Ο νοροϊός είναι η πιο κοινή αιτία που προκαλεί γαστρεντερίτιδα και μπορεί να είναι δύσκολο να προληφθεί, καθώς μεταδίδεται σχετικά εύκολα. Η έκθεση ακόμη και σε πολύ μικρό αριθμό σωματιδίων μπορεί να προκαλέσει την ασθένεια. Και εξαιτίας αυτού, ένα άρρωστο άτομο μπορεί να μολύνει πολλούς ανθρώπους.
Η έξαρση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας στο νοσοκομείο «Αττικόν» ανάμεσα σε υγειονομικούς, ασθενείς και συνοδούς, που ξεκίνησε από τη νευροχειρουργική κλινική, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο εύκολα μπορεί να εξαπλωθεί σε χώρους μεγάλου συνωστισμού, όπως νοσοκομεία, σχολεία, κρουαζιερόπλοια και γηροκομεία.
Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες είναι λοιμώξεις του γαστρεντερικού συστήματος που προκαλούνται από ιούς με συχνότερα αναγνωριζόμενους τους νοροϊούς.
Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), σε παγκόσμιο επίπεδο, ο νοροϊός προκαλεί περίπου 1 στις 5 περιπτώσεις οξείας γαστρεντερίτιδας αποτελώντας την κύρια αιτία τους. Υπολογίζεται ότι ετησίως καταγράφονται 685 εκατομμύρια κρούσματα λοίμωξης από νοροϊό, ενώ τα καταγεγραμμένα κρούσματα που αφορούν σε παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5 ετών ανέρχονται στα 200 εκατομμύρια.
Τα συμπτώματα
Η γαστρεντερίτιδα από νοροϊό χαρακτηρίζεται από οξεία έναρξη εμέτων, (χαρακτηριστικά ρουκετοειδείς εμέτους), υδαρή διάρροια, κράμπες στην κοιλιακή χώρα, ναυτία και μερικές φορές πυρετό. Κάποιες φορές μπορεί να εκδηλωθούν συμπτώματα όπως κεφαλαλγία και αρθραλγίες.
Οι ασθενείς αναρρώνουν συνήθως χωρίς επιπλοκές, με εξαίρεση τα βρέφη, τους ηλικιωμένους και τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα που μπορεί να εμφανίσουν βαρύτερη κλινική εικόνα.
Η περίοδος επώασης του νοροϊού είναι 12-48 ώρες. Οι ασθενείς μεταδίδουν τον ιό κυρίως όσο έχουν συμπτώματα, αλλά πιθανόν και πριν αυτά εκδηλωθούν, ενώ είναι μεταδοτικοί έως και 48 ώρες μετά την αποδρομή τους.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, έρχεστε σε επαφή με τον νοροϊό μέσω:
- Στενής επαφής με άτομο που έχει τον ιό
- Αγγίζοντας μια επιφάνεια που έχει μολυνθεί με τον ιό και στη συνέχεια αγγίζοντας το στόμα ή τη μύτη σας
- Κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων ή κατανάλωση μολυσμένου νερού
- Φαγητό ή ποτό κάτι που έχει χειριστεί άτομο που έχει τον ιό
Σύμφωνα με την παθολόγο Marianne Sumego, MD, συνεργάτη της Κλινικής του Κλίβελαντ, ο νοροϊός είναι ένας ιδιαίτερα ανθεκτικός ιός.
«Μπορεί πραγματικά να παραμείνει σε επιφάνειες. Έτσι, αν το έχετε και δεν πλένετε καλά τα χέρια σας ή απλώς δεν είστε αρκετά προσεκτικοί, θα το αφήσετε σε διάφορες επιφάνειες για να το κολλήσει κάποιος άλλος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
7 συμβουλές για την πρόληψη του νοροϊού
Η παθολόγος εξηγεί ότι υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε να αρρωστήσετε.
- Πλύνετε τα χέρια σας. Το συχνό πλύσιμο των χεριών είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη του νοροϊού. Δημιουργήστε έναν καλό αφρό με σαπούνι και πλύνετε τα χέρια σας για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.
- Μην αγγίζετε το πρόσωπό σας. Εάν έχετε αγγίξει κάτι που έχει μολυνθεί με τον ιό, αν αγγίξετε το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια σας πριν προλάβετε να πλύνετε τα χέρια σας, διευκολύνετε την είσοδο του ιού στο σώμα σας.
- Απολυμάνετε τις επιφάνειες. Κατά την περίοδο αιχμής του νοροϊού, τρίψτε τις επιφάνειες που αγγίζονται συχνά, όπως τα πόμολα και τους πάγκους. «Με αυτόν τον ιό, είναι καλύτερο να χρησιμοποιείτε διάλυμα χλωρίνης αντί για σαπούνι και νερό», συμβουλεύει η ειδικός.
