Αναθεωρημένους χάρτες με τις χώρες εντός και πέριξ της Ευρώπης στις οποίες έχουν εγκατασταθεί έντομα που μεταδίδουν ασθένειες στους ανθρώπους, έδωσαν στη δημοσιότητα δύο κορυφαίοι οργανισμοί υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).
Όπως αναφέρουν το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου & Προλήψεως Ασθενειών (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλείας Τροφίμων (EFSA), οι χάρτες αφορούν τις χώρες με:
- Κουνούπια
- Τσιμπούρια
- Σκνίπες φλεβοτόμους (sandflies)
- Μύγες της άμμου (biting midges)
Τα έντομα αυτά μεταδίδουν παθήσεις που κυμαίνονται από τον ιό του Δυτικού Νείλου και τη νόσο chikungunya (μεταδίδονται από τα κουνούπια) έως την μπορελλίωση (μεταδίδεται από τα τσιμπούρια) και την λεϊσμανίαση (μεταδίδεται από τις σκνίπες).
Οι αναθεωρημένοι χάρτες βασίζονται στα δεδομένα που έχουν αναφερθεί στο πρόγραμμα VectorNet. Πρόκειται για ένα κοινό πρόγραμμα, το οποίο συλλέγει και επαληθεύει δεδομένα για τις ασθένειες που μεταδίδονται από ξενιστές όπως τα έντομα και επηρεάζουν την υγεία ανθρώπων και ζώων. Τα δεδομένα δεν προέρχονται μόνο από την ΕΕ, αλλά και από άλλες χώρες.
Οι αναθεωρημένοι χάρτες περιέχουν ορισμένες σημαντικές εξελίξεις, τονίζουν οι δύο οργανισμοί. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται:
- Η πρώτη εμφάνιση των κουνουπιών Aedes aegypti (κν. κουνούπι τίγρης) στο Λουξεμβούργο. Το κουνούπι αυτό μεταδίδει τον δάγκειο πυρετό, τον πυρετό chikungunya, τον κίτρινο πυρετό κ.λπ.
- Η συνεχιζόμενη εξάπλωση του κουνουπιού Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα. Το κουνούπι αυτό θεωρείται δυνητικός φορέας της Ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας
Οι χάρτες είναι έγχρωμοι, ώστε να μπορεί να τους ερμηνεύει πιο εύκολα το ευρύ κοινό. Να λοιπόν σε ποιες χώρες της ΕΕ και γειτονικές της υπάρχουν έντομα που μπορεί να μεταδώσουν σοβαρά νοσήματα.
ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ
Η Ελλάδα ανήκει στις χώρες (κόκκινο χρώμα) όπου πλέον έχουν εγκατασταθεί (established) τα κουνούπια-φορείς σοβαρών ασθενειών, που δεν ήταν γηγενή αλλά εισέβαλλαν από τρίτες χώρες. Η πιο γνωστή από τις ασθένειες που μεταδίδουν ενδεχομένως είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου. Κάθε κάθε χρόνο προκαλεί δεκάδες κρούσματα στη χώρα μας.
Οι περιοχές με πορτοκαλί υποδηλώνουν ότι έχουν εμφανιστεί τα κουνούπια, αλλά ακόμα δεν έχει εδραιωθεί η παρουσία τους. Εκείνες με μπλε χρώμα σημαίνουν ότι ακόμα δεν έχουν ανιχνευθεί τέτοιου είδους έντομα. Στις χώρες με μωβ είναι άγνωστο εάν υπάρχουν και για τις χώρες με γκρι δεν υπάρχουν δεδομένα.
ΤΣΙΜΠΟΥΡΙΑ
Οι αναθεωρημένοι χάρτες βασίζονται στα στοιχεία για τα έντομα που εντοπίστηκαν στην Ευρώπη έως και τον Απρίλιο 2026. Ειδικά για τα τσιμπούρια, υπάρχουν επτά είδη που μπορούν να μεταδώσουν ασθένειες στους ανθρώπους. Ακολουθεί ο χάρτης για το είδος που έχει την μεγαλύτερη διασπορά στην Ευρώπη, αν και δεν έχει εντοπιστεί ακόμα στην Ελλάδα.
Πάντως, στην χώρα μας έχουν εντοπιστεί άλλα τσιμπούρια που μεταδίδουν ασθένειες, όπως το Hyalomma marginatum.
ΣΚΝΙΠΕΣ
Στα έντομα που μεταδίδουν ασθένειες στους ανθρώπους συμπεριλαμβάνονται, όπως προαναφέρθηκε, οι σκνίπες. Οι σκνίπες μοιάζουν με μικρά κουνούπια. Τα είδη που παρακολουθούν κατά προτεραιότητα οι επιστήμονες είναι 10. Ακολουθεί ο χάρτης με τις σκνίπες που εμφανίζονται περισσότερο στην Ελλάδα (είναι το είδος Phlebotomus alexandri).
ΜΥΓΕΣ ΤΗΣ ΑΜΜΟΥ
Οι μύγες της άμμου που παρακολουθούνται κατά προτεραιότητα είναι 8 διαφορετικών ειδών. Ορισμένα από αυτά εντοπίζονται και στη χώρα μας, όπως δείχνει και ο χάρτης που ακολουθεί:
Φωτογραφία: istock