Η ξηροφθαλμία αποτελεί μία από τις πιο συχνές παθήσεις των ματιών και εμφανίζεται όταν τα δάκρυα δεν μπορούν να προσφέρουν την απαραίτητη ενυδάτωση στην οφθαλμική επιφάνεια. Πρόκειται για μία κατάσταση που επηρεάζει μεγάλο ποσοστό ενηλίκων, ενώ η συχνότητά της αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία. Οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα το σύνδρομο, κυρίως λόγω των ορμονικών επιδράσεων στους αδένες των ματιών και στην οφθαλμική επιφάνεια.
Τι συμβαίνει στα μάτια όταν εμφανίζεται ξηροφθαλμία
«Το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας είναι μία πολυπαραγοντική νόσος της οφθαλμικής επιφάνειας. Χαρακτηρίζεται από απώλεια της ομοιόστασης του δακρυϊκού φιλμ που φυσιολογικά αποτελείται από τρεις στοιβάδες (την πρωτεϊνούχο ή βλεννώδη, την υδατώδη και την λιπώδη).
»Ο συνδυασμός αυτός συνήθως επαρκεί για να διατηρεί την επιφάνεια των ματιών καλά ενυδατωμένη, λεία και καθαρή. Εάν υπάρξει πρόβλημα με οποιαδήποτε από αυτές τις στοιβάδες, η συνέπεια είναι η ξηροφθαλμία, κατά την οποία όχι μόνο «στεγνώνουν» τα μάτια, αλλά τα παραγόμενα δάκρυα είναι κακής ποιότητας», αναφέρει ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Αλέξανδρος Μαναίος, MD, FEBO, Διπλ. Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας (European Board of Ophthalmology), Οφθαλμολογική Μονάδα Ημερήσιας Νοσηλείας Athens Vision.
Ποιες είναι οι βασικές αιτίες
Η ξηροφθαλμία μπορεί να προκληθεί από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες. Σύμφωνα με τον ειδικό, σημαντικό ρόλο παίζουν:
- οι ορμονικές μεταβολές
- τα αυτοάνοσα νοσήματα
- οι φλεγμονές στους αδένες των βλεφάρων
- οι αλλεργικές αντιδράσεις
Σε ορισμένες περιπτώσεις το πρόβλημα σχετίζεται με μειωμένη παραγωγή δακρύων, ενώ σε άλλες με αυξημένη εξάτμιση των δακρύων.
Ιδιαίτερα επιβαρυντική θεωρείται και η πολύωρη χρήση ψηφιακών συσκευών, όπως ηλεκτρονικοί υπολογιστές, laptops και κινητά τηλέφωνα. Η συνεχής έκθεση σε οθόνες συνδέεται με αυξημένη εξάτμιση των δακρύων, γεγονός που ευνοεί την εμφάνιση του συνδρόμου. Έρευνες έχουν δείξει ότι έως και το 87% όσων εργάζονται αδιάκοπα μπροστά σε υπολογιστή εμφανίζουν κάποια στιγμή ξηροφθαλμία.
Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η αστάθεια της δακρυϊκής στοιβάδας μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή και βλάβες στην οφθαλμική επιφάνεια. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:
- αίσθημα καύσου ή «καψίματος»
- αίσθηση ξένου σώματος στα μάτια «τσιμπήματα»
- ινώδης βλέννα ή «τσίμπλες» γύρω από τα μάτια
- ευαισθησία στο φως
- κοκκίνισμα
- δυσανεξία στους φακούς επαφής
- δυσκολία στην οδήγηση τη νύχτα
- αυξημένη δακρύρροια
- θολή όραση
- κόπωση των ματιών
Τα συμπτώματα συνήθως επηρεάζουν και τα δύο μάτια και συχνά γίνονται πιο έντονα σε χώρους με κλιματισμό ή κεντρική θέρμανση.
Πιθανές επιπλοκές της ξηροφθαλμίας
«Μερικές φορές το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας είναι σοβαρό και οδηγεί σε επιπλοκές, όπως οι λοιμώξεις των ματιών και οι επώδυνες βλάβες στην οφθαλμική επιφάνεια, όπως οι εκδορές και τα έλκη (πληγές) στον κερατοειδή χιτώνα. Επιπρόσθετα, η ξηροφθαλμία μπορεί να δυσκολέψει τις καθημερινές δραστηριότητες όπως το διάβασμα, ενώ στις πιο ακραίες περιπτώσεις μπορεί να μειώσει ακόμα και την όραση», τονίζει ο κ. Μαναίος.
Τρόποι αντιμετώπισης και ανακούφισης
Η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης περιλαμβάνει:
- σωστή υγιεινή των βλεφάρων
- χρήση τεχνητών δακρύων ή ειδικών gel
- διατήρηση επαρκούς υγρασίας στους εσωτερικούς χώρους
- συχνά διαλείμματα από την οθόνη του υπολογιστή
Ανάλογα με τη σοβαρότητα της κατάστασης, μπορεί να χρειαστούν πιο εξειδικευμένες θεραπείες, όπως τοπική φαρμακευτική αγωγή ή ειδικές επεμβατικές μέθοδοι.
Η νέα γενιά θεραπείας με Eye-Light® – Η καινοτόμα προσέγγιση στην ξηροφθαλμία
«Η πιο καινοτόμα θεραπεία για το σύνδρομο της ξηροφθαλμίας και τις παθήσεις της οφθαλμικής επιφάνειας είναι στοχευμένη και μη επεμβατική. Διενεργείται με το εξελιγμένο σύστημα Eye-Light®, το οποίο χρησιμοποιεί εστιασμένο φως για να αντιμετωπίσει τις φλεγμονώδεις αιτίες της ξηροφθαλμίας, καθώς και την αυξημένη εξάτμιση των δακρύων.
»Το σύστημα συνδυάζει προηγμένες τεχνολογίες φωτοθεραπείας και φωτοβιοδιαρμόρφωσης (LM LLLT και OPE IPL), οι οποίες ενδείκνυνται για διαταραχές στο πρόσθιο και στο οπίσθιο ημιμόριο του οφθαλμού. Με τη βοήθειά του μπορούν να αντιμετωπιστούν οφθαλμικές παθήσεις, όπως η δυσλειτουργία των μεϊβομιανών αδένων, η βλεφαρίτιδα, το χαλάζιο, το σύνδρομο Sjögren κ.λπ.», προσθέτει ο ειδικός.
Η φωτοθεραπεία με Eye-Light® βοηθά:
- στη μείωση της φλεγμονής
- στη βελτίωση της μικροκυκλοφορίας του αίματος
- στη σταθεροποίηση του μικροβιώματος της οφθαλμικής επιφάνειας
Το σύστημα αξιοποιεί διαφορετικά μήκη κύματος φωτός — κόκκινο, κίτρινο και μπλε — προσφέροντας πιο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπευτικές εφαρμογές.
Νέες δυνατότητες και για παθήσεις του αμφιβληστροειδούς
«Παράλληλα, μέσω της φωτοβιοδιέγερσης (PBM), ανοίγει νέες προοπτικές στη διαχείριση παθήσεων του αμφιβληστροειδούς, όπως η ξηρά ηλικιακή εκφύλιση ωχράς κηλίδας, ενισχύοντας την κυτταρική λειτουργία και μειώνοντας το οξειδωτικό στρες. Έτσι ενισχύει ουσιαστικά τις θεραπευτικές μας δυνατότητες σε όλο το φάσμα της Οφθαλμολογίας», καταλήγει ο κ. Μαναίος.
Φωτογραφία: istock