Το δέρμα στα πέλματα ή ανάμεσα στα δάχτυλα μπορεί ξαφνικά να αρχίσει να ξεφλουδίζει, να κάνει μικρές ρωγμές ή να προκαλεί φαγούρα. Τις περισσότερες φορές η αιτία δεν είναι σοβαρή και το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί στο σπίτι. Το σημαντικό, όμως, είναι ότι δεν οφείλεται πάντα στην ξηροδερμία.
Μυκητίαση, έκζεμα, ψωρίαση, υπερβολική εφίδρωση, ακόμη και τα υλικά των παπουτσιών μπορεί να δώσουν παρόμοια εικόνα. Και επειδή κάθε αιτία χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση, έχει σημασία να παρατηρούμε και τα υπόλοιπα συμπτώματα, εξηγεί η Lauren Zamborsky, CNP, ειδικός Δερματολογίας στην Cleveland Clinic.
Ξεφλούδισμα σε πέλματα και δάχτυλα – Ξηροδερμία ή μυκητίαση;
Η ξηροδερμία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες. Πολύ ζεστά ντους, παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, αφυδάτωση και άλλοι παράγοντες μπορούν να κάνουν το δέρμα ακόμη πιο ξηρό, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται λέπια και ξεφλούδισμα.
Σε αυτή την περίπτωση βοηθά η συστηματική ενυδάτωση. Η Zamborsky προτείνει προϊόντα χωρίς αρώματα και χρωστικές και σημειώνει ότι οι κρέμες και κυρίως οι αλοιφές προσφέρουν συνήθως μεγαλύτερη ενυδάτωση από τις λοσιόν. Μπορούν να εφαρμόζονται και πριν από τον ύπνο, με βαμβακερές κάλτσες από πάνω για να διατηρείται η υγρασία.
Αν όμως μαζί με το ξεφλούδισμα υπάρχει έντονη φαγούρα, κοκκινίλα, κάψιμο ή σκασμένο δέρμα, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δάχτυλα, μπορεί να πρόκειται για μυκητίαση, γνωστή και ως «πόδι του αθλητή». Η ζέστη και η υγρασία μέσα σε ιδρωμένες κάλτσες και κλειστά παπούτσια ευνοούν την ανάπτυξη των μυκήτων.
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει τοπικό αντιμυκητιασικό, ενώ σημαντικό είναι να παραμένουν τα πόδια καθαρά και κυρίως καλά στεγνά.
Από το ηλιακό έγκαυμα έως το έκζεμα και την ψωρίαση
Και τα πέλματα μπορούν να πάθουν ηλιακό έγκαυμα, ιδιαίτερα όταν φοράμε σανδάλια ή περπατάμε ξυπόλυτοι. Μετά το έγκαυμα το δέρμα μπορεί να αρχίσει να ξεφλουδίζει. Η Cleveland Clinic συνιστά αντηλιακό SPF 30 ή υψηλότερο και στα πόδια. Αν εμφανιστούν πύον, έντονη κοκκινίλα ή πρήξιμο, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Το ξεφλούδισμα μπορεί επίσης να αποτελεί εκδήλωση εκζέματος. Η φλεγμονή κάνει το δέρμα κόκκινο, ξηρό, κνησμώδες και λεπιδώδες. Η ενυδάτωση αποτελεί βασικό μέρος της φροντίδας, αλλά σε έξαρση μπορεί να χρειαστεί και τοπική φαρμακευτική θεραπεία που θα συστήσει γιατρός.
Αντίστοιχη εικόνα μπορεί να προκαλέσει και η ψωρίαση στα πέλματα. Μπορεί να εμφανιστούν παχύτερες, ξηρές πλάκες που ξεφλουδίζουν ή σκάνε. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αντιμετώπιση εξαρτάται από την έκταση του πεοβλήματος και μπορεί να περιλαμβάνει ειδικές κρέμες ή τοπικά κορτικοστεροειδή.
Όταν φταίνε ο ιδρώτας, τα παπούτσια ή η ηλικία
Η υπεριδρωσία, δηλαδή η υπερβολική παραγωγή ιδρώτα, μπορεί επίσης να προκαλέσει φαγούρα, φλεγμονή, ρωγμές και ξεφλούδισμα. Τα παπούτσια που αναπνέουν και οι κάλτσες που δεν κρατούν την υγρασία βοηθούν, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις υπάρχουν και ειδικές θεραπείες για τον έλεγχο της εφίδρωσης.
Μερικές φορές το πρόβλημα βρίσκεται στα ίδια τα παπούτσια ή τις κάλτσες. Υλικά, χρωστικές ή ο εγκλωβισμός ιδρώτα μπορεί να προκαλέσουν δερματίτιδα εξ επαφής, με ερεθισμό και ξεφλούδισμα.
Η ηλικία παίζει επίσης ρόλο. Με τα χρόνια το δέρμα συγκρατεί δυσκολότερα την υγρασία και γίνεται πιο επιρρεπές σε ξηρότητα και απολέπιση.
Ιδιαίτερη προσοχή στα άτομα με διαβήτη
Για όσους έχουν διαβήτη, ακόμη και μια φαινομενικά μικρή αλλοίωση στα πόδια χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Η νευροπάθεια μπορεί να μειώσει την αίσθηση του πόνου, ενώ η κακή κυκλοφορία μπορεί να καθυστερήσει την επούλωση μιας πληγής. Παράλληλα, είναι αυξημένος ο κίνδυνος λοιμώξεων.
Γι’ αυτό τα άτομα με διαβήτη πρέπει να ελέγχουν συστηματικά τα πόδια τους και να ζητούν ιατρική συμβουλή όταν εμφανίζονται πληγές, σκασίματα, αλλαγές στο χρώμα ή σημεία λοίμωξης.
Τι βοηθά στην πρόληψη
Η Zamborsky προτείνει μερικές απλές συνήθειες:
- Πλένουμε καθημερινά τα πόδια με ήπιο καθαριστικό.
- Στεγνώνουμε πολύ καλά ανάμεσα στα δάχτυλα.
- Αλλάζουμε τις κάλτσες όταν έχουν βραχεί από τον ιδρώτα.
- Επιλέγουμε παπούτσια που αναπνέουν και σωστές κάλτσες.
- Φοράμε σαγιονάρες σε κοινόχρηστα ντους, πισίνες και αποδυτήρια.
- Ενυδατώνουμε το ξηρό δέρμα των ποδιών, ιδιαίτερα πριν από τον ύπνο.
- Αποφεύγουμε προϊόντα με έντονα αρώματα ή χρωστικές όταν προκαλούν ερεθισμό.
Πότε το ξεφλούδισμα χρειάζεται γιατρό
Στις περισσότερες περιπτώσεις το πρόβλημα υποχωρεί με τη σωστή φροντίδα. Αν όμως επιμένει παρά την αντιμετώπιση στο σπίτι ή συνοδεύεται από πόνο, πρήξιμο, δυσκολία στο περπάτημα, έντονη θερμότητα στο πόδι, πυρετό ή ρίγη, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Το ίδιο ισχύει όταν το δέρμα γίνεται μαύρο ή όταν από ρωγμές και πληγές βγαίνει υγρό ή πύον. Αυτά μπορεί να αποτελούν σημάδια σοβαρότερης λοίμωξης ή άλλης επιπλοκής και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλή ξηροδερμία.
ΠΗΓΗ: health.clevelandclinic
Φωτογραφία: istock