Η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων είναι μολυσμένοι με «παντοτινά χημικά», τα οποία δεν διασπώνται εύκολα αλλά συσσωρεύονται στο περιβάλλον και στο ανθρώπινο σώμα, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Αναλύοντας δείγματα αίματος από περισσότερους από 10.000 εθελοντές, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι σχεδόν όλα (το 98,8%) περιείχαν υπερφθοριωμένες και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (PFAS). Μάλιστα οι περισσότεροι άνθρωποι (το 98,5%) δεν έφεραν μόνον μία, αλλά πολλές!
Η μελέτη είναι μία από τις μεγαλύτερες που έχουν διεξαχθεί έως σήμερα γι’ αυτές τις χημικές ουσίες.
Τα PFAS είναι μία ομάδα 10.000 χημικών ουσιών, εξηγούν οι ερευνητές. Αποκαλούνται παντοτινά χημικά επειδή δεν διασπώνται εύκολα. Χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε κάθε είδους βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων:
- Της ένδυσης
- Των μαγειρικών σκευών
- Των ηλεκτρονικών
- Του ιατρικού εξοπλισμού
Η ευρύτατη χρήση τους έχει ως συνέπεια να έχουν συσσωρευθεί στο περιβάλλον (στο χώμα και στο νερό). Έτσι έχουν περάσει στην τροφική αλυσίδα, ενώ ζουν και στα σπίτια μας αφού περιέχονται σε αναρίθμητα προϊόντα καθημερινής χρήσης.
Οι δυνητικές επιπτώσεις τους στην υγεία δεν είναι πλήρως γνωστές. Έως στιγμής, όμως, ορισμένα παντοτινά χημικά έχουν συσχετισθεί με επιπλοκές, όπως:
- Ο καρκίνος
- Η υπογονιμότητα
- Η υψηλή χοληστερόλη
- Το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
Τα νέα ευρήματα ενισχύουν προγενέστερες μελέτες που είχαν δείξει ότι σχεδόν όλοι οι άνθρωποι φέρουν πλέον αυτές τις χημικές ουσίες στον οργανισμό τους.
Η μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην ιατρική επιθεώρηση Journal of Occupational and Environmental Hygiene. Όπως γράφουν οι ερευνητές, ανέλυσαν δείγματα αίματος από 10.566 εθελοντές από τις ΗΠΑ. Οι αιμοληψίες είχαν γίνει μεταξύ Δεκεμβρίου 2023 και Δεκεμβρίου 2024.
Τα δείγματα αίματος αναλύθηκαν στη συνέχεια στο εργαστήριο. Στα περισσότερα (στα 10.478) οι επιστήμονες αναζήτησαν 13 διαφορετικά παντοτινά χημικά. Στα υπόλοιπα αναζήτησαν 18 διαφορετικά είδη.
Όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές, στα δείγματα αίματος υπήρχαν διαφορετικοί συνδυασμοί παντοτινών χημικών, προφανώς λόγω του διαφορετικού τρόπου και τόπου διαμονής. Στην πραγματικότητα εντόπισαν:
- 58 διαφορετικούς χημικούς συνδυασμούς με τα 13 PFAS που ανέλυσαν
- 16 διαφορετικούς συνδυασμούς όταν εξέτασαν τα 18 PFAS
Συνολικώς, μόλις 19 δείγματα (το 0,18%) περιείχαν μόνον ένα PFAS και μάλιστα στο κατώτερο όριο (0,1 ng/ml). Το 98,8% των δειγμάτων περιείχαν δύο ή περισσότερα παντοτινά χημικά.
Ο πιο συχνός συνδυασμός
Τα παντοτινά χημικά που ανευρέθησαν συχνότερα ήταν πέντε συγκεκριμένα που συχνά προστίθενται σε καταναλωτικά προϊόντα, όπως:
- Τα αντικολλητικά μαγειρική σκεύη
- Τα ανθεκτικά στους λεκέδες υφάσματα
- Ο αφρός πυρόσβεσης
Ο συνδυασμός αυτών των πέντε παντοτινών χημικών εντοπίστηκε στο 26,1% των δειγμάτων που αναλύθηκαν. Μεταξύ αυτών των χημικών συμπεριλαμβάνονται τα PFOS και PFOA.
Η νέα μελέτη είναι μία από τις μεγαλύτερες αναλύσεις που έχουν διεξαχθεί έως τώρα για τα παντοτινά χημικά, τονίζουν οι ερευνητές. Τα ευρήματά της ενισχύουν την άποψη ότι σπανίως ένας άνθρωπος εκτίθεται σε μεμονωμένα τεχνητά χημικά.
Φωτογραφία: iStock