- Να φροντίζετε για την ασφάλεια των τροφίμων στο σπίτι. Ο νοροϊός μεταδίδεται μέσω της κατάποσης. Γι’ αυτό, πλένετε συχνά τα χέρια σας καθώς ετοιμάζετε φαγητό, ειδικά πριν σερβίρετε οτιδήποτε σε άλλους.
- Παρακολουθήστε το φαγητό στα εστιατόρια. Αν εντοπίσετε ανθυγιεινές πρακτικές προετοιμασίας φαγητού (ας πούμε, υπαλλήλους που δεν φορούν γάντια ενώ φτιάχνουν το σάντουιτς σας), είναι καλύτερο να βρείτε κάπου αλλού για να φάτε.
- Μην βασίζεστε στο απολυμαντικό χεριών. Το απολυμαντικό χεριών μπορεί επίσης να βοηθήσει ως συμπλήρωμα στο πλύσιμο των χεριών — αλλά δεν αποτελεί υποκατάστατο. «Δεν είναι πολύ αποτελεσματικό στην αντιμετώπιση του νοροϊού», προειδοποιεί η Δρ. Sumego.
- Αποφύγετε την επαφή με άτομα που έχουν προσβληθεί από νοροϊό. Δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται, αλλά αν είναι δυνατόν, αποφύγετε οποιονδήποτε είχε πρόσφατα εμετό ή διάρροια. Εάν έρθετε σε επαφή με κάποιον που είναι άρρωστος, πλύνετε αμέσως τα χέρια σας.
Μπορείτε να το αποφύγετε εντελώς;
Ο νοροϊός δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά, οπότε αν κολλήσετε, το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να περιμένετε, σημειώνει η παθολόγος, δίνοντας συμβουλές για το τί μπορείτε να κάνετε:
- Ξεκούραση. Όταν έχετε κάποιο στομαχικό πρόβλημα, το σώμα σας χρειάζεται πολλή ξεκούραση. Αυτό δίνει στο ανοσοποιητικό σας σύστημα χρόνο να επαναφορτιστεί και να αναρρώσει.
- Ενυδάτωση. «Όταν αντιμετωπίζετε εμετό και διάρροια, η πραγματική ανησυχία είναι η αφυδάτωση», λέει η Δρ. Sumego. «Συνιστούμε διαλύματα αναπλήρωσης ηλεκτρολυτών που θα βοηθήσουν το σώμα σας να επανέλθει σε ισορροπία».
- Ήπια διατροφή. Μόλις μπορέσετε να καταναλώσετε ό,τι χρειάζεστε, στραφείτε σε μαλακές, ήπιες τροφές που είναι ήπιες για το στομάχι σας.
- Αποφύγετε τα αντιδιαρροϊκά φάρμακα. Μπορεί να είναι δελεαστικό να πάρετε ένα χάπι που υπόσχεται να σας ανακουφίσει. Αλλά η παθολόγος συμβουλεύει να μην το κάνετε. «Είναι καλύτερο να αφήσετε την ασθένεια να κάνει τον κύκλο της», λέει. «Όταν συμβεί αυτό, στην πραγματικότητα την ξεπερνάτε πιο γρήγορα». Ωστόσο, σε γενικές γραμμές πρέπει πάντα να ακολουθείτε τις οδηγίες του γιατρού.
- Προσέξτε για επιδείνωση των συμπτωμάτων. Ο νοροϊός συνήθως περνάει από μόνος του, αλλά εάν έχετε αιματηρή διάρροια, υψηλό πυρετό ή σημάδια αφυδάτωσης , επικοινωνήστε άμεσα με τον γιατρό.
Η ειδικός υπενθυμίζει ότι ο νοροϊός είναι ανθεκτικός. Μπορεί να παραμείνει σε επιφάνειες για μέρες ή και εβδομάδες. «Μόλις νιώσετε ότι είστε σε θέση να το αντιμετωπίσετε, καθαρίστε καλά το σπίτι σας , από το μπάνιο και τα κλινοσκεπάσματα μέχρι την κουζίνα και το πληκτρολόγιό σας — και μην ξεχνάτε τους διακόπτες φωτισμού και τα πόμολα», εξηγεί.
«Όσο δεν έχετε πλέον συμπτώματα, είστε πολύ λιγότερο μεταδοτικοί», λέει η ίδια. «Αλλά μπορείτε να συνεχίσετε να μεταδίδετε τον ιό για μερικές ημέρες, ακόμα και αφού αισθανθείτε καλύτερα. Έτσι, ακόμα και όταν αισθάνεστε καλύτερα, συνεχίστε να είστε προσεκτικοί με αυτά που αγγίζετε».
Φωτογραφία iStock