Εκτεθειμένο σε επικίνδυνη ατμοσφαιρική ρύπανση βρέθηκε εφέτος περισσότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού. Κύριες αιτίες γι’ αυτό τα αλλεπάλληλα κύματα καύσωνα και οι τεράστιες δασικές πυρκαγιές.
Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με εκλύσεις αερίων που οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες, είχαν ως επακόλουθο να αυξηθεί δραματικά η έκθεση των ανθρώπων στο όζον, αναφέρει η ευρωπαϊκή Yπηρεσία Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας Copernicus (CAMS).
Όταν η ζέστη και το φως του ήλιου αλληλλεπιδράσουν με τις εκπομπές αερίων από τις δασικές πυρκαγιές, τα οχήματα και της βιομηχανίας, παράγεται ρύπανση από όζον στην επιφάνεια της γης. Το όζον είναι ένα αέριο που έχει επιπτώσεις στην υγεία μας, αφού μεταξύ άλλων μπορεί:
- Να βλάψει τον πνευμονικό ιστό
- Να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα
- Να πυροδοτήσει κρίσεις άσθματος
Στην πραγματικότητα, η ρύπανση από το όζον σχετίζεται με 60.000 πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο στην Ευρώπη, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο κ. Ian Marnane, αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA).
Παρά την πρόοδο, όμως, που έχει επιτευχθεί τις τελευταίες δεκαετίες στην μείωση άλλων επιβλαβών ρύπων, ο έλεγχος του όζοντος είναι δύσκολος, λένε οι ειδικοί. Και αυτό διότι η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τις συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξή του.
Η αρχή σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική
Η εφετινή ρύπανση από όζον τροφοδοτήθηκε σε σημαντικό βαθμό από τα ακραία κύματα καύσωνα και τις πρωτοφανείς δασικές πυρκαγιές σε Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Ο καπνός από τις φωτιές αυτές επεκτάθηκε εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τις εστίες τους.
Η Ινδονησία επίσης έζησε τεράστιες δασικές πυρκαγιές. Το θερμό φαινόμενο Ελ Νίνιο, εξ άλλου, που άρχισε τον Ιούνιο και θα κορυφωθεί τους επόμενους μήνες, μπορεί να οδηγήσει σε φωτιές και στη νοτιοανατολική Ασία, αναφέρει το Copernicus σε νέα έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα.
«Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν σταματάει στα σύνορα μιας χώρας. Μπορεί να ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα και να περάσει από ηπείρους και ωκεανούς. Έτσι πλήττει την ποιότητα του αέρα πολύ μακριά από την εστία της», δήλωσε η διευθύντρια του CAMS Laurence Rouil.
Το 34% του παγκόσμιου πληθυσμού
Σύμφωνα με την έκθεση, το 34% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτέθηκε σε «εξαιρετικά φτωχή» ποιότητα αέρα μέχρι και τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Αυτό σημαίνει πως οι συγκεντρώσεις του όζοντος ήταν πολύ υψηλότερες από τα όρια που έχει θεσπίσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
Το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο έκθεσης στο όζον είναι τα 100 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα, υπολογιζόμενα ως μέσος όρος οκταώρου.
Άλλο ένα 17% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτέθηκε σε «πολύ φτωχή» ποιότητα αέρα. Το 15% εξ άλλου εκτέθηκαν σε «ανεκτά» επίπεδα όζοντος. Τελικά, μόλις το 5% των ανθρώπων ανέπνευσαν εφέτος καθαρό αέρα, χωρίς ιδιαίτερη ρύπανση («καλά» επίπεδα όζοντος). Οι υπόλοιποι εκτέθηκαν σε μέτρια επίπεδα.
Η έκθεση έδειξε ακόμα ότι η ήπειρος που επλήγη περισσότερο από τη ρύπανση ήταν η Ασία. Οι εννέα στους δέκα κάτοικοί της εκτέθηκε σε υψηλά επίπεδα όζοντος κατά τους πρώτους 8,5 μήνες του έτους.
Το ίδιο συνέβη και στα δύο τρίτα των κατοίκων στη Βόρειο Αμερική, καθώς και στους μισούς Ευρωπαίους.
Αντιθέτως, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι της Ωκεανίας εκτέθηκαν σε καλά ή ανεκτά επίπεδα όζοντος. Το ίδιο και το 81% των κατοίκων στη Νότιο Αμερική και το 56% των κατοίκων της Αφρικής.
Φωτογραφία: istock