Στο πρόσφατο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου (Μουντιάλ), μερικοί παίκτες εμφανίστηκαν φορώντας ειδικές μάσκες, σχεδιασμένες να προστατεύουν ορισμένα σημεία του προσώπου τους. Η εμφάνισή τους έφερε στο προσκήνιο ένα θέμα που σπανίως συζητιέται στα γήπεδα: τον κίνδυνο τραυματισμού από τις συγκρούσεις μεταξύ των παικτών ή ακόμα και από τις… ιπτάμενες μπάλες.
Για τους γιατρούς, οι προσωπίδες προστασίας όπως αποκαλούνται οι μάσκες, είναι απαραίτητες σε αθλήματα που ενέχουν επαφή με άλλα άτομα. Ωστόσο ειδικά στο ποδόσφαιρο ο κίνδυνος τραυματισμού του προσώπου είναι ένας από τους πιο υποτιμημένους.
«Μερικές φορές ένας μικρός τραυματισμός στην εξωτερική επιφάνεια του προσώπου, προκαλεί σοβαρή βλάβη στην εσωτερική», λέει στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters ο Dr. Farhad Ardesh, πλαστικός αισθητικός και επανορθωτικός χειρουργός στο Μπέβερλι Χιλς.
Ένα κτύπημα στη μύτη, λ.χ., μπορεί να της προκαλέσει ένα φαινομενικά μικρό οίδημα (πρήξιμο) εξωτερικά. Το εσωτερικό της όμως μπορεί να είναι έντονα παραμορφωμένο, επηρεάζοντας την αναπνοή του παίκτη.
Οι παίκτες που έχουν υποστεί τέτοιου είδους τραυματισμούς γνωρίζουν καλά τις συνέπειες. Έτσι, ήδη από το Μουντιάλ του 2022 και αργότερα το Euro του 2024 άρχισαν να εμφανίζονται φορώντας προστατευτικές μάσκες.
Ο Djed Spence της Αγγλίας, ο Stefan Posch της Αυστρίας και ο τερματοφύλακας της Αλγερίας Luca Zidane έπαιξαν εφέτος με προσωπίδες. Είχαν προηγηθεί ο Kylian Mbappe της Γαλλίας που έπαιξε με μάσκα στο Euro 2024 για να προστατεύσει την κτυπημένη του μύτη. Και ακόμα παλαιότερα ο Κροάτης Josko Gvardiol στο Μουντιάλ του 2022.
Σαν να παίζουν μποξ
Οι τραυματισμού του προσώπου στο Μουντιάλ και γενικότερα στο ποδόσφαιρο μπορεί να είναι πολύ σοβαροί. Ουσιαστικά μοιάζουν με εκείνους που υφίστανται οι μποξέρ και όσοι ασχολούνται με τις πολεμικές τέχνες.
«Ο κόσμος δεν βλέπει το ποδόσφαιρο ως άθλημα μάχης. Ωστόσο έχει επαγγελματίες αθλητές που τρέχουν με την μέγιστη δυνατή ταχύτητα και κάνουν πραγματικά μεγάλα άλματα. Όταν προσγειωθούν με αυτή την ορμή πάνω σε έναν αγκώνα ή έναν ώμο, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές», συνέχισε ο Dr. Ardesh.
Η ίδια η μπάλα ποδοσφαίρου δεν είναι η κύρια αιτία του τραυματισμού στο πρόσωπο, διευκρίνισε. Πιο συχνά οι τραυματισμοί προέρχονται από κεφάλια, ώμους, αγκώνες, γόνατα, άκρους πόδες ή από πτώσεις. Οι μάσκες είναι ιδιαιτέρως σημαντικές για την προστασία της μύτης, των ζυγωματικών ή/και της γνάθου.
Πιο ευάλωτη είναι η μύτη λόγω της θέσης και της δομής της. «Είναι αυτή που εξέχει από το πρόσωπο και η πρώτη που πιθανώς θα δεχτεί κάθε είδους πρόσκρουση», ανέφερε ο ιατρός.
Μακροχρόνιες επιπτώσεις
Οι τραυματισμοί στο πρόσωπο, όμως, μπορεί να έχουν επίμονες επιπτώσεις. Ένα κάταγμα στη μύτη μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ρινική απόφραξη ή απόκλιση του ρινικού διαφράγματος. Μπορεί επίσης να επιφέρει μακροχρόνια αναπνευστικά προβλήματα ή εμφανή παραμόρφωση της μύτης. Μπορεί ακόμα να χρειασθεί επανορθωτική επέμβαση αρκετούς μήνες αργότερα, ιδίως δεν αξιολογηθεί εξ αρχής σωστά.
Στους κορυφαίους αθλητές, κάθε διαταραχή της αναπνευστικής ικανότητας επηρεάζει επίσης τις αθλητικές επιδόσεις.
Μετά από κάθε κτύπημα στο πρόσωπο, το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί η αιμορραγία (αν υπάρχει) και να αποκλειστεί το ενδεχόμενο σοβαρού τραυματισμού. Η περαιτέρω αντιμετώπιση θα εξαρτηθεί από την βαρύτητα και τις επιπτώσεις του.
Σε όλες τις περιπτώσεις, όμως, το ζητούμενο είναι να επιστρέψουν οι παίκτες στο γήπεδο το συντομότερο δυνατόν. Εξ ου και κάποιοι προτιμούν να αγωνίζονται φορώντας μάσκες, που ουσιαστικά τους προστατεύουν από περαιτέρω τραυματισμούς.
«Δεν πιστεύω ότι η υποχρεωτική χρήση προσωπίδων θα κερδίσει ευρεία αποδοχή σε ένα άθλημα που βασίζεται στην ταχύτητα, το θέαμα και την άνεση», τόνισε ο Dr. Ardesh. «Οι προαιρετικές μάσκες σε παίκτες που αναρρώνουν από τραυματισμούς μοιάζουν πιο πιθανές».
Σε κάθε περίπτωση, οι παίκτες πρέπει να γνωρίζουν ότι κινδυνεύουν. Και από όλους, πιο εκτεθειμένοι είναι οι τερματοφύλακες που είθισται να συγκρούονται με πολλούς άλλους παίκτες, οπότε κινδυνεύουν να δεχτούν άμεσα κτυπήματα στο πρόσωπο.
Photo by Stefan Koops/EYE4IMAGES/NurPhoto via Getty Images