Τα επινεφρίδια είναι δύο μικροί αδένες που βρίσκονται πάνω από τους νεφρούς, στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο. Ανήκουν στο ενδοκρινικό σύστημα και παράγουν ορισμένες ορμόνες οι οποίες συμμετέχουν στη ρύθμιση αρκετών σημαντικών λειτουργιών. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται:
- Ο μεταβολισμός
- Η αρτηριακή πίεση
- Η αντίδραση του σώματος στο στρες
Η ανάπτυξη ενός όγκου ή αδενώματος στα επινεφρίδια μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, «ο όγκος μπορεί να παράγει υπερβολικές ποσότητες ορμονών, προκαλώντας προβλήματα όπως αρτηριακή υπέρταση, ταχυκαρδία, μεταβολές στο σωματικό βάρος ή διαταραχές του σακχάρου», αναφέρει ο κ. Αριστοτέλης Κεχαγιάς, χειρουργός με εξειδίκευση στη ρομποτική και ελάχιστα επεμβατική χειρουργική, διευθυντής της Θ΄ Χειρουργικής Κλινικής στο νοσοκομείο Μetropolitan General.
Όταν το αδένωμα παράγει υπερβολική ποσότητα ορμονών ή δημιουργεί κλινικά προβλήματα, πρέπει να αφαιρείται. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το μέγεθός του.
Εάν, όμως, η παραγωγή ορμονών είναι εντός φυσιολογικών ορίων, το αδένωμα χρειάζεται προληπτική (ή θεραπευτική) αφαίρεση όταν το μέγεθός του φθάνει ή υπερβαίνει τα 4 εκατοστά. Όσο πιο μεγάλο είναι, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για κακοήθεια εντός του όγκου ή για συσσώρευση μεταλλάξεων στο γενετικό του υλικό.
Στην πραγματικότητα, τα αδενώματα με μέγεθος άνω των 6 εκατοστών στα επινεφρίδια, έχουν πάνω από 25% πιθανότητες να υποκρύπτουν έναν καρκίνο.
Τα αδενώματα, εξ άλλου, με μέγεθος μικρότερο των 3 εκατοστών αφαιρούνται, ακόμα κι αν δεν παράγουν ορμόνες, εφ’ όσον διαθέτουν χαρακτηριστικά ύποπτα για κακοήθεια στις απεικονιστικές εξετάσεις. Τέτοια χαρακτηριστικά είναι λ.χ.:
- Ανομοιογένεια
- Αποτιτανώσεις
- Αύξηση μεγέθους σε σχέση με παλιότερες εξετάσεις
Προσπέλαση από την μέση
Η επινεφριδεκτομή, δηλαδή η χειρουργική αφαίρεση του επινεφριδίου, απαιτεί υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης στην οπισθοπεριτοναϊκή χειρουργική. Και αυτό διότι τα επινεφρίδια βρίσκονται σε ανατομικά απαιτητική περιοχή, ενώ γειτνιάζουν με σημαντικά αγγεία και όργανα.
Στο τεχνικό κομμάτι, η οπισθοπεριτοναϊκή προσπέλαση (PRA) είναι η μέθοδος με την πιο άμεση και αναίμακτη πρόσβαση στον ανατομικό χώρο όπου βρίσκονται τα επινεφρίδια. Η επέμβαση διενεργείται μέσω τριών μικρών οπών που διανοίγονται από την μέση (όπου βρίσκεται το επινεφρίδιο). Με αυτό τον τρόπο αποφεύγεται η ανάγκη μετακίνησης των υπόλοιπων ενδοκοιλιακών οργάνων για την προσέγγιση του αδένα.
Κατ’ αυτήν, ο χειρουργός εισαγάγει λεπτό ενδοσκοπικό εξοπλισμό απευθείας στον οπισθοπεριτοναϊκό χώρο ,επιτυγχάνοντας άμεση αποκάλυψη του επινεφριδίου. Ύστερα με απλό χειρισμό αφαιρεί εύκολα το όργανο και το απομακρύνει εντός σάκου.
Με την PRA μειώνεται στο έπακρο το εσωτερικό χειρουργικό τραύμα, επειδή δεν απαιτείται είσοδος στην περιτοναϊκή κοιλότητα ούτε παρέμβαση σε κάποιο άλλο όργανο. Η μέθοδος αυτή αποτελεί υπερεξειδίκευση και απαιτεί υψηλού επιπέδου εκπαίδευση.
Η PRA και γενικά η χειρουργική επινεφριδίου εκτελείται σε εξειδικευμένα κέντρα με χρήση ρομποτικής ή και λαπαροσκοπικής τεχνολογίας. Μέσω μικρών οπών μπορούν να αφαιρούνται ακόμη και μεγάλοι όγκοι στα επινεφρίδια.
Τα πλεονεκτήματα της ρομποτικής χειρουργικής
Η χειρουργική των επινεφριδίων έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ακολουθώντας τις εξελίξεις της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής. Η ρομποτική χειρουργική «αποτελεί μία σύγχρονη επιλογή για την αντιμετώπιση παθήσεων και όγκων των επινεφριδίων, προσφέροντας στον εξειδικευμένο χειρουργό αυξημένη ακρίβεια και καλύτερη δυνατότητα χειρισμών σε μία ιδιαίτερα απαιτητική ανατομική περιοχή», τονίζει ο κ. Κεχαγιάς.
Η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση έχει ως βασικό στόχο την ασφάλεια, τη ριζικότητα και στον περιορισμό στο ελάχιστο του χειρουργικού τραύματος. Οι μικρότερες οπές συμβάλουν ώστε η μετεγχειρητική ενόχληση να είναι ελάχιστη έως μηδαμινή. Επιπλέον, ο ασθενής έχει:
- Ταχύτερη κινητοποίηση
- Σύντομη νοσηλεία
- Γρήγορη αποκατάσταση και επαναφορά στην καθημερινότητα
Ωστόσο «η τεχνολογία δεν αντικαθιστά την εμπειρία του χειρουργού. Ο χειρουργός καθοδηγεί κάθε κίνηση και έχει τον πλήρη έλεγχο της διαδικασίας. Η τεχνολογία λειτουργεί ως προέκταση των χειρουργικών του δυνατοτήτων, προσφέροντας τρισδιάστατη και υψηλής ευκρίνειας εικόνα, σταθερότητα και μεγαλύτερη ακρίβεια στους λεπτούς χειρισμούς», καταλήγει ο κ. Κεχαγιάς.
Φωτογραφία: iStock