις ΗΠΑ. Στο πλαίσιό της δίνουν τακτικά δείγματα αίματος που χρησιμοποιούνται σε διάφορες αναλύσεις.

Στην παρούσα μελέτη οι ερευνητές εξέτασαν τα δείγματα που είχαν λάβει 8 χρόνια κατά μέσον όρο πριν από τη διάγνωση του καρκίνου. Αναζητούσαν σε αυτά 12 διαφορετικά PFAS.

Όπως διαπίστωσαν, δύο από αυτά αύξαναν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος: τα PFHpA και PFNA. Πρόκειται για δύο παντοτινά χημικά που δεν είναι καλά μελετημένα, διότι αντιπροσωπεύουν πολύ μικρό τμήμα της οικογένειας των PFAS.

Ωστόσο όσοι εθελοντές είχαν τα υψηλότερα επίπεδά τους στο αίμα είχαν 2,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του ήπατος, σε σύγκριση με όσους είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα.

Από τη λιπώδη διήθηση στον καρκίνο

Η νέα μελέτη δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση Environmental Health Perspectives. Όπως γράφουν οι ερευνητές, ο καρκίνος του ήπατος προκαλείται από την πολύπλοκη αλληλεπίδραση γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Η πιο συχνή μορφή του είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, που αντιπροσωπεύει το σχεδόν 85% των περιστατικών. Ο καρκίνος αυτός είναι ένας από τους πιο επικίνδυνους. Έχει ποσοστό πενταετούς επιβίωσης κάτω από 20%.

Στη σύγχρονη εποχή, η κυριότερη αιτία καρκίνου του ήπατος είναι η μη-αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (ή λίπος στο συκώτι). Η συσσώρευση λίπους στα κύτταρα του ήπατος (δηλαδή η στεάτωση) τους προκαλεί βλάβες που μπορεί να εξελιχθούν σε κίρρωση του ήπατος και τελικά σε καρκίνο.

Επειδή, όμως, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια, πρέπει να εξακριβωθεί ποιοι παράγοντες ευνοούν την εξέλιξη της λιπώδους νόσου του ήπατος σε κίρρωση και καρκίνο.

Τα PFAS υπάρχουν παντού γύρω μας και στα σπίτια μας, αλλά και στο αίμα μας. Προγενέστερες μελέτες έχουν δείξει ότι το 99% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει μετρήσιμα επίπεδα των χημικών αυτών στον οργανισμό του.

Πώς μπορεί, όμως, τα παντοτινά χημικά να ευνοούν τον καρκίνο του ήπατος; Μελέτες έχουν δείξει ότι επεμβαίνουν στην ικανότητα του οργάνου να μεταβολίζει τα λίπη, λένε οι ερευνητές.

Έτσι, διεγείρουν ακόμα περισσότερο την συσσώρευση του λίπους στα ηπατικά κύτταρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου, εξήγησε ο επικεφαλής ερευνητής Dr. Jesse Goodrich, επίκουρος καθηγητής Περιβαλλοντικής Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας (USC).

Φωτογραφία: iStock