Ο ρυθμός αύξησης της παχυσαρκίας φαίνεται να επιβραδύνεται ή να σταθεροποιείται σε πολλές χώρες υψηλού εισοδήματος έπειτα από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες συνεχούς ανόδου, σύμφωνα με νέα διεθνή μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του Imperial College London. Στην Ελλάδα, αν και τα ποσοστά παχυσαρκίας παραμένουν υψηλά, τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ενδείξεις επιβράδυνσης της αύξησης τόσο σε παιδιά και εφήβους όσο και στους ενήλικες.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature και πραγματοποιήθηκε από περισσότερους από 1.900 επιστήμονες του δικτύου «NCD Risk Factor Collaboration», με τη συμμετοχή ερευνητών από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 4.050 μελέτες σε 200 χώρες και περιοχές, εξετάζοντας μετρήσεις βάρους και ύψους για περισσότερα από 232 εκατομμύρια άτομα ηλικίας άνω των πέντε ετών, κατά την περίοδο 1980-2024.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα ποσοστά παχυσαρκίας αυξήθηκαν σχεδόν παντού τις τελευταίες δεκαετίες, ωστόσο ο ρυθμός αύξησης δεν είναι πλέον ο ίδιος σε όλες τις χώρες.
Παχυσαρκία – Σταθεροποίηση στις πλούσιες χώρες
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος, όπως η δυτική Ευρώπη, η Βόρεια Αμερική και η Αυστραλασία, η άνοδος της παχυσαρκίας φαίνεται πλέον να επιβραδύνεται ή να σταθεροποιείται, μετά τις μεγάλες αυξήσεις που είχαν καταγραφεί στα τέλη του 20ού αιώνα.
Σε αρκετές χώρες της δυτικής Ευρώπης, τα ποσοστά παχυσαρκίας στους ενήλικες παραμένουν περίπου στο 11%-23%, ενώ στα παιδιά και τους εφήβους κυμαίνονται από 4% έως 15%.
Η επιβράδυνση παρατηρήθηκε αρχικά στα παιδιά σχολικής ηλικίας. Η Δανία ήταν από τις πρώτες χώρες όπου καταγράφηκε σταθεροποίηση ήδη από τη δεκαετία του 1990, ενώ ακολούθησαν χώρες όπως η Ισλανδία, η Ελβετία, το Βέλγιο και η Γερμανία.
Αργότερα, ανάλογη τάση άρχισε να εμφανίζεται και στους ενήλικες. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, οι ερευνητές εκτιμούν ότι σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες μπορεί να καταγράφεται ακόμη και μικρή μείωση των ποσοστών παχυσαρκίας.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η παχυσαρκία αυξήθηκε σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, ιδιαίτερα την περίοδο 2000-2010. Ωστόσο, τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο ρυθμός αύξησης αρχίζει πλέον να φθίνει.
Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Φλώρα Μπακοπούλου, καθηγήτρια Παιδιατρικής, Εφηβικής Ιατρικής και Κλινικής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ και πρόεδρος της Επιτροπής Αξιολόγησης και Αποζημίωσης Φαρμάκων Ανθρώπινης Χρήσης του υπουργείου Υγείας, στα κορίτσια η παχυσαρκία αυξήθηκε σταθερά από το 1980 και μετά, με τα ποσοστά να φτάνουν περίπου στο 9%, όμως την τελευταία δεκαετία ο ρυθμός αύξησης εμφανίζει σημαντική επιβράδυνση.
Στα αγόρια, τα επίπεδα παχυσαρκίας αυξήθηκαν περισσότερο, αγγίζοντας περίπου το 14%, ωστόσο και εκεί φαίνονται σημάδια σταθεροποίησης από το 2010 και μετά.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στους ενήλικες. Στις γυναίκες, τα ποσοστά παχυσαρκίας φτάνουν πλέον περίπου στο 28%, ενώ στους άνδρες αγγίζουν το 30%, αν και η ταχύτητα αύξησης φαίνεται να μειώνεται τα τελευταία χρόνια.
Η εικόνα παραμένει ανησυχητική παγκοσμίως
Παρά τη σταθεροποίηση σε αρκετές πλούσιες χώρες, η παχυσαρκία συνεχίζει να αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς σε πολλές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, κυρίως στην Αφρική, την Ασία, τη Λατινική Αμερική και τα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού και της Καραϊβικής.
Σε ορισμένες χώρες της κεντρικής Ευρώπης και της Λατινικής Αμερικής, τα ποσοστά παχυσαρκίας στους ενήλικες φτάνουν πλέον το 30%-40%.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Ματζίντ Εζάτι, καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Imperial College London, σημείωσε ότι παρότι η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται συχνά «παγκόσμια επιδημία», η εικόνα διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα.
Όπως ανέφερε, σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες παρατηρείται πλέον σταθεροποίηση των τάσεων, ιδιαίτερα στα παιδιά και στους εφήβους, ενώ υπάρχουν και πρώιμες ενδείξεις πιθανής μείωσης σε ορισμένους πληθυσμούς, κυρίως στις γυναίκες.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν τα νέα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας έχουν επηρεάσει τις τάσεις σε επίπεδο πληθυσμού, παρότι φαίνεται να βοηθούν σημαντικά τους ασθενείς που τα χρησιμοποιούν.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ – ΜΠΕ
Φωτογραφία: istock