Ολοένα περισσότεροι ασθενείς που νοσούν από COVID-19 εκδηλώνουν επίμονα συμπτώματα στα μάτια επί μήνες ή και χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη. Πολλοί από αυτούς, δεν είχαν βαριά λοίμωξη, ενώ οι οφθαλμολογικές εξετάσεις τους βγαίνουν φυσιολογικές.
Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι οι άνθρωποι αυτοί συχνά έχουν επίμονη φλεγμονή στα μάτια τους. Μπορεί επίσης να έχουν βλάβες στα νεύρα που ελέγχουν πολλές οφθαλμικές λειτουργίες, μεταξύ των οποίων ο έλεγχος των οφθαλμικών μυών.
Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η λοίμωξη από τον κορωνοϊό SARS-CoV2 είναι πολύπλοκη, απρόβλεπτη και μπορεί να πλήξει ολόκληρο τον οργανισμό. Δημιουργούν επίσης ελπίδες για καλύτερη διάγνωση και θεραπεία στο μέλλον.
Η νέα μελέτη
Τα νέα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Communications. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα οφθαλμολογικά συμπτώματα της επίμονης COVID-19 (long-COVID) δεν είναι τόσο γνωστά όσο άλλα προβλήματα όπως π.χ. η δύσπνοια και η κόπωση. Έχουν όμως σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή.
Οι πάσχοντες μπορεί να εκδηλώνουν έντονο πόνο στα μάτια, ευαισθησία στο φως και θολή όραση. Μπορεί επίσης να δυσκολεύονται να διαβάσουν και να εστιάσουν την όρασή τους. Αυτό μπορεί να συνεχιστεί για μήνες και χρόνια μετά την αρχική COVID-19.
Υπολογίζεται ότι το 31% έως 35% των πασχόντων από long-COVID έχουν τέτοιου είδους συμπτώματα, γράφουν οι ερευνητές. Ωστόσο οι συνήθεις οφθαλμολογικές εξετάσεις δεν ανιχνεύουν αυτή την αφύσικη συμπεριφορά των ματιών. Έτσι είναι δύσκολο για τους ασθενείς να λάβουν διάγνωση ή θεραπεία.
Για να διερευνήσουν καλύτερα το πρόβλημα, οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Linköping της Σουηδίας ενέταξαν στη μελέτη τους 100 πάσχοντες από επίμονα οφθαλμολογικά συμπτώματα μετά από την COVID-19. Τα συμπτώματά τους είχαν διαρκέσει επί έως και 3 χρόνια μετά τη λοίμωξη.
Ύστερα τους συνέκριναν με 32 άλλους ασθενείς που είχαν περάσει την COVID-19, αλλά χωρίς να εκδηλώσουν long-COVID.
Τα συμπτώματα
Το σχεδόν 78% των συμμετεχόντων με επίμονα οφθαλμολογικά συμπτώματα τα είχαν επί τουλάχιστον 1 χρόνο. Το 33% τα είχαν επί τουλάχιστον 2 χρόνια. Τα συμπτώματά τους ήταν τόσο έντονα, ώστε ο ένας στους τρεις είχαν διακόψει την εργασία τους εντελώς ή την είχαν περιορίσει σημαντικά.
Οι ερευνητές τούς υπέβαλλαν σε οφθαλμολογικές εξετάσεις που έδειξαν ότι παρουσίαζαν πλήθος οφθαλμολογικών διαταραχών. Μεταξύ άλλων είχαν εξασθενημένα αντανακλαστικά στην κόρη των ματιών και κακή ευθυγράμμιση των ματιών. Πολλοί είχαν επίσης κακή κοντινή όραση και δυσκολεύονταν να διατηρήσουν την εστίασή τους.
Η ευαισθησία στο φως επίσης ήταν κοινό σύμπτωμα στους ασθενείς με οφθαλμολογικά προβλήματα λόγω της long-COVID. Το ίδιο και οι δυσκολίες στην ανάγνωση αλλά και στο να κοιτούν τις ψηφιακές οθόνες.
Τα ευρήματα
Οι ερευνητές τους υπέβαλλαν σε εξειδικευμένες οφθαλμολογικές εξετάσεις που αποκάλυψαν πολλά υποκείμενα προβλήματα. Είχαν κατ’ αρχάς σχεδόν 200 απορυθμισμένες πρωτεΐνες στα δάκρυά τους, οι οποίες σχετίζονται με:
- Την ανοσοποιητική λειτουργία
- Την φλεγμονή στα μάτια
- Τις βλάβες στα νεύρα των ματιών
Ο έλεγχος στις κόρες των ματιών τους έδειξε ότι δεν ανταποκρίνονταν φυσιολογικά στις αλλαγές του φωτός ή της εστίασης. Το εύρημα αυτό υποδηλώνει δυσλειτουργία στο αυτόνομο νευρικό σύστημα, το οποίο ελέγχει τα αντανακλαστικά τους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι οι ασθενείς με οφθαλμολογικά συμπτώματα λόγω της long-COVID είχαν και λιγότερες νευρικές ίνες στον κερατοειδή χιτώνα των ματιών τους. Είχαν επίσης εξασθενημένο βλεφάρισμα, γεγονός που επίσης υποδηλώνει νευρολογική βλάβη.
Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι οι ασθενείς αυτοί είχαν εκδηλώσει σοβαρή αντίδραση των ματιών τους στην COVID-19, λένε οι ερευνητές. Αυτή η αντίδραση τους προκάλεσε μακροχρόνια φλεγμονή και επηρέασε τα νεύρα που ρυθμίζουν τις λειτουργίες τους.
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι αναγνωρίζοντας τους υποκείμενους μηχανισμούς στα οφθαλμολογικά προβλήματα των πασχόντων, θα βελτιωθεί η διάγνωση και η θεραπεία τους.
Φωτογραφία: iStock