Οι πάσχοντες από καρκίνο που αρχίζουν να λαμβάνουν μετά τη διάγνωσή τους φάρμακα της κατηγορίας των αγωνιστών του υποδοχέα GLP-1, μπορεί να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο να κάνει μεταστάσεις η νόσος τους, αναφέρουν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Οι αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 είναι τα γνωστά φάρμακα για τον τύπου 2 διαβήτη, που ευνοούν και το αδυνάτισμα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν:
- Η σεμαγλουτίδη
- Η λιραγλουτίδη
- Η τιρζεπατίδη
- Η δουλαγλουτίδη
- Η λιξισενατίδη
- Η πραμλιντίδη
Στη νέα μελέτη, επιστήμονες από την Cleveland Clinic εξέτασαν την πορεία της υγείας χιλιάδων ασθενών που έπασχαν από επτά συχνές μορφές καρκίνου. Όπως διαπίστωσαν, τα φάρμακα αυτά σχετίσθηκαν με σημαντική μείωση στον κίνδυνο μετάστασης στις έξι από αυτές τις μορφές. Τα μεγαλύτερα οφέλη παρατηρήθηκαν στους ασθενείς με καρκίνο:
- Του πνεύμονα
- Του μαστού
- Του παχέος εντέρου
- Του ήπατος
«Οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1 δεν ήταν ποτέ μόνον αντιδιαβητικά φάρμακα. Έχουν ισχυρές αντιφλεγμονώδεις και ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες, που υποδηλώνουν ότι ασκούν ευρύτερη δράση», σχολίασε ο Dr. Marcin Chwistek, καθηγητής Αιματολογίας/Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο Temple, στη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια.
«Το νέο εύρημα στην παρούσα μελέτη είναι η συνέπεια της δράσης τους έναντι διαφόρων μορφών συμπαγών όγκων. Αυτού του είδους τα σημαντικά ευρήματα, αξίζουν τον κόπο να διερευνηθούν περαιτέρω σε τυχαιοποιημένες μελέτες», πρόσθεσε.
Η μελέτη
Η νέα μελέτη πρόκειται να παρουσιασθεί στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO 2026). Το συνέδριο αρχίζει αύριο (29.05.2026) τις εργασίες του στο Σικάγο.
Σε προσυνεδριακή ανακοίνωσή τους, οι ερευνητές αναφέρουν ότι πραγματοποίησαν την μελέτη τους σε 12.112 ασθενείς από πολλές χώρες του κόσμου. Κατά την έναρξη της μελέτης κανένας ασθενής δεν είχε μεταστάσεις. Όλοι έπασχαν από καρκίνο σταδίου Ι, ΙΙ ή ΙΙΙ.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, έναυσμα για την μελέτη τους αποτέλεσε το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα ναι μεν αρχικώς σχεδιάσθηκαν για τον διαβήτη, αλλά είναι αποτελεσματικά και για άλλα νοσήματα, όπως:
- Η παχυσαρκία
- Οι καρδιαγγειακές παθήσεις
Επειδή νεώτερα δεδομένα δείχνουν ότι ασκούν και ανοσοτροποποιητική δράση (δηλαδή επηρεάζουν το ανοσοποιητικό) θέλησαν να εξακριβώσουν εάν μπορούν να προστατεύσουν και από τις μεταστάσεις του καρκίνου. Οι μεταστάσεις είναι η κύρια αιτία θανάτου των πασχόντων από τη νόσο.
Οι ασθενείς άρχισαν να παίρνουν αυτά τα φάρμακα ή μία άλλη μορφή αντιδιαβητικών (λέγονται γλιπτίνες) επειδή έπασχαν από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Ο διαβήτης μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο αναπτύξεως ορισμένων μορφών καρκίνου. Και αυτό διότι δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον στον οργανισμό για την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Από ποιους καρκίνους έπασχαν
Οι επτά μορφές καρκίνου που εξετάστηκαν στη μελέτη ήσαν:
- Το αδενοκαρκίνωμα του μαστού
- Το αδενοκαρκίνωμα του προστάτη
- Ο μη-μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα
- Το αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου
- Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα
- Το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα
- Το παγκρεατικό αδενοκαρκίνωμα
Οι μισοί από τους συμμετέχοντες λάμβαναν έναν από τους έξι προαναφερθέντες αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1. Οι υπόλοιποι λάμβαναν κάποια γλιπτίνη.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν την πορεία της υγείας τους για να εξακριβώσουν πόσοι θα έκαναν μεταστάσεις και έτσι θα έφταναν στο τελικό στάδιο (στάδιο IV ή 4) του καρκίνου.
Τα ευρήματα
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, οι πάσχοντες από τέσσερις από τις επτά μορφές καρκίνου είχαν 38% έως 50% λιγότερες πιθανότητες να κάνουν μεταστάσεις όταν έπαιρναν τους αναστολείς του GLP-1. Ειδικότερα, μεταστάσεις έκανε:
- Στον καρκίνο του πνεύμονα: Το 10% των ασθενών που έπαιρναν αναστολείς του GLP-1 έναντι του 22% όσων έπαιρναν γλιπτίνες
- Στον καρκίνο του μαστού: Το 10% έναντι του 20% αντιστοίχως
- Στον καρκίνο του παχέος εντέρου: Το 13% έναντι του 22%
- Στον καρκίνο του ήπατος: Το 19% έναντι του 28%
Για τρεις ακόμα μορφές καρκίνου (του προστάτη, του παγκρέατος και του νεφρού) επίσης υπήρξαν λιγότερες μεταστάσεις. Ωστόσο το όφελος ήταν μικρότερο απ’ ό,τι στις προηγούμενες τέσσερις μορφές.
Οι ερευνητές συνεχίζουν τη μελέτη τους για να καταλάβουν με ποιον τρόπο ελέγχουν οι αναστολείς του GLP-1 τις μεταστάσεις του καρκίνου. Μπορεί π.χ. να διεγείρουν το ανοσοποιητικό για να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα. Ή μπορεί να επιδρούν απ’ ευθείας στα κύτταρα αυτά, παρεμποδίζοντας την ανάπτυξή τους.
Θέλουν επίσης να διεξαγάγουν τυχαιοποιημένες μελέτες για να βρουν ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα για την δράση των αυτών των φαρμάκων στην εξέλιξη του καρκίνου.
Η παρούσα μελέτη χρηματοδοτήθηκε από την Cleveland Clinic και όχι από κάποια φαρμακευτική εταιρεία. Τα ευρήματα που ανακοινώνονται σε συνέδρια θεωρούνται προκαταρκτικά έως ότου δημοσιευθούν σε κάποια ιατρική επιθεώρηση, μετά από ανεξάρτητη αξιολόγηση.
Φωτογραφία: istock